شناسه حدیث :  ۴۴۰۷۱۱

  |  

نشانی :  الإنصاف فی النص علی الأئمة الإثنی عشر علیهم السلام  ,  جلد۱  ,  صفحه۴۶۴  

عنوان باب :   باب الياء الخامس و الثلاثمائة نص -

معصوم :  

يُونُسَ بْنُ ظَبْيَانَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ: حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ هَارُونُ بْنُ مُوسَى قَالَ: حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامٍ قَالَ: حَدَّثَنِي عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ اَلْحِمْيَرِيُّ قَالَ: حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ اَلْعَبْدِيُّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ كَثِيرٍ اَلرَّقِّيِّ عَنْ يُونُسَ بْنِ ظَبْيَانَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ▀ فَقُلْتُ: يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ إِنِّي دَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ وَ أَصْحَابِهِ فَسَمِعْتُ بَعْضَهُمْ يَقُولُ: إِنَّ لِلَّهِ وَجْهاً كَالْوُجُوهِ، وَ بَعْضُهُمْ يَقُولُ: لَهُ يَدَانِ وَ اِحْتَجُّوا فِي ذَلِكَ بِقَوْلِهِ تَعَالَى: بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ وَ بَعْضُهُمْ يَقُولُ: هُوَ كَالشَّابِّ مِنْ أَبْنَاءِ ثَلاَثِينَ سَنَةً، فَمَا عِنْدَكَ فِي هَذَا يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ؟ قَالَ: وَ كَانَ مُتَّكِئاً فَاسْتَوَى جَالِساً وَ قَالَ: اَللَّهُمَّ عَفْوَكَ عَفْوَكَ، ثُمَّ قَالَ: يَا يُونُسُ مَنْ زَعَمَ أَنَّ لِلَّهِ وَجْهاً كَالْوُجُوهِ فَقَدْ أَشْرَكَ، وَ مَنْ زَعَمَ أَنَّ لِلَّهِ جَوَارِحَ كَجَوَارِحِ اَلْمَخْلُوقِينَ فَهُوَ كَافِرٌ بِاللَّهِ، فَلاَ تَقْبَلُوا شَهَادَتَهُ وَ لاَ تَأْكُلُوا ذَبِيحَتَهُ، تَعَالَى اَللَّهُ عَمَّا يَصِفُهُ اَلْمُشَبِّهُونَ بِصِفَةِ اَلْمَخْلُوقِينَ، فَوَجْهُ اَللَّهِ أَنْبِيَاؤُهُ وَ أَوْلِيَاؤُهُ، وَ قَوْلُهُ: خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ فَالْيَدُ اَلْقُدْرَةُ كَقَوْلِهِ: وَ أَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ فَمَنْ زَعَمَ أَنَّ اَللَّهَ فِي▀ شَيْءٍ أَوْ عَلَى شَيْءٍ أَوْ يَحُولُ مِنْ شَيْءٍ أَوْ يَخْلُو مِنْهُ شَيْءٌ أَوْ يَشْتَغِلُ بِهِ شَيْءٌ فَقَدْ وَصَفَهُ بِصِفَةِ اَلْمَخْلُوقِينَ، وَ اَللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لاَ يُقَاسُ بِالْمِقْيَاسِ وَ لاَ يُشَبَّهُ بِالنَّاسِ وَ لاَ يَخْلُو مِنْهُ مَكَانٌ، وَ لاَ يَشْتَغِلُ بِهِ مَكَانٌ، قَرِيبٌ فِي بُعْدِهِ، بَعِيدٌ فِي قُرْبِهِ، ذَلِكَ اَللَّهُ رَبُّنَا لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ، فَمَنْ أَرَادَ اَللَّهَ وَ أَحَبَّهُ بِهَذِهِ اَلصِّفَةِ فَهُوَ مِنَ اَلْمُوَحِّدِينَ، وَ مَنْ أَحَبَّهُ بِغَيْرِ هَذِهِ اَلصِّفَةِ فَاللَّهُ مِنْهُ بَرِيءٌ وَ نَحْنُ مِنْهُ بِرَاءٌ، ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: إِنَّ أُولِي اَلْأَلْبَابِ اَلَّذِينَ عَمِلُوا بِالْفِكْرَةِ حَتَّى وَرِثُوا مِنْهُ حُبَّ اَللَّهِ فَإِنَّ حُبَّ اَللَّهِ إِذَا أَوْرَثَتْهُ اَلْقُلُوبُ اِسْتَضَاءَ بِهِ وَ أَسْرَعَ إِلَيْهِ اَللُّطْفُ، فَإِذَا نَزَلَ مَنْزِلَةَ اَللُّطْفِ صَارَ مِنْ أَهْلِ اَلْفَوَائِدِ، فَإِذَا صَارَ مِنْ أَهْلِ اَلْفَوَائِدِ تَكَلَّمَ بِالْحِكْمَةِ؛ فَإِذَا تَكَلَّمَ بِالْحِكْمَةِ صَارَ صَاحِبَ فِطْنَةٍ فَإِذَا نَزَلَ مَنْزِلَةَ اَلْفِطْنَةِ عَمِلَ بِهَا فِي اَلْقُدْرَةِ. فَإِذَا عَمِلَ بِهَا فِي اَلْقُدْرَةِ، عَمِلَ فِي اَلْأَطْبَاقِ اَلسَّبْعَةِ، فَإِذَا بَلَغَ هَذِهِ اَلْمَنْزِلَةَ صَارَ يَتَقَلَّبُ فِي لُطْفٍ وَ حِكْمَةٍ وَ بَيَانٍ، فَإِذَا بَلَغَ هَذِهِ اَلْمَنْزِلَةَ جَعَلَ شَهْوَتَهُ ▀ وَ مَحَبَّتَهُ فِي خَالِقِهِ، فَإِذَا فَعَلَ ذَلِكَ نَزَلَ اَلْمَنْزِلَةَ اَلْكُبْرَى فَعَايَنَ رَبَّهُ فِي قَلْبِهِ، وَ وَرِثَ اَلْحِكْمَةَ بِغَيْرِ مَا وَرِثَتْهُ اَلْحُكَمَاءُ، وَ وَرِثَ اَلْعِلْمَ بِغَيْرِ مَا وَرِثَتْهُ اَلْعُلَمَاءُ، وَ وَرِثَ اَلصِّدْقَ بِغَيْرِ مَا وَرِثَهُ اَلصِّدِّيقُونَ، إِنَّ اَلْحُكَمَاءَ وَرِثُوا اَلْحِكْمَةَ بِالصَّمْتِ، وَ إِنَّ اَلْعُلَمَاءَ وَرِثُوا اَلْعِلْمَ بِالطَّلَبِ، وَ إِنَّ اَلصِّدِّيقُونَ وَرِثُوا اَلصِّدْقَ بِالْخُشُوعِ وَ طُولِ اَلْعِبَادَةِ، فَمَنْ أَخَذَ بِهَذِهِ اَلسِّيرَةِ إِمَّا أَنْ يَسْفُلَ وَ إِمَّا أَنْ يُرْفَعَ، وَ أَكْثَرُهُمُ اَلَّذِي يَسْفُلُ وَ لاَ يَرْفَعُ، فَإِذَا لَمْ يَرْعَ حَقَّ اَللَّهِ وَ لَمْ يَعْمَلْ بِمَا أَمَرَ بِهِ فَهَذِهِ صِفَةُ مَنْ لَمْ يَعْرِفِ اَللَّهَ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ، وَ لَمْ يُحِبَّهُ حَقَّ مَحَبَّتِهِ، فَلاَ يَغُرَّنَّكَ صَلاَتُهُمْ وَ صِيَامُهُمْ وَ رِوَايَاتُهُمْ وَ عُلُومُهُمْ؛ فَإِنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ، ثُمَّ قَالَ: يَا يُونُسُ إِذَا أَرَدْتَ اَلْعِلْمَ اَلصَّحِيحَ فَعِنْدَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ فَإِنَّا وَرِثْنَاهُ وَ أُوتِينَا شَرْحَ اَلْحِكْمَةِ وَ فَصْلَ اَلْخِطَابِ، فَقُلْتُ: يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ كُلُّ مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ اَلْبَيْتِ وَرِثَ مَا وَرِثْتُمْ مِنْ وُلْدِ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ فَقَالَ: مَا وَرِثَهُ إِلاَّ اَلْأَئِمَّةُ اَلاِثْنَا ▀ عَشَرَ، فَقُلْتُ: سَمِّهِمْ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، فَقَالَ: أَوَّلُهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ بَعْدَهُ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَيْنُ، وَ بَعْدَهُ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ وَ بَعْدَهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، ثُمَّ أَنَا وَ بَعْدِي مُوسَى وَلَدِي، وَ بَعْدَ مُوسَى عَلِيٌّ اِبْنُهُ، وَ بَعْدَ عَلِيٍّ مُحَمَّدٌ، وَ بَعْدَ مُحَمَّدٍ عَلِيٌّ، وَ بَعْدَ عَلِيٍّ اَلْحَسَنُ وَ بَعْدَ اَلْحَسَنِ اَلْحُجَّةُ، اِصْطَفَانَا اَللَّهُ وَ طَهَّرَنَا وَ آتَانَا مَا لَمْ يُؤْتِ أَحَداً مِنَ اَلْعَالَمِينَ، ثُمَّ قُلْتُ: يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ اِبْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ دَخَلَ عَلَيْكَ بِالْأَمْسِ فَسَأَلَكَ عَمَّا سَأَلْتُكَ فَأَجَبْتَهُ بِخِلاَفِ هَذَا؟ فَقَالَ: يَا يُونُسُ كُلُّ اِمْرِئٍ وَ مَا يَحْتَمِلُهُ، وَ لِكُلِّ وَقْتٍ حَدِيثُهُ وَ إِنَّكَ لَأَهْلٌ لِمَا سَأَلْتَ فَاكْتُمْهُ إِلاَّ عَنْ أَهْلِهِ .
زبان ترجمه:

الإنصاف / ترجمه رسولی محلاتی ;  ج ۱  ص ۴۶۸

پس هر كه پندارد كه خدا در چيزى است، يا بر چيزى است، يا از چيزى به چيزى مى‌رود يا چيزى از او خالى است، يا چيزى به او مشغول است، پس خدا را به وصف مخلوق وصف كرده، در صورتى كه خدا خالق هر چيزى است و به مقياس در نيايد و قياس نشود، و شبيه به مردم نيست، و جايى از او خالى نيست، و مكانى به او مشغول نيست، در عين دورى نزديك، و در عين نزديكى دور است، اين است پروردگار ما كه معبودى جز او نيست، پس هر كه خدا را به اين صفت قصد كرد و دوست داشت او از موحّدين است، و هر كه بغير اين صفت آهنگ او كند خدا از او بيزار است، و ما نيز از او بيزاريم،سپس فرمود: به درستى كه خردمندان تفكر و انديشه مى‌كنند تا از آن انديشه دوستى خدا را باز يابند، پس آنگاه كه دلها دوستى خدا را دريافت به سبب او روشن گردد و لطف به سوى او بشتابد، و چون محل نزول لطف شود از اهل فوائد گردد، و چون از اهل فوائد شد به حكمت ناطق گردد، و چون گوياى به حكمت شد زيرك شود، و همين كه محل نزول زيركى شد به قدرت در او عمل شود، و چون به قدرت در او عمل شد در هفت طبقه (آسمان) نفوذ كند، و چون به اين منزلت و مكانت رسد در لطف و حكمت و بيان گردش كند، و چون به اين حدّ رسد ميل و محبت خود را در آفريدگارش قرار دهد، و چون چنين كرد به بزرگترين منزلتها رسيده و خدا را در قلب خود معاينه كند، و حكمت را به غير آنچه حكيمان به دست آورده‌اند دريابد، و دانش را به غير آنچه دانشمندان به چنگ آورده‌اند فراگيرد، و راستى را به غير راهى كه راستگويان دريافته‌اند بيابد، به راستى كه حكيمان حكمت را به سكوت يافته‌اند، و دانشمندان دانش را به جستجو پيدا كرده‌اند، و راستگويان راستى را به خشوع و عبادت طولانى دارا شده‌اند، پس هر كه به اين راه رود در پايان يا درافتد و يا بالا رود، و بيشتر مردمان در افتاده‌اند و بلند نشده‌اند، پس همين كه حق خدا را مراعات نكرد و به دستورات او عمل نكرد خدا را آن طور كه بايد نشناخته و همين نشانۀ اوست، و آن طور كه بايد او را دوست بدارد دوست نداشته است، پس نمازها و روزه‌ها و روايات و علومشان تو را مغرور نكند، زيرا ايشانند خران رمنده، سپس فرمود: اى يونس هر گاه علم صحيح خواستى نزد ما اهل بيت است زيرا آن به ارث به ما رسيده، و شرح حكمت و فصل خطاب (يعنى داورى) به ما داده شده است، عرض كردم: اى فرزند رسول خدا هر كه از اهل بيت و فرزندان على و فاطمه عليهم السّلام است دارا است آنچه را شما دارا شده‌ايد؟ فرمود: داراى آن نيست مگر امامان دوازده‌گانه.عرض كردم: نامشان را بيان فرما اى فرزند رسول خدا، فرمود: اول آنها على بن ابى طالب عليه السّلام است و پس از او حسن و حسين و پس از وى على بن الحسين و بعد از او محمد بن على، سپس منم، سپس فرزندم موسى، و پس از او فرزندش على؛ و پس از على، محمد، و بعد از محمد؛ على است، و پس از على، حسن، و پس از حسن، حجت است، كه خداوند ما را برگزيده و پاكيزه كرد و به ما عطا فرمود آنچه را به هيچ يك از مردمان نداده است. سپس عرض كردم: اى فرزند رسول خدا پسر عبد اللّٰه بن مسعود روز گذشته نزد شما آمد و از آنچه من پرسيدم از شما پرسيد و شما به غير از اين جواب او را فرمودى‌؟ فرمود: اى يونس هر كس نتواند حمل آن كند و هر زمان اقتضايى دارد، و تو اهل آن بودى پس جز از اهلش آن را پنهان كن.

divider