شناسه حدیث :  ۴۸۰۱۶۵

  |  

نشانی :  زاد المعاد  ,  جلد۱  ,  صفحه۵۶  

عنوان باب :   [كتاب زاد المعاد] الباب الثاني في بيان فضائل و أعمال شهر شعبان المبارك و أيامه و لياليه الفصل الرابع في بيان أعمال الأيام البيض من شهر شعبان

معصوم :   امام باقر (علیه السلام)

وَ بِسَنَدٍ مُعْتَبَرٍ عَنِ اَلْإِمَامِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَنَّ لَيْلَةَ اَلنِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ أَفْضَلُ اَللَّيَالِي بَعْدَ لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ وَ يَتَفَضَّلُ اَللَّهُ تَعَالَى فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ عَلَى عِبَادِهِ وَ يَغْفِرُ لَهُمْ ذُنُوبَهُمْ بِإِحْسَانِهِ فَاسْعَوْا فِي عِبَادَةِ هَذِهِ اَللَّيْلَةِ فَإِنَّهَا لَيْلَةٌ آلَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى نَفْسِهِ أَنْ لاَ يَرُدَّ فِيهَا سَائِلاً مَا لَمْ يَسْأَلِ اَللَّهَ مَعْصِيَةً. وَ هَذِهِ لَيْلَةٌ جَعَلَهَا اَللَّهُ لَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ بِإِزَاءِ لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ اَلَّتِي جَعَلَهَا لِنَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، فَاجْتَهِدُوا بِالدُّعَاءِ وَ اَلثَّنَاءِ عَلَى اَللَّهِ فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ فَإِنَّ مَنْ قَالَ فِيهَا سُبْحَانَ اَللَّهِ مِائَةَ مَرَّةٍ، اَلْحَمْدُ لِلَّهِ مِائَةَ مَرَّةٍ، اَللَّهُ أَكْبَرُ مِائَةَ مَرَّةٍ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ مِائَةَ مَرَّةٍ غَفَرَ اَللَّهُ لَهُ مَا مَضَى مِنْ ذُنُوبِهِ وَ قَضَى حَوَائِجَهُ لِلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ سَوَاءً طَلَبَ أَمْ لَمْ يَطْلُبْ. سَأَلَ اَلرَّاوِي: فَمَا أَفْضَلُ اَلْأَدْعِيَةِ فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ؟ قَالَ: إِذَا اِنْتَهَيْتَ مِنْ صَلاَةِ اَلْعِشَاءِ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ اِقْرَأْ بَعْدَ اَلْحَمْدِ، فِي اَلرَّكْعَةِ اَلْأُولَى مِنْهُمَا: سُورَةَ قُلْ يٰا أَيُّهَا اَلْكٰافِرُونَ ، وَ فِي اَلرَّكْعَةِ اَلثَّانِيَةِ: سُورَةَ قُلْ هُوَ اَللّٰهُ أَحَدٌ ، وَ قُلْ بَعْدَ اَلتَّسْلِيمِ سُبْحَانَ اَللَّهِ ثَلاَثاً وَ ثَلاَثِينَ مَرَّةً، اَلْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلاَثاً وَ ثَلاَثِينَ مَرَّةً، اَللَّهُ أَكْبَرُ أَرْبَعاً وَ ثَلاَثِينَ مَرَّةً. وَ لَوْ قَرَأَ بِتَرْتِيبِ تَسْبِيحِ فَاطِمَةَ اَلزَّهْرَاءِ عَلَيْهَا اَلسَّلاَمُ فَلاَ بَأْسَ حَسَبَ اَلظَّاهِرِ. ثُمَّ يَقْرَأُ هَذَا اَلدُّعَاءَ: يَا مَنْ إِلَيْهِ مَلْجَأُ اَلْعِبَادِ فِي اَلْمُهِمَّاتِ وَ إِلَيْهِ يَفْزَعُ اَلْخَلْقُ فِي اَلْمُلِمَّاتِ يَا عَالِمَ اَلْجَهْرِ وَ اَلْخَفِيَّاتِ يَا مَنْ لاَ تَخْفَى عَلَيْهِ خَوَاطِرُ اَلْأَوْهَامِ وَ تَصَرُّفُ اَلْخَطَرَاتِ يَا رَبَّ اَلْخَلاَئِقِ وَ اَلْبَرِيَّاتِ يَا مَنْ بِيَدِهِ مَلَكُوتُ اَلْأَرَضِينَ وَ اَلسَّمَاوَاتِ أَنْتَ اَللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَمُتُّ إِلَيْكَ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ فَيَا لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ اِجْعَلْنِي فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ مِمَّنْ نَظَرْتَ إِلَيْهِ فَرَحِمْتَهُ وَ سَمِعْتَ دُعَاءَهُ فَأَجَبْتَهُ وَ عَلِمْتَ اِسْتِقَالَتَهُ فَأَقَلْتَهُ وَ تَجَاوَزْتَ عَنْ سَالِفِ خَطِيئَتِهِ وَ عَظِيمِ جَرِيرَتِهِ فَقَدِ اِسْتَجَرْتُ بِكَ مِنْ ذُنُوبِي وَ لَجَأْتُ إِلَيْكَ فِي سَتْرِ عُيُوبِي اَللَّهُمَّ فَجُدْ عَلَيَّ بِكَرَمِكَ وَ فَضْلِكَ وَ اُحْطُطْ خَطَايَايَ بِحِلْمِكَ وَ عَفْوِكَ وَ تَغَمَّدْنِي فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ بِسَابِغِ كَرَامَتِكَ وَ اِجْعَلْنِي فِيهَا مِنْ أَوْلِيَائِكَ اَلَّذِينَ اِجْتَبَيْتَهُمْ لِطَاعَتِكَ وَ اِخْتَرْتَهُمْ لِعِبَادَتِكَ وَ جَعَلْتَهُمْ خَالِصَتَكَ وَ صَفْوَتَكَ. اَللَّهُمَّ اِجْعَلْنِي مِمَّنْ سَعِدَ جِدُّهُ وَ تَوَفَّرَ مِنَ اَلْخَيْرَاتِ حَظُّهُ، وَ اِجْعَلْنِي مِمَّنْ سَلِمَ فَنَعِمَ وَ فَازَ فَغَنِمَ وَ اِكْفِنِي شَرَّ مَا أَسْلَفْتُ وَ اِعْصِمْنِي مِنَ اَلاِزْدِيَادِ فِي مَعْصِيَتِكَ وَ حَبِّبْ إِلَيَّ طَاعَتَكَ وَ مَا يُقَرِّبُنِي مِنْكَ وَ يُزْلِفُنِي عِنْدَكَ سَيِّدِي إِلَيْكَ يَلْجَأُ اَلْهَارِبُ وَ مِنْكَ يَلْتَمِسُ اَلطَّالِبُ وَ عَلَى كَرَمِكَ يُعَوِّلُ اَلْمُسْتَقِيلُ اَلتَّائِبُ أَدَّبْتَ عِبَادَكَ بِالتَّكَرُّمِ وَ أَنْتَ أَكْرَمُ اَلْأَكْرَمِينَ وَ أَمَرْتَ بِالْعَفْوِ عِبَادَكَ وَ أَنْتَ اَلْغَفُورُ اَلرَّحِيمُ. اَللَّهُمَّ فَلاَ تَحْرِمْنِي مَا رَجَوْتُ مِنْ كَرَمِكَ وَ لاَ تُؤْيِسْنِي مِنْ سَابِغِ نِعَمِكَ وَ لاَ تُخَيِّبْنِي مِنْ جَزِيلِ قِسَمِكَ فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ لِأَهْلِ طَاعَتِكَ وَ اِجْعَلْنِي فِي جُنَّةٍ مِنْ شِرَارِ بَرِيَّتِكَ رَبِّ إِنْ لَمْ أَكُنْ مِنْ أَهْلِ ذَلِكَ فَأَنْتَ أَهْلُ اَلْكَرَمِ وَ اَلْعَفْوِ وَ اَلْمَغْفِرَةِ وَ جُدْ عَلَيَّ بِمَا أَنْتَ أَهْلُهُ لاَ بِمَا أَسْتَحِقُّهُ فَقَدْ حَسُنَ ظَنِّي بِكَ وَ تَحَقَّقَ رَجَائِي لَكَ وَ عَلِقَتْ نَفْسِي بِكَرَمِكَ فَأَنْتَ أَرْحَمُ اَلرَّاحِمِينَ وَ أَكْرَمُ اَلْأَكْرَمِينَ، اَللَّهُمَّ وَ اُخْصُصْنِي مِنْ كَرَمِكَ بِجَزِيلِ قِسَمِكَ وَ أَعُوذُ بِعَفْوِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَ اِغْفِرْ لِيَ اَلذَّنْبَ اَلَّذِي يَحْبِسُ عَنِّي اَلْخَلْقَ وَ يُضَيِّقُ عَلَيَّ اَلرِّزْقَ حَتَّى أَقُومَ بِصَالِحِ رِضَاكَ وَ أُنْعَمَ بِجَزِيلِ عَطَائِكَ وَ أَسْعَدَ بِسَابِغِ نَعْمَائِكَ فَقَدْ لُذْتُ بِحَرَمِكَ وَ تَعَرَّضْتُ لِكَرَمِكَ وَ اِسْتَعَذْتُ بِعَفْوِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَ بِحِلْمِكَ مِنْ غَضَبِكَ فَجُدْ لِي بِمَا سَأَلْتُكَ وَ أَنِلْ مَا اِلْتَمَسْتُ مِنْكَ أَسْأَلُكَ بِكَ لاَ بِشَيْءٍ[هُوَ] أَعْظَمُ مِنْكَ. ثُمَّ تَسْجُدُ وَ تَقُولُ يَا رَبِّ عِشْرِينَ مَرَّةً، يَا اَللَّهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ، لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ سَبْعَ مَرَّاتٍ، مَا شَاءَ اَللَّهُ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ عَشْرَ مَرَّاتٍ، لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ عَشْرَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ تُصَلِّي عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَطْلُبُ مَا شِئْتَ مِنَ اَللَّهِ فَوَ اَللَّهِ لَوْ طَلَبْتَ مِنَ اَللَّهِ بِعَدَدِ قَطْرِ اَلسَّمَاءِ لَبَلَّغَكَ اَللَّهُ إِيَّاهَا بِكَرَمِهِ وَ فَضْلِهِ. وَ بِرِوَايَةٍ أُخْرَى تَقُولُ بَعْدَ قَوْلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ يَا اَللَّهُ: «يَا رَبِّ» سَبْعَ مَرَّاتٍ. يَقُولُ اَلشَّيْخُ: ثُمَّ تَقُولُ: إِلَهِي تَعَرَّضَ لَكَ فِي هَذَا اَللَّيْلِ اَلْمُتَعَرِّضُونَ وَ قَصَدَكَ اَلْقَاصِدُونَ وَ أَمَّلَ فَضْلَكَ وَ مَعْرُوفَكَ اَلطَّالِبُونَ وَ لَكَ فِي هَذَا اَللَّيْلِ نَفَحَاتٌ وَ جَوَائِزُ وَ عَطَايَا وَ مَوَاهِبُ تَمُنَّ بِهَا عَلَى مَنْ تَشَاءُ مِنْ عِبَادِكَ وَ تَمْنَعُهَا مَنْ لَمْ تَسْبِقْ لَهُ اَلْعِنَايَةُ مِنْكَ وَ هَا أَنَا ذَا عُبَيْدُكَ اَلْفَقِيرُ إِلَيْكَ اَلْمُؤَمِّلُ فَضْلَكَ وَ مَعْرُوفَكَ فَإِنْ كُنْتَ يَا مَوْلاَيَ تَفَضَّلْتَ فِي هَذِهِ اَللَّيْلَةِ عَلَى أَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ وَ عُدْتَ عَلَيْهِ بِعَائِدَةٍ مِنْ عَطْفِكَ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اَلطَّيِّبِينَ اَلطَّاهِرِينَ اَلْخَيِّرِينَ اَلْفَاضِلِينَ وَ جُدْ عَلَيَّ بِطَوْلِكَ وَ مَعْرُوفِكَ يَا رَبَّ اَلْعَالَمِينَ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ اَلنَّبِيِّينَ وَ آلِهِ اَلطَّاهِرِينَ وَ سَلَّمَ تَسْلِيماً إِنَّ اَللَّهَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اَللَّهُمَّ إِنِّي أَدْعُوكَ كَمَا أَمَرْتَ فَاسْتَجِبْ لِي كَمَا وَعَدْتَ إِنَّكَ لاَ تُخْلِفُ اَلْمِيعَادَ.
زبان ترجمه:

زاد المعاد / ترجمه موسوی ;  ج ۱  ص ۱۰۶

و به سند معتبر از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است كه شب نيمه‌ى شعبان بهترين شب‌هاست بعد از شب قدر و حق تعالى فضل خود را در اين شب به بندگان عطا مى‌نمايد و به احسان خود گناهان را از براى ايشان مى‌آمرزد،پس سعى كنيد در عبادت در اين شب كه اين شبى است كه حق تعالى به ذات مقدس خود سوگند ياد كرده است كه سائلى را از درگاه خود رد نكند مگر آن‌كه معصيتى از خدا طلب نمايد و اين شب را خدا براى ما اهل بيت قرار داده است به ازاى شب قدر كه از براى پيغمبر ما قرار داده است،پس اهتمام نماييد در اين شب در دعا و ثنا كردن بر خدا به درستى كه هركه در اين شب صد مرتبه سبحان اللّه و صد مرتبه الحمد للّه و صد مرتبه أللّه اكبر و صد مرتبه لا اله الاّ اللّه بگويد حق تعالى گناهان گذشته‌ى او را بيامرزد و حاجت‌هاى دنيا و آخرت او را برآورد خواه طلب نمايد و خواه ننمايد. راوى پرسيد كه بهترين دعاها در اين شب كدام است‌؟فرمود كه بعد از نماز خفتن دو ركعت نماز بكن و در ركعت اول بعد از حمد سوره‌ى قل يا ايها الكافرون و در ركعت دويم سوره‌ى قل هو اللّه احد بخوان بعد از آن‌كه سلام بگويى سى و سه مرتبه سبحان اللّه و سى و سه مرتبه الحمد للّه و سى و چهار مرتبه أللّه اكبر بگو و اگر به ترتيب تسبيح حضرت فاطمه عليها السّلام بخواند ظاهرا خوب باشد پس اين دعا بخوان:
اى كسى كه بندگان در غم و اندوه‌هاى سخت به او پناه مى‌برند و در مصائب و دردها به درگاه او زارى كنند!
اى داناى هرچه آشكار و پنهان است!اى كسى كه فكر و انديشۀ دل‌ها و رفت‌وآمد خيالات و خاطرات بر او پنهان نيست!اى پروردگار خلايق و آفريدگار!اى آن‌كه ملكوت زمين‌ها و آسمان‌ها به دست قدرت توست!
تويى آن خدايى كه خدايى نيست جز تو،من به كلمه‌ى توحيد لا اله الا اللّه به تو ايمان آورده‌ام،پس اى خداى يگانه كه جز تو خدايى نيست!تو مرا در اين شب از آنان قرار ده كه نظر لطف به او كرده و به حالش ترحم فرمودى و دعايش را اجابت كردى و دانستى توبه و بازگشت او را و توبه‌اش را پذيرفتى و درگذشتى از خطاهاى گذشته و گناهان بزرگ او،زيرا من از گناهانم به تو پناه آورده و در نهان ساختن عيب‌هايم به درگاه تو ملتجى شدم.
اى خدا!پس تو به فضل و كرمت بر من جود و احسان فرما و به حلم و عفوت گناهانم را بريز و مرا در اين شب به كرامت كامل خود بپوشان و مرا در اين شب از اولياى خود قرار ده، آنان‌كه براى طاعتت برگزيده‌اى و به كار عبادتت انتخاب فرمودى و از خاصان و خالصان خود قرار داده‌اى.
اى خدا!مرا از آنان قرار ده كه از كوشش خود به سعادت رسيدند و از خيرات بهرۀ وافر يافتند و از آنان‌كه در زندگانى با وجود سلامت متنعم گرديدند و با فيروزى بهره‌مند شدند و اى خدا شر اعمال گذشته‌ام را از من كفايت فرما و در آينده از آن‌كه بر عصيان‌هايم بيفزايم مرا حفظ‍‌ كن و طاعت و عبادتت را محبوب من گردان كه موجب تقرب به حضرت توست.
اى سيد من!گريختگان به سوى تو مى‌آيند و طالبان به درگاه تو التماس و درخواست
مى‌كنند و آنان كه از گناه بازمى‌گردنند و توبه مى‌كنند اعتمادشان بر كرم توست.
تو به بندگانت دستور كرامت و بزرگوارى دادى و خود بزرگوارترين بزرگوارانى و به آنها امر به عفو و بخشش از يكديگر كردى و تو خود بخشنده و مهربانى.
اى خدا!مرا از اميدى كه به كرمت دارم مأيوس مكن و از نعمت كاملت نااميد مگردان و محروم مساز مرا از قسمت‌هاى بزرگت در اين شب كه براى اهل طاعتت است و مرا از مخلوقات شريرت در حفظ‍‌ خود بدار.
اى خدا!اگر من بر آنچه مسئلت كردم قابل نيستم تو اهل كرم و بخشش و آمرزشى.بر من به آنچه سزاوار مقام توست كرم فرما نه آنچه استحقاق من است چون به تو حسن ظن دارم و به تو اميدوارم و جانم به كرمت بسته است و تو مهربان‌ترين مهربانان و بزرگوارترين بزرگواران عالمى.
بار الها!مرا مخصوص گردان از كرمت به قسمت‌هاى بزرگ و پناهم ده به عفوت از عقابت و خدايا!آن گناهانى را كه خلق را از من محبوس و رزق را بر من تنگ مى‌سازد ببخشاى تا به مصالح خوشنودى تو پردازم و به عطاى بزرگت متنعم گردم و به نعمت‌هاى كاملت نيك‌بخت شوم كه من به حريم قدس تو پناه آورده و خود را در معرض كرمت درآورده‌ام
و به عفوت از انتقامت و به حلمت از غضبت پناه جسته‌ام پس هرآنچه درخواست كرده‌ام به من عطا فرما و مرا به آنچه التماس نموده‌ام نايل ساز از تو درخواست مى‌كنم به حق تو كه از تو بزرگ‌ترى نيست.
پس به سجده مى‌روى و مى‌گويى يا ربّ‌ بيست مرتبه،يا أللّه هفت مرتبه،لا حول و لا قوّة إلاّ باللّه هفت مرتبه،ما شاء اللّه لا قوّة إلاّ باللّه ده مرتبه،پس صلوات بر محمّد و آل محمّد بفرست،آنچه خواهى و حاجت خود را از خدا بطلب و به خدا سوگند كه اگر به عدد قطرات باران حاجت بطلبى حق تعالى تو را به آنها مى‌رساند به كرم و فضل خود.و به روايت ديگر بعد از هفت مرتبه يا اللّه،هفت مرتبه بگويد يا ربّ‌ محمّد.و شيخ گفته است پس بگو:
إلهي تعرّض لك في هذا اللّيل المتعرّضون و قصدك القاصدون و أمّل فضلك و معروفك الطّالبون و لك في هذا اللّيل نفحات و جوائز و عطايا و مواهب تمنّ‌ بها على من تشاء من عبادك و تمنعها من لم تسبق له العناية منك.
و ها أنا ذا عبيدك الفقير إليك المؤمّل فضلك و معروفك فإن كنت يا مولاي تفضّلت في هذه اللّيلة على أحد من خلقك و عدت عليه بعائدة من عطفك فصلّ‌ على محمّد و آل محمّد الطّيّبين الطّاهرين الخيّرين الفاضلين و جد عليّ‌ بطولك و معروفك يا ربّ‌ العالمين و صلّ‌ على محمّد خاتم النّبيّين و آله الطّاهرين و سلّم تسليما إنّ‌ اللّه حميد مجيد اللّهمّ‌ إنّي أدعوك كما أمرت فاستجب لي كما وعدت إنّك لا تخلف الميعاد .
خدايا متعرضان خود را در اين شب به تو عرضه داشتند و قاصدان به درگاهت آمدند و طالبان آرزوى فضل و احسانت دارند و براى تو در اين شب لطف‌ها و جايزه‌ها و عطاها و بخشش‌هاست كه منت مى‌نهى بدانها به هركه بخواهى از بندگانت و آنها را از كسى كه بدان اعتنايى نداشته‌اى بازمى‌دارى.
اكنون من اين بنده‌ى كوچك توام كه به تو آرزومندم از فضل و احسانت و اگر باشى تو اى مولاى من،تفضل كنى در اين شب بر يكى از خلقت و عطا كنى به او جايزه‌اى از مهربانى خود،پس رحمت فرست بر محمد و آل محمد صلّى اللّه عليه و آله كه پاك و پاكيزه و نيك و فاضل‌اند و بر من از فضل و احسانت ببخش اى پروردگار جهانيان
و درود و رحمت فرست بر محمد صلّى اللّه عليه و آله خاتم پيغمبران و آل او كه پاكيزه‌اند و سلام و تحيت فراوان بر آنان؛
زيرا خدا حميد و مجيد است.بار خدايا!من تو را مى‌خوانم هم‌چنان كه امر فرمودى،پس دعايم مستجاب كن همان‌طور كه وعده فرمودى،زيرا كه تو خلف وعده نمى‌كنى.

divider