شناسه حدیث :  ۴۸۰۱۷۴

  |  

نشانی :  زاد المعاد  ,  جلد۱  ,  صفحه۷۱  

عنوان باب :   [كتاب زاد المعاد] الباب الثالث في بيان مجمل لفضائل و أعمال شهر رمضان المبارك الفصل الأول في بيان فضيلة هذا الشهر

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام) ، پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

وَ نُقِلَ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَنَّهُ خَطَبَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ قَائِلاً: أَيُّهَا اَلنَّاسُ... هَذَا شَهْرٌ فَضَّلَهُ اَللَّهُ تَعَالَى عَلَى سَائِرِ اَلشُّهُورِ، كَمَا فَضَّلَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ عَلَى سَائِرِ اَلْخَلاَئِقِ، أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِذَا طَلَعَ هِلاَلُ شَهْرِ رَمَضَانَ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ اَلسَّمَاءِ وَ أَبْوَابُ اَلْجِنَانِ وَ أَبْوَابُ اَلرَّحْمَةِ. وَ غُلِّقَتْ أَبْوَابُ اَلنَّارِ. وَ فِيهِ يَنْظُرُ اَللَّهُ بِالرَّحْمَةِ إِلَى عِبَادِهِ فَيُجِيبُهُمْ إِذَا نَاجَوْهُ وَ يُلَبِّيهِمْ إِذَا نَادَوْهُ وَ يَسْتَجِيبُ لَهُمْ إِذَا دَعَوْهُ. وَ فِي هَذَا اَلشَّهْرِ لَيْلَةٌ هِيَ لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ، فَإِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ أَمَرَ اَللَّهُ تَعَالَى جَبْرَائِيلَ فَهَبَطَ فِي كُومَةٍ مِنَ اَلْمَلاَئِكَةِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ إِلَى اَلْأَرْضِ فَيَبِيتُ وَ اَلْمَلاَئِكَةُ فِي هَذِهِ اَلْأُمَّةِ، وَ يُسَلِّمُونَ عَلَى كُلِّ قَائِمٍ وَ قَاعِدٍ وَ مُصَلٍّ وَ ذَاكِرٍ وَ يُصَافِحُونَهُمْ وَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى دُعَائِهِمْ... وَ فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ قَدَّرَ اَللَّهُ تَعَالَى وَلاَيَتِي قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ آدَمَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِأَلْفَيْ عَامٍ، وَ اَلْعِبَادَةُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ أَلْفِ شَهْرٍ لَيْسَ فِيهَا لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ، وَ صِيَامُ يَوْمِهَا خَيْرٌ مِنْ صِيَامِ أَلْفِ شَهْرٍ. أَيُّهَا اَلنَّاسُ... اِعْلَمُوا أَنَّ اَلشَّمْسَ وَ اَلْقَمَرَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ لاَ يَطْلُعَانِ إِلاَّ مَعَ رَحْمَةٍ لِعِبَادِ اَللَّهِ. وَ هُوَ شَهْرٌ عِنْدَ اَللَّهِ أَفْضَلُ اَلشُّهُورِ، وَ أَيَّامُهُ أَفْضَلُ اَلْأَيَّامِ، وَ لَيَالِيهِ أَفْضَلُ اَللَّيَالِي. وَ فِيهِ اَلشَّيَاطِينُ مَغْلُولَةٌ. وَ فِيهِ تُنْزَلُ صِكَاكُ اَلْحَاجِّ وَ تُكْتَبُ اَلْآجَالُ وَ تُقْسَمُ اَلْأَرْزَاقُ. وَ فِيهِ يَنْظُرُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِالرَّحْمَةِ إِلَى عِبَادِهِ. فَانْظُرُوا أَيُّهَا اَلصَّائِمُونَ إِلَى أُمُورِكُمْ فَتَدَبَّرُوهَا فَقَدْ دُعِيتُمْ إِلَى ضِيَافَةِ اَللَّهِ، وَ تَأَمَّلُوا فِي أَعْمَالِكُمْ فِي أَيَّامِ هَذَا اَلشَّهْرِ وَ لَيَالِيهِ، أَنْ تَكُونَ فِي رِضَا اَللَّهِ وَ فِي أَعْضَائِكُمْ وَ جَوَارِحِكُمْ أَنْ تَجْتَنِبَ مَحَارِمَ اَللَّهِ. فَلاَ تَقْضُوا أَيَّامَ هَذَا اَلشَّهْرِ وَ لَيَالِيهِ فِي اَلنَّوْمِ، بَعِيدِينَ عَنْ طَاعَةِ اَللَّهِ. فَالشَّقِيُّ مَنْ خَرَجَ مِنْهُ هَذَا اَلشَّهْرُ وَ لَمْ تُغْفَرْ ذُنُوبُهُ. فَحِينَئِذٍ يَخْسَرُ حِينَ يَفُوزُ اَلْمُحْسِنُونَ بِجَوَائِزِ اَلرَّبِّ اَلْكَرِيمِ. وَ يَبْعُدُ عَنْ جِوَارِ اَللَّهِ حِينَ يُثَابُ بِهِ اَلسُّعَدَاءُ بِمَا عَمِلُوا مِنْ خَيْرٍ. أَيُّهَا اَلصَّائِمُونَ... إِنْ لَمْ يَنْظُرِ اَللَّهُ إِلَيْكُمْ بِعَيْنِ اَلرَّحْمَةِ، فَمَنْ يَنْظُرُ إِلَيْكُمْ؟ وَ إِنْ مَنَعَكُمُ اَللَّهُ رِزْقَهُ، فَمَنْ يَرْزُقُكُمْ؟ وَ إِنْ أَذَلَّكُمُ اَللَّهُ، فَمَنْ يُعِزُّكُمُ؟ وَ إِنْ تَخَلَّى عَنْكُمْ اَللَّهُ، فَبِمَنْ تَلُوذُونَ؟ وَ إِنْ لَمْ يَقْبَلْكُمْ عِبَاداً لَهُ، فَعِبَادُ مَنْ تَكُونُونَ؟ وَ إِنْ لَمْ يَعْفُ عَنْ زَلاَّتِكُمْ، فَمَنْ تَرْجُونَ؛ وَ إِنْ طَالَبَكُمْ بِحُقُوقِهِ اَلَّتِي أَوْجَبَهَا عَلَيْكُمْ، فَمَاذَا تَفْعَلُونَ؟ أَيُّهَا اَلصَّائِمُونَ... تَقَرَّبُوا إِلَى اَللَّهِ تَعَالَى، بِتِلاَوَةِ اَلْقُرْآنِ فِي أَيَّامِ هَذَا اَلشَّهْرِ وَ لَيَالِيهِ، فَالْقُرْآنُ شَفِيعُكُمْ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ بِقَدْرِ قِرَاءَتِكُمْ لَهُ تُرْفَعُ دَرَجَاتُكُمْ. أُبَشِّرُكُمْ أَيُّهَا اَلصَّائِمُونَ بِأَنَّ هَذَا اَلشَّهْرَ أَنْفَاسُكُمْ فِيهِ تَسْبِيحٌ، وَ نَوْمُكُمْ فِيهِ عِبَادَةٌ، وَ عَمَلُكُمْ فِيهِ مَقْبُولٌ وَ دُعَاؤُكُمْ فِيهِ مُسْتَجَابٌ. وَ لَقَدْ سَمِعْتُ حَبِيبِي رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ يَقُولُ: إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ عُتَقَاءَ وَ طُلَقَاءَ مِنَ اَلنَّارِ، فَإِنْ كَانَ آخِرُ لَيْلَةٍ مِنْهُ، أَعْتَقَ فِيهَا مِثْلَ مَا أَعْتَقَ فِي جَمِيعِهِ. وَ قَالَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: مَنْ صَامَ شَهْرَ رَمَضَانَ وَ تَوَرَّعَ عَنْ مَحَارِمِ اَللَّهِ أَوْجَبَ اَللَّهُ لَهُ اَلْجَنَّةَ. وَ قَالَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: مَنْ صَامَ هَذَا اَلشَّهْرَ وَ لَمْ يُفْطِرْ عَلَى مُسْكِرٍ أَدْخَلَهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ اَلْبَتَّةَ. ثُمَّ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: سَمِعْتُ سَيِّدَ اَلْأَنْبِيَاءِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ يَقُولُ: فِي أَفْضَلِ اَلشُّهُورِ يُقْتَلُ أَفْضَلُ أَوْصِيَاءِ اَلْأَنْبِيَاءِ. فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اَللَّهِ، أَيُّ شَهْرٍ أَفْضَلُ اَلشُّهُورِ، وَ أَيُّ وَصِيٍّ أَفْضَلُ اَلْأَوْصِيَاءِ؛ فَقَالَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: أَفْضَلُ اَلشُّهُورِ شَهْرُ رَمَضَانَ، وَ أَفْضَلُ اَلْأَوْصِيَاءِ أَنْتَ يَا عَلِيُّ. وَ كَأَنِّي بِكَ وَ قَدِ اِنْبَعَثَ أَشْقَى اَلْأَوَّلِينَ وَ اَلْآخِرِينَ شَقِيقُ عَاقِرِ نَاقَةِ ثَمُودَ فَيَضْرِبُكَ ضَرْبَةً عَلَى قَرْنِكَ تُخْضَبُ مِنْهَا لِحْيَتُكَ!. فَقُلْتُ: وَ هَذَا كَائِنٌ يَا رَسُولَ اَللَّهِ؟ قَالَ: بَلَى وَ اَللَّهِ. فَقُلْتُ: وَ ذَلِكَ فِي سَلاَمَةٍ مِنْ دِينِي؟ فَقَالَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: فِي سَلاَمَةٍ مِنْ دِينِكَ، فَبَكَى اَلنَّاسُ عِنْدَ سِمَاعِهِمْ ذَلِكَ، وَ نَزَلَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلْمِنْبَرِ.
زبان ترجمه:

زاد المعاد / ترجمه موسوی ;  ج ۱  ص ۱۳۴

و ايضا از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام منقول است كه در ماه رمضان خطبه خواندند و فرمودند:
ايّها النّاس!اين ماهى است كه خدا آن را بر ساير ماه‌ها فضيلت و زيادتى داده است،مانند فضيلت ما اهل بيت بر ساير مردم و در اين ماه گشوده مى‌شود درهاى آسمان و درهاى بهشت و درهاى رحمت و بسته مى‌شود درهاى جهنّم و در اين ماه شنيده مى‌شود نداهاى مؤمنان و مستجاب مى‌گردد دعاهاى ايشان و رحم مى‌كنند گريه‌هاى ايشان را و در اين ماه شبى هست كه در آن شب ملائكه از آسمان به زمين مى‌آيند و سلام مى‌كنند بر مردان و زنان روزه‌دار به اذن و رخصت پروردگار خود تا
طلوع صبح و آن شب قدر است كه حق تعالى مقدّر كرده است در آن شب ولايت و امامت مرا پيش از آن‌كه آدم را خلق كند به دو هزار سال و عبادت آن شب بهتر است از عبادت هزار ماه و روزه‌ى روزش بهتر است از روزه‌ى هزار ماه.
ايّها النّاس!به درستى كه آفتاب‌هاى ماه رمضان و ماه‌هاى آن طالع مى‌شوند بر مردان و زنان روزه‌دار با رحمت و اين ماه مانند ماه‌هاى ديگر نيست،روزهايش بهترين روزهاست و شب‌هايش بهترين شب‌هاست و ديوان و شياطين در اين ماه غل كرده و در زندان‌اند و زياد مى‌كند خدا در اين ماه روزى‌ها و عمرها را و مى‌نويسد و مقدّر مى‌گرداند در اين ماه حاجيان بيت اللّه را و در اين ماه حق تعالى رو مى‌كند به سوى اهل ايمان به آمرزش و فيروزى و رحمت و روزى و خوشنودى خداوند جزادهنده.
اى روزه‌دار!پس تدبير كار خود بكن؛به درستى كه در اين ماه مهمان پروردگار خودى؛نظر كن و تأمل نما كه چگونه خواهى بود در شب خود و روز خود و چگونه نگاه مى‌دارى اعضا و جوارح خود را از معصيت‌هاى پروردگار خود؛پس نظر كن كه شب‌ها در خواب نباشى و روزها غافل از ياد خدا نباشى،پس بيرون رود ماه و گناهان تو بر تو باقى مانده باشد،پس در هنگامى كه روزه‌داران مزدهاى خود را گيرند تو از جمله‌ى زيان‌كاران باشى و در وقتى كه به كرامت آقاى خود فايز گردند، تو از جمله‌ى محرومان باشى و در روزى كه سعادتمند گردند به مجاورت دوستان پروردگار خود،تو از رانده‌شده‌ها باشى.
اى روزه‌دار!اگر تو را آقاى تو از درگاه خود برگرداند،به كدام درگاه رو خواهى او رد و اگر محروم گرداند تو را پروردگار تو،كى روزى خواهد داد تو را و اگر او تو را خوار كند كى تو را گرامى خواهد داشت و اگر او تو را ذليل گرداند كى تو را عزيز خواهد كرد و اگر او تو را واگذارد كى تو را يارى خواهد كرد و اگر او تو را از بندگان خود قبول نكند،بندگى كدام خداوند را اختيار خواهى كرد و اگر او لغزش‌ها و گناهان تو را نيامرزد،اميد به كى خواهى داشت براى آمرزش گناهان خود و اگر حقّ‌ خود را كه بر تو واجب گردانيده از تو طلب نمايد،چه جواب در برابر خواهى گفت‌؟!اى روزه‌دار!تقرّب بجوى به سوى خدا به تلاوت كردن كتاب خدا در شب‌ها و روزهاى اين ماه؛زيرا كه كتاب خدا شفاعت‌كننده‌اى است كه شفاعت او را قبول مى‌كنند و در قيامت شفاعت مى‌كند براى آنها كه تلاوت آن كرده‌اند،پس بالا مى‌روند بر درجات بهشت به قدر تلاوت آيات قرآن.
اى روزه‌دار!بشارت باد تو را كه هرنفسى كه در اين ماه مى‌كشى ثواب تسبيحى در نامه‌ى عمل تو مى‌نويسند و خواب تو در اين ماه عبادت و طاعت تو در اين ماه مقبول است و گناهان تو در اين ماه آمرزيده است و آوازهاى تو به دعا در اين ماه شنيده شده است و مناجات و رازى كه با خدا مى‌گويى بر تو رحم مى‌كند. به درستى كه شنيدم از حبيب خود حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود كه خداوند عالميان را در هر شب از شب‌هاى ماه مبارك رمضان آزاد كرده است از آتش جهنّم كه عدد ايشان را به غير از خدا كسى نمى‌داند.چون شب آخر ماه مى‌شود،در آن شب مى‌آمرزد مثل آنچه در جميع ماه آمرزيده است.و ايضا فرمود كه هركه ماه رمضان را روزه بدارد و نفس خود را از چيزهايى كه خداوند عالميان حرام كرده است نگاه دارد،بهشت البته او را واجب گردد و هركه در اين ماه روزه دارد و در هيچ شب از شب‌هاى آن بر حرام افطار نكند،البته داخل بهشت شود.
پس حضرت امير فرمود كه شنيدم از سيّد انبيا كه فرمود كه بهترين اوصياى پيغمبران در بهترين ماه‌ها شهيد خواهد شد.گفتم:بهترين ماه‌ها كدام است و بهترين اوصيا كيست‌؟فرمود كه بهترين ماه‌ها ماه رمضان است و بهترين اوصيا تويى يا على!گفتم:يا رسول اللّه!اين البته خواهد شد؟فرمود:بلى؛به حقّ‌ پروردگارم! به درستى كه برانگيخته مى‌شود بدبخت‌ترين امّت من و جفت پى كننده‌ى ناقه‌ى صالح و ضربتى بر سر تو خواهد زد كه ريش تو از خون سرت خضاب شود.پس مردم شروع كردند به گريه و فغان و حضرت از منبر به زير آمد.

divider