شناسه حدیث :  ۴۴۰۶۹۵

  |  

نشانی :  الإنصاف فی النص علی الأئمة الإثنی عشر علیهم السلام  ,  جلد۱  ,  صفحه۴۴۱  

عنوان باب :   باب الهاء الثامن و الثمانون و مائتان نص -

معصوم :  

هِشَامٌ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ: حَدَّثَنَا اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ: حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُوسَى قَالَ: أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلصَّفَّارُ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ مُعَاوِيَةُ بْنُ وَهْبٍ وَ عَبْدُ اَلْمَلِكِ بْنُ أَعْيَنَ فَقَالَ لَهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ وَهْبٍ: يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ مَا تَقُولُ فِي اَلْخَبَرِ اَلَّذِي رُوِيَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَأَى رَبَّهُ، عَلَى أَيِّ صُورَةٍ رَآهُ؟ وَ عَنِ اَلْحَدِيثِ اَلَّذِي رَوَوْهُ أَنَّ اَلْمُؤْمِنِينَ يَرَوْنَ رَبَّهُمْ فِي اَلْجَنَّةِ عَلَى أَيِّ صُورَةٍ يَرَوْنَهُ؟ فَتَبَسَّمَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ثُمَّ قَالَ: يَا مُعَاوِيَةُ مَا أَقْبَحَ بِالرَّجُلِ يَأْتِي عَلَيْهِ سَبْعُونَ سَنَةً أَوْ ثَمَانُونَ سَنَةً يَعِيشُ فِي مُلْكِ اَللَّهِ وَ يَأْكُلُ مِنْ نِعَمِهِ ثُمَّ لاَ يَعْرِفُ اَللَّهَ حَقَّ ▀ مَعْرِفَتِهِ، ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: يَا مُعَاوِيَةُ إِنَّ مُحَمَّداً صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَمْ يَرَ اَلرَّبَّ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِمُشَاهَدَةِ اَلْعِيَانِ، وَ إِنَّ اَلرُّؤْيَةَ عَلَى وَجْهَيْنِ: رُؤْيَةُ اَلْقَلْبِ وَ رُؤْيَةُ اَلْبَصَرِ؛ فَمَنْ عَنَى بِرُؤْيَةِ اَلْقَلْبِ فَهُوَ مُصِيبٌ، وَ مَنْ عَنَى بِرُؤْيَةِ اَلْبَصَرِ فَقَدْ كَذَبَ وَ كَفَرَ بِاللَّهِ وَ بِآيَاتِهِ، يَقُولُ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: مَنْ شَبَّهَ اَللَّهَ بِخَلْقِهِ فَقَدْ كَفَرَ، وَ لَقَدْ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ: سُئِلَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ فَقِيلَ لَهُ: يَا أَخَا رَسُولِ اَللَّهِ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ؟ فَقَالَ: كَيْفَ أَعْبُدُ مَنْ لَمْ أَرَهُ، لَمْ تَرَهُ اَلْعُيُونُ بِمُشَاهَدَةِ اَلْعِيَانِ وَ لَكِنْ رَأَتْهُ اَلْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ اَلْإِيمَانِ، وَ إِذَا كَانَ اَلْمُؤْمِنُ يَرَى رَبَّهُ بِمُشَاهَدَةِ اَلْبَصَرِ فَإِنَّ كُلَّ مَنْ جَازَ عَلَيْهِ اَلْبَصَرُ وَ اَلرُّؤْيَةُ فَهُوَ مَخْلُوقٌ، وَ لاَ بُدَّ لِلْمَخْلُوقِ مِنْ خَالِقٍ فَقَدْ جَعَلْتَهُ إِذًا مُحْدَثاً مَخْلُوقاً، وَ مَنْ شَبَّهَهُ بِخَلْقِهِ فَقَدِ اِتَّخَذَ لِلَّهِ شَرِيكاً، وَيْلٌ لَهُمْ أَ لَمْ يَسْمَعُوا قَوْلَ اَللَّهِ تَعَالَى: لاٰ تُدْرِكُهُ اَلْأَبْصٰارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ اَلْأَبْصٰارَ وَ هُوَ اَللَّطِيفُ اَلْخَبِيرُ وَ قَوْلُهُ لِمُوسَى: لَنْ تَرٰانِي وَ لٰكِنِ اُنْظُرْ إِلَى اَلْجَبَلِ فَإِنِ اِسْتَقَرَّ مَكٰانَهُ فَسَوْفَ تَرٰانِي فَلَمّٰا تَجَلّٰى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسىٰ صَعِقاً وَ إِنَّمَا طَلَعَ مِنْ نُورِهِ عَلَى اَلْجَبَلِ كَضَوْءٍ يَخْرُجُ مِنْ سَمِّ اَلْخِيَاطِ فَدَكْدَكَتِ اَلْأَرْضُ وَ ضَعْضَعَتِ اَلْجِبَالُ وَ خَرَّ مُوسىٰ صَعِقاً أَيْ مَيِّتاً فَلَمّٰا أَفٰاقَ وَ رُدَّ عَلَيْهِ رُوحُهُ قٰالَ سُبْحٰانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ مِنْ قَوْلِ مَنْ زَعَمَ أَنَّكَ تُرَى وَ رَجَعْتُ إِلَى مَعْرِفَتِي بِكَ، أَنَّ اَلْأَبْصَارَ لاَ تُدْرِكُكَ وَ أَنَا أَوَّلُ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَوَّلُ اَلْمُقِرِّينَ بِأَنَّكَ تَرَى وَ لاَ تُرَى، وَ أَنْتَ بِالْمَنْظَرِ اَلْأَعْلَى ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: إِنَّ أَفْضَلَ اَلْفَرَائِضِ وَ أَوْجَبَهَا عَلَى اَلْإِنْسَانِ مَعْرِفَةُ اَلرَّبِّ وَ اَلْإِقْرَارُ لَهُ بِالْعُبُودِيَّةِ، وَ حَدُّ اَلْمَعْرِفَةِ أَنْ يُقِرَّ بِأَنْ لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ وَ لاَ شَبِيهَ لَهُ وَ لاَ نَظِيرَ، وَ أَنْ يَعْرِفَ أَنَّهُ قَدِيمٌ مُثْبَتٌ مَوْجُودٌ غَيْرُ مُقَيَّدٍ مَوْصُوفٌ مِنْ غَيْرِ شَبِيهٍ لَهُ وَ لاَ نَظِيرٍ وَ لاَ مُبْطِلٍ، لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ اَلسَّمِيعُ اَلْبَصِيرُ، وَ بَعْدَهُ مَعْرِفَةُ ▀ اَلرَّسُولِ وَ اَلشَّهَادَةُ لَهُ بِالنُّبُوَّةِ، وَ أَدْنَى مَعْرِفَةِ اَلرَّسُولِ اَلْإِقْرَارُ بِنُبُوَّتِهِ، وَ أَنَّ مَا أَتَى بِهِ مِنْ كِتَابٍ أَوْ أَمْرٍ أَوْ نَهْيٍ فَذَلِكَ عَنِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ بَعْدَهُ مَعْرِفَةُ اَلْإِمَامِ اَلَّذِي يَأْتَمُّ بِنَعْتِهِ وَ صِفَتِهِ وَ اِسْمِهِ فِي حَالِ اَلْعُسْرِ وَ اَلْيُسْرِ، وَ أَدْنَى مَعْرِفَةِ اَلْإِمَامِ أَنَّهُ عِدْلُ اَلنَّبِيِّ إِلاَّ دَرَجَةَ اَلنُّبُوَّةِ وَ وَارِثُهُ، وَ أَنَّ طَاعَتَهُ طَاعَةُ اَللَّهِ وَ طَاعَةُ رَسُولِهِ وَ اَلتَّسْلِيمُ لَهُ فِي كُلِّ أَمْرٍ وَ اَلرَّدُّ إِلَيْهِ وَ اَلْأَخْذُ بِقَوْلِهِ، وَ يَعْلَمُ أَنَّ اَلْإِمَامَ بَعْدَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ بَعْدَهُ اَلْحَسَنُ ثُمَّ اَلْحُسَيْنُ ثُمَّ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ ثُمَّ بَعْدِي مُوسَى اِبْنِي، ثُمَّ بَعْدَهُ عَلِيٌّ وَلَدُهُ، وَ بَعْدَ عَلِيٍّ مُحَمَّدٌ اِبْنُهُ، وَ بَعْدَ مُحَمَّدٍ عَلِيٌّ اِبْنُهُ، وَ بَعْدَ عَلِيٍّ اَلْحَسَنُ اِبْنُهُ وَ اَلْحُجَّةُ مِنْ وُلْدِ اَلْحَسَنِ، ثُمَّ قَالَ: يَا مُعَاوِيَةُ جَعَلْتُ لَكَ فِي هَذَا أَصْلاً فَاعْمَلْ عَلَيْهِ، فَلَوْ كُنْتَ عَلَى مَا كُنْتَ عَلَيْهِ لَكَانَ حَالُكَ أَسْوَأَ اَلْأَحْوَالِ، فَلاَ يَغُرَّنَّكَ قَوْلُ مَنْ زَعَمَ أَنَّ اَللَّهَ يُرَى بِالنَّظَرِ، وَ قَدْ قَالُوا أَعْجَبَ مِنْ هَذَا أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا آدَمَ إِلَى اَلْمَكْرُوهِ؟ ▀ أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى مَا نَسَبُوهُ؟ أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا دَاوُدَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى مَا نَسَبُوهُ مِنَ اَلْقَتْلِ مِنْ حَدِيثِ اَلطَّيْرِ؟ أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا يُوسُفَ اَلصِّدِّيقَ إِلَى مَا نَسَبُوهُ مِنْ حَدِيثِ زَلِيخَا؟ أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا مُوسَى عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى مَا نَسَبُوهُ؟ أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِلَى مَا نَسَبُوهُ مِنْ حَدِيثِ زَيْدٍ؟ أَ وَ لَمْ يَنْسُبُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى مَا نَسَبُوهُ مِنْ حَدِيثِ اَلْقَطِيفَةِ؟ إِنَّهُمْ أَرَادُوا بِذَلِكَ تَوْبِيخَ اَلْإِسْلاَمِ لِيَرْجِعُوا عَلَى أَعْقَابِهِمْ، أَعْمَى اَللَّهُ أَبْصَارَهُمْ كَمَا أَعْمَى قُلُوبَهُمْ، تَعَالَى عَنْ ذَلِكَ عُلُوّاً كَبِيراً .
زبان ترجمه:

الإنصاف / ترجمه رسولی محلاتی ;  ج ۱  ص ۴۴۴

و به تحقيق كه پدرم مرا حديث كرد از پدرش از حضرت حسين بن على عليه السّلام كه فرمود: از امير المؤمنين سؤال شد: كه اى برادر رسول خدا آيا خدايت را ديده‌اى‌؟ فرمود: چگونه پرستش كنم خداى را كه نديده‌ام، چشمان در ظاهر و آشكارا او را نبينند ولى دلها به حقيقت ايمان او را ببينند، و اگر بنا شود مؤمن خداى خود را به چشم ببيند، پس هر كه به چشم ديده شود او آفريده شده و مخلوق (ديگرى) است، و هر مخلوقى را آفريدگار و خالقى است، و در اين صورت تو خداى را آفريده شده و مخلوق قرار داده‌اى، و هر كه خداى را به مخلوق تشبيه كند براى خدا شريك قرار داده، واى بر ايشان آيا نشنيده‌اند گفتار خداى تعالى را (كه فرمايد): «چشمها او را درك نكند و او چشم‌ها را درك كند، و اوست لطيف و بينا»و گفتار (ديگرش) كه به موسى فرمايد: «هرگز مرا نخواهى ديد ولى به كوه نگاه كن اگر آن در جاى خود قرار گرفت آنگاه مرا خواهى ديد، پس همين كه خدايش به كوه تجلى فرمود آن را هموارش گردانيد و موسى بيهوش بيفتاد» و آنچه از نور خدا بر كوه تأبيد مانند نورى بود كه از سوراخ سوزن بتابد؛ ولى زمين زير و رو و هموار شد، و كوهها صاف شد و موسى بى‌حركت به روى زمين افتاد يعنى مرد، همين كه به حال آمد يعنى روح به بدنش برگشت «عرض كرد منزّهى تو و من به سويت بازگشت كنم و توبه نمايم» از گفتار آنكه پندارد كه تو ديده شوى، و معرفت من در بارۀ تو به اينكه چشمها تو را نبيند به جانب من بازگشت نمود «و منم نخستين ايمان آرندگان» و اولين گواه دهندگان كه تو مى‌بينى ولى ديده نشوى، و تو به منظر اعلى هستى، سپس آن حضرت عليه السّلام فرمود: بهترين فرائض و واجب‌ترين آنها بر انسان شناسائى پروردگار و اقرار به بندگى اوست، و حدّ معرفت اين است كه اقرار كند كه معبودى جز او نيست، و شبيه و مانندى براى او نيست، و بداند كه او قديم و ثابت و موجود است، و به چيزى مقيّد نيست، توان او را توصيف كرد ولى نه از روى شبيه و مانند، و بداند كه او باطل نيست و مانندش چيزى نيست و او شنوا و بينا است، و پس از او شناسايى پيغمبر و گواهى به نبوت اوست، و كمتر چيزى كه در شناسايى او لازم است اين است كه اقرار به نبوت او كند، و اينكه آنچه آورده از كتاب يا امر و نهى از نزد خداى عز و جل است؛ و پس از او شناختن امامى است كه به وصف و نام او در حال سختى و خوشى پيروى كند،و كمتر چيزى كه در شناختن امام لازم است، اين است كه او به جز در مقام نبوت همباز پيغمبر و وارث اوست؛ و اين كه اطاعت او اطاعت خداوند و رسول اوست، و در هر امرى تسليم او باشد و (در آنچه نداند) به او ردّ كند و گفتار او را بگيرد، و بداند كه امام پس از رسول خدا على بن ابى طالب عليه السّلام است و پس از او حسن سپس حسين سپس على بن الحسين و سپس محمد بن على و پس از او منم، و پس از من موسى فرزندم و پس از او فرزندش على و بعد از او محمد فرزندش پس از او على فرزندش سپس فرزندش حسن و حجت از فرزندان حسن است؛ سپس فرمود: اى معاويه در اين باره براى تو اصلى قرار دادم به او عمل كن، و اگر بر آنچه اظهار كردى باقى مى‌ماندى بر بدترين حالات بودى، پس گفتار آن كه گويد: خداوند به چشم ديده شود تو را مغرور نكند، و اينان شگفت‌تر از اين گفته‌اند، آيا آدم را به كار ناپسند نسبت ندهند؟ آيا ابراهيم عليه السّلام را نسبت ندهند به آنچه داده‌اند؟ آيا داود را در قصۀ پرنده به كشتن نسبت ندهند؟ آيا به يوسف صديق در داستان زليخا آن نسبتها را ندهند؟ آيا به موسى نسبت ندهند آنچه نسبت داده‌اند؟ آيا به رسول خدا نسبت ندهند آنچه در قصۀ زيد نسبت دهند؟ آيا به على ابن ابى طالب در داستان قطيفه نسبت ندهند آنچه داده‌اند؟ اينان مى‌خواهند (از اين نسبتهاى ناروا) اسلام را سرزنش كنند تا به دين پدران خود برگردند! خداوند چشمانشان را نابينا كند همچنان كه دلهاى اينان را كور كرده، خداوند از آنچه گويند برتر است.

divider