شناسه حدیث :  ۴۴۰۸۶۸

  |  

نشانی :  کلیات حدیث قدسی  ,  جلد۱  ,  صفحه۱۲۰  

عنوان باب :   الباب السابع فيما ورد في شأن موسى عليه السلام

معصوم :   امام صادق (علیه السلام) ، حديث قدسی

وَ قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى اَلْعَطَّارُ قَالَ: حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنِ اَلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ اَلْمِنْقَرِيِّ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ اَلنَّخَعِيِّ اَلْقَاضِي قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ: جَاءَ إِبْلِيسُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ هُوَ يُنَاجِي رَبَّهُ، فَقَالَ لَهُ مَلَكٌ مِنَ اَلْمَلاَئِكَةِ: مَا تَرْجُو مِنْهُ وَ هُوَ فِي هَذِهِ اَلْحَالِ يُنَاجِي رَبَّهُ؟ قَالَ: أَرْجُو مِنْهُ مَا رَجَوْتُ مِنْ أَبِيهِ آدَمَ وَ هُوَ فِي اَلْجَنَّةِ . وَ كَانَ فِيمَا نَاجَاهُ أَنْ قَالَ لَهُ: يَا مُوسَى ، لاَ أَقْبَلُ اَلصَّلاَةَ إِلاَّ لِمَنْ تَوَاضَعَ لِعَظَمَتِي، وَ أَلْزَمَ قَلْبَهُ خَوْفِي، وَ قَطَعَ نَهَارَهُ بِذِكْرِي، وَ لَمْ يَبِتْ مُصِرّاً عَلَى اَلْخَطِيئَةِ، وَ عَرَفَ حَقَّ أَوْلِيَائِي وَ أَحِبَّائِي. فَقَالَ مُوسَى : يَا رَبِّ، تَعْنِي بِأَوْلِيَائِكَ وَ أَحِبَّائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ ؟ فَقَالَ تَعَالَى: هُمْ كَذَلِكَ يَا مُوسَى ، إِلاَّ أَنِّي أَرَدْتُ مَنْ مِنْ أَجْلِهِ خَلَقْتُ آدَمَ وَ حَوَّاءَ ، وَ اَلْجَنَّةَ وَ اَلنَّارَ ، فَقَالَ مُوسَى : يَا رَبِّ وَ مَنْ هُوَ؟ قَالَ: مُحَمَّدٌ أَحْمَدُ ، شَقَقْتُ اِسْمَهُ مِنِ اِسْمِي لِأَنِّي أَنَا اَلْمَحْمُودُ، فَقَالَ مُوسَى : يَا رَبِّ اِجْعَلْنِي مِنْ أُمَّتِهِ. فَقَالَ: يَا مُوسَى ، أَنْتَ مِنْ أُمَّتِهِ إِذَا عَرَفْتَ مَنْزِلَتَهُ وَ مَنْزِلَةَ أَهْلِ بَيْتِهِ ، إِنَّ مَثَلَهُ وَ مَثَلَ أَهْلِ بَيْتِهِ فِيمَنْ خَلَقْتُ كَمَثَلِ اَلْفِرْدَوْسِ فِي اَلْجِنَانِ لاَ يَيْبَسُ وَرَقُهَا وَ لاَ يَتَغَيَّرُ طَعْمُهَا، فَمَنْ عَرَفَهُمْ وَ عَرَفَ حَقَّهُمْ جَعَلْتُ لَهُ عِنْدَ اَلْجَهْلِ حِلْماً، وَ عِنْدَ اَلظُّلْمَةِ نُوراً، أجبه [أُجِيبُهُ] قَبْلَ أَنْ يَدْعُوَنِي، وَ أُعْطِيهِ قَبْلَ أَنْ يَسْأَلَنِي. يَا مُوسَى ، إِنَّ اَلدُّنْيَا دَارُ عُقُوبَةٍ، عَاقَبْتُ فِيهَا آدَمَ عِنْدَ خَطِيئَتِهِ وَ جَعَلْتُهَا مَلْعُونَةً، مَلْعُوناً مَا فِيهَا إِلاَّ مَا كَانَ مِنْهَا لِي. يَا مُوسَى ، إِنَّ عِبَادِيَ اَلصَّالِحِينَ زَهِدُوا فِيهَا بِقَدْرِ عِلْمِهِمْ بِي، وَ سَائِرُهُمْ مِنْ خَلْقِي رَغِبُوا فِيهَا بِقَدْرِ جَهْلِهِمْ بِي، وَ مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَظَّمَهَا فَقَرَّتْ عَيْنُهُ، وَ لَمْ يُحَقِّرْهَا أَحَدٌ إِلاَّ اِنْتَفَعَ بِهَا.
وَ فِي عِقَابِ اَلْأَعْمَالِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدٍ بِهَذَا اَلسَّنَدِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي مُنَاجَاتِهِ لِمُوسَى عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : إِنَّ اَلدُّنْيَا دَارُ عُقُوبَةٍ... وَ ذَكَرَ بَقِيَّةَ اَلْحَدِيثِ.
وَ فِي كِتَابِ مَعَانِي اَلْأَخْبَارِ بِهَذَا اَلسَّنَدِ، وَ ذَكَرَ صَدْرَ اَلْحَدِيثِ إِلَى قَوْلِهِ «وَ أُعْطِيهِ قَبْلَ أَنْ يَسْأَلَنِي» ثُمَّ قَالَ: وَ اَلْحَدِيثُ طَوِيلٌ.
زبان ترجمه:

کلیات حدیث قدسی ;  ج ۱  ص ۱۲۲

شيخ صدوق از احمد بن محمد بن يحيى عطار از سعد بن عبد اللّٰه از قاسم ابن محمد اصفهانى از سليمان بن داود منقرى از حفص بن غياث نخعى قاضى از امام صادق عليه السلام نقل كرده كه حضرت فرمود: شيطان در آن وقتى كه موسى با خداوند مناجات مى‌كرد به نزد موسى آمد، يكى از ملائكه‌ها به شيطان گفت: از موسى چه مى‌خواهى‌؟ او در حال مناجات است. گفت: همان كارى را با وى دارم كه با پدرش آدم داشتم كه او در بهشت بود. در همان هنگام كه موسى مناجات مى‌كرد، از جانب خداوند خطاب آمد: اى موسى، من نماز كسى را قبول نمى‌كنم مگر اين كه به خاطر عظمت من به من تواضع كند و او قلبا از من بترسد و روزش را با ذكر من به آخر برساند. و به گناهان اصرار نورزد و حق اولياء دوستان مرا بشناسد. موسى عرض كرد: خداوندا، منظورتان از اولياء و احباء، ابراهيم و اسحق و يعقوب است‌؟ خطاب آمد: آنها اولياء من هستند. ولى من منظورم كسى است كه به خاطر او آدم و حوا را خلق كردم و بهشت و جهنم را آفريدم. موسى عرض كرد: خداوندا، آن شخص كيست‌؟ خداوند فرمود: آن شخص محمد احمد است كه من نام او را از نام خودم مشتق نمودم. چون نام من محمود است لذا نام او را محمد گذاردم. موسى عرض كرد: خدايا مرا از امت او قرار بده. خداوند فرمود: اى موسى، اگر تو مقام و منزلت او را و منزلت اهل بيتش را بشناسى، جزو امت او هستى. زيرا مثل او و اهل بيتش در ميان مخلوقاتم، مانند همان باغ در بهشت مى‌باشد كه نه برگهاى درختانش خشك مى‌شوند و نه طعم ميوه‌هايش تغيير مى‌كند. پس هر كس آنها را بشناسد و به حقوق آنها آگاه باشد من براى آن شخص هنگام جاهل بودن علم به وى مى‌دهم و هنگام تاريكى نور و قبل از اين كه آن شخص از من چيزى بخواهد، حاجتش را روا مى‌كنم و قبل از سؤال هر چه لازم دارد به وى مى‌دهم. اى موسى، دنيا دار عقوبت است كه من آدم را بوسيله ارتكاب گناه به آنجا فرستادم و دنيا را ملعون ساختم و هر چه كه در آن هست آنها هم ملعون هستند، مگر اين كه از دنيا به خاطر من استفاده كنند (يعنى نعمتهاى دنيا را براى اين پذيرند كه در راه من انفاق كنند).اى موسى، بندگان عابد من به ميزان شناخت من از دنيا دورى مى‌كنند و همچنين از ساير مخلوقات هم دورى مى‌كنند. ولى مردمان ديگر بواسطه مقدار جهلشان در باره شناخت من متوجه دنيا مى‌شوند. پس هر كدام از بندگان من دنيا را بزرگ بشمارند، چشم آنها هميشه فقير است. لكن هر كس دنيا را تحقير كند از آن استفاده مى‌برد (يعنى براى آخرتش). و شيخ صدوق صاحب كتاب عقاب الاعمال، اين حديث را از پدرش از سعد با همان سند از ابو عبد اللّٰه عليه السلام نقل كرده كه حضرت فرمود: خداوند هنگام مناجات به موسى فرمود: دنيا دار عقوبت است و بقيه حديث را هم مانند مضمون بالا ذكر كرده است. و همچنين در كتاب معانى الاخبار، آن حديث بالا را با همان سند ذكر كرده است. اول حديث را تا آنجا كه خداوند مى‌فرمايد: به وى قبل از سؤال، نيازهايش را مى‌دهم، ذكر كرده و بعد هم گفته: حديث طولانى است.

divider