شناسه حدیث :  ۷۶۴۳۴

  |  

نشانی :  مصباح الشريعة  ,  جلد۱  ,  صفحه۳۶  

عنوان باب :   الباب السابع عشر في التقوى

معصوم :   امام صادق (علیه السلام)

قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : اَلْإِخْلاَصُ يَجْمَعُ فَوَاضِلَ اَلْأَعْمَالِ وَ هُوَ مَعْنًى مِفْتَاحُهُ اَلْقَبُولُ وَ تَوْقِيعُهُ اَلرِّضَا فَمَنْ تَقَبَّلَ اَللَّهُ مِنْهُ وَ يَرْضَى عَنْهُ فَهُوَ اَلْمُخْلِصُ وَ إِنْ قَلَّ عَمَلُهُ وَ مَنْ لاَ يَتَقَبَّلُ اَللَّهُ مِنْهُ فَلَيْسَ بِمُخْلِصٍ وَ إِنْ كَثُرَ عَمَلُهُ اِعْتِبَاراً بِآدَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ إِبْلِيسَ عَلَيْهِ اَللَّعْنَةُ وَ عَلاَمَةُ اَلْقَبُولِ وُجُودُ اَلاِسْتِقَامَةِ بِبَذْلِ كُلِّ مَحَابٍّ مَعَ إِصَابَةِ عِلْمِ كُلِّ حَرَكَةٍ وَ سُكُونٍ وَ اَلْمُخْلِصُ ذَائِبٌ رُوحُهُ بَاذِلٌ مُهْجَتَهُ فِي تَقْوِيمِ مَا بِهِ اَلْعِلْمُ وَ اَلْأَعْمَالُ وَ اَلْعَامِلُ وَ اَلْمَعْمُولُ بِالْعَمَلِ لِأَنَّهُ إِذَا أَدْرَكَ ذَلِكَ فَقَدْ أَدْرَكَ اَلْكُلَّ وَ إِذَا فَاتَهُ ذَلِكَ فَاتَهُ اَلْكُلُّ وَ هُوَ تَصْفِيَةُ مَعَانِي اَلتَّنْزِيهِ فِي اَلتَّوْحِيدِ كَمَا قَالَ اَلْأَوَّلُ هَلَكَ اَلْعَامِلُونَ إِلاَّ اَلْعَابِدُونَ وَ هَلَكَ اَلْعَابِدُونَ إِلاَّ اَلْعَالِمُونَ وَ هَلَكَ اَلْعَالِمُونَ إِلاَّ اَلصَّادِقُونَ وَ هَلَكَ اَلصَّادِقُونَ إِلاَّ اَلْمُخْلِصُونَ وَ هَلَكَ اَلْمُخْلِصُونَ إِلاَّ اَلْمُتَّقُونَ وَ هَلَكَ اَلْمُتَّقُونَ إِلاَّ اَلْمُوقِنُونَ وَ إِنَّ اَلْمُوقِنِينَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى - وَ اُعْبُدْ رَبَّكَ حَتّٰى يَأْتِيَكَ اَلْيَقِينُ وَ أَدْنَى حَدِّ اَلْإِخْلاَصِ بَذْلُ اَلْعَبْدِ طَاقَتَهُ ثُمَّ لاَ يَجْعَلُ لِعَمَلِهِ عِنْدَ اَللَّهِ قَدْراً فَيُوجِبَ بِهِ عَلَى رَبِّهِ مُكَافَأَةً بِعَمَلِهِ لِعِلْمِهِ أَنَّهُ لَوْ طَالَبَهُ بِوَفَاءِ حَقِّ اَلْعُبُودِيَّةِ لَعَجَزَ وَ أَدْنَى مَقَامِ اَلْمُخْلِصِ فِي اَلدُّنْيَا اَلسَّلاَمَةُ مِنْ جَمِيعِ اَلْآثَامِ وَ فِي اَلْآخِرَةِ اَلنَّجَاةُ مِنَ اَلنَّارِ وَ اَلْفَوْزُ بِالْجَنَّةِ .
زبان شرح:

مناهج أنوار المعرفة ; ج ۲  ص ۶۹۶

يعنى:فرمود حضرت صادق ص كه:اخلاص،جمع مىكند بهترين عملها را؛و آن،معنيى است كه كليدش قبول و طغراى آن خشنودى است.پس كسى كه قبول كرد حقّ تعالى از او و راضى شد،پس او صاحب اخلاص است و اگرچه كم باشد عملش؛و كسى كه قبول نكند خداوند[از او]،پس مخلص نيست اگرچه بسيار باشد عمل او؛مثل عمل حضرت«آدم»و«ابليس».و نشانۀ قبول بودن،استقامت است به بذل كردن همۀ دوست گرفتهشدهها،و به استحكام علم در تمام حركت و سكون.و مخلص،مىگدازد روح خود را،و بذل مىكند جان خود را در راست نمودن آنچه در اوست از علم و عملها و عملكننده و عمل شده به سبب[عمل]؛زيرا كه آن شخص وقتى كه رسيد به علم و عمل،پس به تحقيق،رسيده به همۀ طاعات،[و]وقتى كه فوت گرديد از او اين،فوت شده [از او]تمام اعمال؛و آن علم و عمل،صاف كردن معانى و تنزيه در توحيد است؛چنانچه گفته«اوّل»:«هلاك شد[ند]عملكنندگان مگر عابدون،و هلاك شد[ند]عابدها مگر عالمان،و هلاك شد[ند]عالمان مگر صادقان،و هلاك شد[ند]صادقان،غير از مخلصان،و هلاك شدند مخلصان مگر پرهيزكاران،و هلاك شدند پرهيزكاران مگر صاحبان يقين؛و به درستى كه اهل يقين،در خطر بزرگ هستند».فرموده خداوند تعالى:«عبادت كن پروردگار خودت را تا بيايد به تو يقين».و پستتر مرتبۀ اخلاص،نثار كردن بنده است طاقت خود را؛پس
نگرداند براى عمل خود قدرى در نزد خداوند؛پس واجب كند براى خدا عوضى به سبب عمل خود،و مىداند كه اگر خداوند طلب كند از او به وفا كردن حقّ بندگى را،عاجز گردد.و پستترين مقام مخلص در دنيا،سلامتى است از همۀ گناهان،و در آخرت،نجات است از آتش و رسيدن است به بهشت.
***

divider