شناسه حدیث :  ۴۴۰۸۱۴

  |  

نشانی :  کلیات حدیث قدسی  ,  جلد۱  ,  صفحه۵۲  

عنوان باب :   الباب الرابع فيما ورد في شأن يعقوب عليه السلام

معصوم :   امام سجاد (علیه السلام) ، حديث قدسی

مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ بَابَوَيْهِ فِي اَلْعِلَلِ قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى اِبْنِ اَلْمُتَوَكِّلِ قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ اَلْحِمْيَرِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنِ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ: أَنَّهُ قَالَ لِمَوْلاَةٍ لَهُ يُقَالُ لَهَا سَكِينَةُ - يَوْمَ جُمُعَةٍ -: لاَ يَعْبُرُ عَلَى بَابِي سَائِلٌ إِلاَّ أَطَعْتُمُوهُ فَإِنَّ اَلْيَوْمَ يَوْمُ اَلْجُمُعَةِ، فَقُلْتُ لَهُ: لَيْسَ كُلُّ مَنْ يَأْكُلُ مُحِقّاً ، فَقَالَ: يَا ثَابِتُ ، أَخَافُ أَنْ يَكُونَ بَعْضُ مَنْ يَسْأَلُنَا مُحِقّاً فَلاَ نُطْعِمُهُ فَيَنْزِلُ بِنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ مَا نَزَلَ بِيَعْقُوبَ وَ آلِهِ، أَطْعِمُوهُمْ أَطْعِمُوهُمْ. إِنَّ يَعْقُوبَ كَانَ يَذْبَحُ كُلَّ يَوْمٍ كَبْشاً فَيَتَصَدَّقُ مِنْهُ وَ يَأْكُلُ هُوَ وَ عِيَالُهُ، وَ إِنَّ سَائِلاً صَوَّاماً مُحِقّاً لَهُ عِنْدَ اَللَّهِ مَنْزِلَةٌ - وَ كَانَ غَرِيباً مُجْتَازاً - اِعْتَرَّ عَلَى بَابِ يَعْقُوبَ عَشِيَّةَ جُمُعَةٍ عِنْدَ أَوَانِ إِفْطَارِهِ يَهْتِفُ عَلَى بَابِهِ أَطْعِمُوا اَلسَّائِلَ اَلْمُجْتَازَ اَلْغَرِيبَ اَلْجَائِعَ مِنْ فَضْلِ طَعَامِكُمْ، يَهْتِفُ بِذَلِكَ عَلَى بَابِهِ مِرَاراً، وَ هُمْ يَسْمَعُونَهُ قَدْ جَهِلُوا حَقَّهُ، وَ لَمْ يُصَدِّقُوا قَوْلَهُ، فَلَمَّا يَئِسَ أَنْ يُطْعِمُوهُ وَ غَشِيَهُ اَللَّيْلُ اِسْتَعْبَرَ وَ اِسْتَرْجَعَ، وَ شَكَا جُوعَهُ إِلَى اَللَّهِ تَعَالَى وَ بَاتَ طَاوِياً، وَ أَصْبَحَ صَائِماً جَائِعاً صَابِراً حَامِداً لِلَّهِ، وَ بَاتَ يَعْقُوبُ وَ آلُ يَعْقُوبَ بِطَاناً شِبَاعاً، وَ أَصْبَحُوا وَ عِنْدَهُمْ فَضْلَةٌ مِنْ طَعَامِهِمْ. قَالَ: فَأَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى يَعْقُوبَ فِي صَبِيحَةِ تِلْكَ اَللَّيْلَةِ: لَقَدْ أَذْلَلْتَ يَا يَعْقُوبَ عَبْدِي ذِلَّةً اِسْتَجْرَرْتَ بِهَا غَضَبِي، وَ اِسْتَوْجَبْتَ بِهَا أَدَبِي، وَ نُزُولَ عُقُوبَتِي عَلَيْكَ وَ عَلَى وُلْدِكَ. يَا يَعْقُوبُ، إِنَّ أَحَبَّ أَنْبِيَائِي إِلَيَّ وَ أَكْرَمَهُمْ عَلَيَّ مَنْ رَحِمَ مَسَاكِينَ عِبَادِي وَ قَرَّبَهُمْ إِلَيْهِ وَ أَطْعَمَهُمْ وَ كَانَ لَهُمْ مَأْوًى وَ مَلْجَأٌ. يَا يَعْقُوبُ، أَمَا رَحِمْتَ ذِمْيَالَ عَبْدِيَ، اَلْمُجْتَهِدَ فِي عِبَادَتِي، اَلْقَانِعَ بِالْيَسِيرِ مِنْ طَاهِرِ اَلدُّنْيَا عِشَاءَ أَمْسِ لَمَّا اِعْتَرَّ بِبَابِكَ عِنْدَ أَوَانِ إِفْطَارِهِ، وَ هَتَفَ بِكُمْ: أَطْعِمُوا اَلسَّائِلَ اَلْغَرِيبَ اَلمُجْتَازَ اَلْقَانِعَ، فَلَمْ تُطْعِمُوهُ شَيْئاً فَاسْتَرْجَعَ وَ اِسْتَعْبَرَ وَ شَكَا مَا بِهِ إِلَيَّ وَ بَاتَ طَاوِياً حَامِداً لِي، وَ أَنْتَ يَا يَعْقُوبُ وَ وُلْدُكَ شِبَاعٌ، وَ أَصْبَحْتَ عِنْدَكُمْ فَضْلَةٌ مِنْ طَعَامِكُمْ. أَ وَ مَا عَلِمْتَ يَا يَعْقُوبُ أَنَّ اَلْعُقُوبَةَ وَ اَلْبَلْوَى إِلَى أَوْلِيَائِي أَسْرَعُ مِنْهَا إِلَى أَعْدَائِي، وَ ذَلِكَ حُسْنُ اَلنَّظَرِ مِنِّي لِأَوْلِيَائِي، وَ اِسْتِدْرَاجٌ مِنِّي لِأَعْدَائِي، أَمَا وَ عِزَّتِي لَأُنْزِلَنَّ بِكَ بَلْوَائِي، وَ لَأَجْعَلَنَّكَ وَ وُلْدَكَ غَرَضاً لِمَصَائِبِي وَ لَأُؤَدِّبَنَّكَ بِعُقُوبَتِي، فَاسْتَعِدُّوا لِبَلْوَائِي، وَ اِرْضَوْا بِقَضَائِي، وَ اِصْبِرُوا لِلْمَصَائِبِ... الحديث .
زبان ترجمه:

کلیات حدیث قدسی ;  ج ۱  ص ۵۴

محمد بن على بن حسين بن بابويه، در كتاب علل از محمد بن موسى ابن متوكل از عبد الله بن جعفر حميرى از احمد بن محمد بن عيسى از حسن بن محبوب از مالك بن عطيه از ثمالى از حضرت على بن الحسين عليهما السلام شنيده كه ايشان به كنيزش كه نامش سكينه بود - در روز جمعه‌اى - فرمود: هر سائلى به دم در خانه من آمد، او را طعام و غذا بدهيد. زيرا روز جمعه اين كار خيلى ثواب دارد. ابو حمزه ثمالى مى‌گويد: من به حضرت عرض كردم: همه اينهايى كه گدايى مى‌كنند، سزاوار اطعام نيستند. حضرت فرمود: اى ثابت، من مى‌ترسم بعضى از آنها مستحق باشند و ما او را رد كرده باشيم. تا به ما اهل بيت، همان چيزى نازل شود كه به يعقوب و خانواده‌اش نازل شد. آنها را طعام بدهيد و سير كنيد. حضرت يعقوب عليه السلام هر روز يك گوسفند نر مى‌كشت، هم خود و عيالش مى‌خوردند و هم به فقرا مى‌داد. روزى يك سايل روزه‌دار كه در نزد خداوند مقام و منزلت داشت و غريب و مسافر هم بود، به دم در يعقوب مى‌رود، آن هم در غروب جمعه بود هنگام افطار. در را مى‌زند و مى‌گويد: به سايل غريب و مسافر از زيادى طعام خود بدهيد. چندين مرتبه در را مى‌زند و اين كلمات را تكرار مى‌كند. اهل خانواده صداى او را مى‌شنوند ولى بروى خود نمى‌آورند و به حرفش توجه نمى‌كنند. وقتى كه آن گدا مايوس مى‌شود، از دم در مى‌رود به خداوند از گرسنگى خويش شكايت مى‌كند و آن شب را گرسنه مى‌خوابد و خداوند را حمد و شكر مى‌كند. اما از آن طرف آل يعقوب با شكمهاى سير خود مى‌خوابند و صبح مى‌كنند، در حالى كه از طعام ديشب اضافه داشته‌اند.خداوند در صبح همان شب به يعقوب وحى مى‌كند: اى يعقوب، تو بنده مرا ذليل شمردى. من بايد تو و خانواده‌ات را ادب بكنم و عقوبت خود را بر تو و فرزندانت نازل سازم. اى يعقوب، بدان كه محبوب‌ترين و گرامى‌ترين پيامبران در نزد من كسانى هستند كه به بندگان مسكين من ترحم كنند و با آنها نزديكى كنند و طعام و غذا بدهند و براى آنها پناهگاه و ماوى باشند. اى يعقوب، چرا به خواسته بنده‌اى كه در عبادت من سعى مى‌كند و به كم قانع است، ديشب ترحم نكردى. همان كسى كه در اول افطار به دم در خانه تو آمد و در را زد و چندين مرتبه تكرار نمود كه به يك گداى غريب و مسافر و قانع طعام بدهيد، شما چيزى به وى نداديد و او هم برگشت و به من شكايت كرد و در عين حال آن شب را گرسنه خوابيد در حالى كه به من حمد مى‌كرد. در صورتى كه شما و فرزندانتان سير بوديد و غذاى اضافى هم داشتيد. اى يعقوب، آيا نمى‌دانى كه عقوبت و بلاهاى من به دوستدارانم زودتر نازل مى‌شود تا به دشمنانم. زيرا دليل اين امر اين است كه من به دوستانم حسن نظر دارم، ولى از دشمنانم متنفرم و انتظارى از آنان ندارم. به عزت و مجدم قسم، بلاى خود را بر تو نازل خواهم كرد و خودت و عزيزترين فرزندت را در معرض مصيبتها قرار خواهم داد. پس براى عذاب من آماده باشيد به قضاى من راضى شويد و براى مصيبتها صبر و بردبارى كنيد. مؤلف مى‌گويد: عملى كه از يعقوب در اين باره سر زده، ترك اولى است (يعنى اطعام چنين سايلى). و همچنين است همۀ آن گناهانى كه از ائمه صادر مى‌شود. پس واجب است كه ما اين كلمه (غضب) خداوند را حمل بر اين معنا كنيم كه خداوند يعقوب را از ثواب چنين عمل مستحب كه ترك كرده ممنوع سازد. اگر يعقوب اين عمل را انجام مى‌داد، خداوند آن بلا را از يعقوب بر مى‌گرداند. پس واجب است عقوبت را به بلايى تفسير كنيم كه نتيجه گناه نيست.

divider