شناسه حدیث :  ۹۵۸۹۲

  |  

نشانی :  تهذيب الأحکام  ,  جلد۹  ,  صفحه۱۴۰  

عنوان باب :   الجزء التاسع كِتَابُ اَلْوُقُوفِ وَ اَلصَّدَقَاتِ 3 - بَابُ اَلْوُقُوفِ وَ اَلصَّدَقَاتِ

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام) ، امام باقر (علیه السلام)

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ اِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَيْنَةَ قَالَ: كُنْتُ شَاهِدَ اِبْنِ أَبِي لَيْلَى وَ قَضَى فِي رَجُلٍ جَعَلَ لِبَعْضِ قَرَابَتِهِ غَلَّةَ دَارِهِ وَ لَمْ يُوَقِّتْ وَقْتاً فَمَاتَ اَلرَّجُلُ وَ حَضَرَ وَرَثَتُهُ اِبْنَ أَبِي لَيْلَى وَ حَضَرَ قَرَابَةُ اَلَّذِي جُعِلَ لَهُ اَلدَّارُ فَقَالَ اِبْنُ أَبِي لَيْلَى أَرَى أَنْ أَدَعَهَا عَلَى مَا تَرَكَهَا صَاحِبُهَا فَقَالَ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ اَلثَّقَفِيُّ أَمَا إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَدْ قَضَى فِي هَذَا اَلْمَسْجِدِ بِخِلاَفِ مَا قَضَيْتَ فَقَالَ وَ مَا عِلْمُكَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ «قَضَى عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِرَدِّ اَلْحَبِيسِ وَ إِنْفَاذِ اَلْمَوَارِيثِ» فَقَالَ اِبْنُ أَبِي لَيْلَى هَذَا عِنْدَكَ فِي كِتَابٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَرْسِلْ إِلَيْهِ وَ أْتِنِي بِهِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَلَى أَنْ لاَ تَنْظُرَ فِي اَلْكِتَابِ إِلاَّ فِي ذَلِكَ اَلْحَدِيثِ قَالَ لَكَ ذَاكَ فَأَرَاهُ اَلْحَدِيثَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي اَلْكِتَابِ فَرَدَّ قَضِيَّتَهُ .
زبان ترجمه:

گزیده تهذیب ;  ج ۵  ص ۹۹

* *38 - من در دادسراى قاضى كوفه حاضر بودم و دادخواستى به اين صورت مطرح بود كه: مردى عايدى خانه‌اش را به يكى از خويشان خود
تصدق مى‌كند، اما وقت معينى را براى استرداد آن مشخص نمى‌نمايد. اينك كه صاحب خانه مرحوم شده است، وارثان او با آن مرد كه اجارۀ خانه را دريافت مى‌كند در محضر قاضى حاضر شده‌اند و حق خود را مى‌جويند. قاضى گفت: راى من بر آن است كه عايدى خانه - كماكان - در اختيار آن مرد خويشاوندى قرار بگيرد كه صاحب خانه به او بخشيده است و مسترد ننموده است.
استاد من محمد بن مسلم به او گفت: اى قاضى. اين را بدان كه على بن ابى طالب عليه السّلام در همين مسجد كوفه برخلاف داورى تو داورى كرده است. قاضى پرسيد: از كجا دانسته‌اى‌؟ محمد بن مسلم گفت: از ابو جعفر باقر (ع) شنيدم مى‌گفت: جدم امير المؤمنين عليه السّلام چنين داورى كرد كه صدقۀ ناموقت بعد از مرگ مالك مرجوع مى‌شود و قانون ارث برقرار مى‌گردد. قاضى گفت: براى اين ادعايت سندى هم دارى‌؟ محمد بن مسلم گفت: بلى. قاضى گفت: بفرست تا آن سند را بياورند. محمد بن مسلم گفت: با اين شرط‍‌ كه در كتاب من تنها به همين حديث بنگرى و به ساير احاديث نپردازى. قاضى گفت: شرط‍‌ تو را پذيرا هستم. محمد بن مسلم آن حديث را از كتاب خودش به قاضى ارائه داد و قاضى داورى خود را ابطال كرد.

divider