شناسه حدیث :  ۴۳۹۹۹۰

  |  

نشانی :  الأمالی (للصدوق)  ,  جلد۱  ,  صفحه۳۹۳  

عنوان باب :   المجلس الثاني و الستون

معصوم :   امام کاظم (علیه السلام) ، امیرالمؤمنین (علیه السلام)

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحَسَنُ بْنُ اَلْقَاسِمِ قِرَاءَةً قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ اَلْمُعَلَّى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ بَكْرٍ اَلْمُرَادِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ : قَالَ بَيْنَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ذَاتَ يَوْمٍ جَالِسٌ مَعَ أَصْحَابِهِ يُعَبِّيهِمْ لِلْحَرْبِ إِذْ أَتَاهُ شَيْخٌ عَلَيْهِ شَحْبَةُ اَلسَّفَرِ فَقَالَ أَيْنَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقِيلَ هُوَ ذَا فَسَلَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ إِنِّي أَتَيْتُكَ مِنْ نَاحِيَةِ اَلشَّامِ وَ أَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌ قَدْ سَمِعْتُ فِيكَ مِنَ اَلْفَضْلِ مَا لاَ أُحْصِي وَ إِنِّي أَظُنُّكَ سَتُغْتَالُ فَعَلِّمْنِي مِمَّا عَلَّمَكَ اَللَّهُ قَالَ نَعَمْ يَا شَيْخُ مَنِ اِعْتَدَلَ يَوْمَاهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ وَ مَنْ كَانَتِ اَلدُّنْيَا هِمَّتَهُ اِشْتَدَّتْ حَسْرَتُهُ عِنْدَ فِرَاقِهَا وَ مَنْ كَانَ غَدُهُ شَرَّ يَوْمَيْهِ فَمَحْرُومٌ وَ مَنْ لَمْ يُبَالِ بِمَا رُزِئَ مِنْ آخِرَتِهِ إِذَا سَلِمَتْ لَهُ دُنْيَاهُ فَهُوَ هَالِكٌ وَ مَنْ لَمْ يَتَعَاهَدِ اَلنَّقْصَ مِنْ نَفْسِهِ غَلَبَ عَلَيْهِ اَلْهَوَى وَ مَنْ كَانَ فِي نَقْصٍ فَالْمَوْتُ خَيْرٌ لَهُ يَا شَيْخُ إِنَّ اَلدُّنْيَا خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ وَ لَهَا أَهْلٌ وَ إِنَّ اَلْآخِرَةَ لَهَا أَهْلٌ ظَلَفَتْ أَنْفُسَهُمْ عَنْ مُفَاخَرَةِ أَهْلِ اَلدُّنْيَا لاَ يَتَنَافَسُونَ فِي اَلدُّنْيَا وَ لاَ يَفْرَحُونَ بِغَضَارَتِهَا - وَ لاَ يَحْزَنُونَ لِبُؤْسِهَا يَا شَيْخُ مَنْ خَافَ اَلْبَيَاتَ قَلَّ نَوْمُهُ مَا أَسْرَعَ اَللَّيَالِيَ وَ اَلْأَيَّامَ فِي عُمُرِ اَلْعَبْدِ فَاخْزُنْ لِسَانَكَ وَ عُدَّ كَلاَمَكَ يَقِلَّ كَلاَمُكَ إِلاَّ بِخَيْرٍ يَا شَيْخُ اِرْضَ لِلنَّاسِ مَا تَرْضَى لِنَفْسِكَ وَ آتِ إِلَى اَلنَّاسِ مَا تُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى إِلَيْكَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ أَ مَا تَرَوْنَ إِلَى أَهْلِ اَلدُّنْيَا يُمْسُونَ وَ يُصْبِحُونَ عَلَى أَحْوَالٍ شَتَّى فَبَيْنَ صَرِيعٍ يَتَلَوَّى وَ بَيْنَ عَائِدٍ وَ مَعُودٍ وَ آخَرَ بِنَفْسِهِ يَجُودُ وَ آخَرَ لاَ يُرْجَى وَ آخَرَ مُسَجًّى وَ طَالِبِ اَلدُّنْيَا وَ اَلْمَوْتُ يَطْلُبُهُ وَ غَافِلٍ وَ لَيْسَ بِمَغْفُولٍ عَنْهُ وَ عَلَى أَثَرِ اَلْمَاضِي يَصِيرُ اَلْبَاقِي فَقَالَ لَهُ زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ اَلْعَبْدِيُّ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَيُّ سُلْطَانٍ أَغْلَبُ وَ أَقْوَى قَالَ اَلْهَوَى قَالَ فَأَيُّ ذُلٍّ أَذَلُّ قَالَ اَلْحِرْصُ عَلَى اَلدُّنْيَا قَالَ فَأَيُّ فَقْرٍ أَشَدُّ قَالَ اَلْكُفْرُ بَعْدَ اَلْإِيمَانِ قَالَ فَأَيُّ دَعْوَةٍ أَضَلُّ قَالَ اَلدَّاعِي بِمَا لاَ يَكُونُ قَالَ فَأَيُّ عَمَلٍ أَفْضَلُ قَالَ اَلتَّقْوَى قَالَ فَأَيُّ عَمَلٍ أَنْجَحُ قَالَ طَلَبُ مَا عِنْدَ اَللَّهِ قَالَ فَأَيُّ صَاحِبٍ شَرٌّ قَالَ اَلْمُزَيِّنُ لَكَ مَعْصِيَةَ اَللَّهِ قَالَ فَأَيُّ اَلْخَلْقِ أَشْقَى قَالَ مَنْ بَاعَ دِينَهُ بِدُنْيَا غَيْرِهِ قَالَ فَأَيُّ اَلْخَلْقِ أَقْوَى قَالَ اَلْحَلِيمُ قَالَ فَأَيُّ اَلْخَلْقِ أَشَحُّ قَالَ مَنْ أَخَذَ اَلْمَالَ مِنْ غَيْرِ حِلِّهِ فَجَعَلَهُ فِي غَيْرِ حَقِّهِ قَالَ فَأَيُّ اَلنَّاسِ أَكْيَسُ قَالَ مَنْ أَبْصَرَ رُشْدَهُ مِنْ غَيِّهِ فَمَالَ إِلَى رُشْدِهِ قَالَ فَمَنْ أَحْلَمُ اَلنَّاسِ قَالَ اَلَّذِي لاَ يَغْضَبُ قَالَ فَأَيُّ اَلنَّاسِ أَثْبَتُ رَأْياً قَالَ مَنْ لَمْ يَغُرَّهُ اَلنَّاسُ مِنْ نَفْسِهِ وَ لَمْ تَغُرَّهُ اَلدُّنْيَا بِتَشَوُّفِهَا قَالَ فَأَيُّ اَلنَّاسِ أَحْمَقُ قَالَ اَلْمُغْتَرُّ بِالدُّنْيَا وَ هُوَ يَرَى مَا فِيهَا مِنْ تَقَلُّبِ أَحْوَالِهَا قَالَ فَأَيُّ اَلنَّاسِ أَشَدُّ حَسْرَةً قَالَ اَلَّذِي حُرِمَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةَ « ذٰلِكَ هُوَ اَلْخُسْرٰانُ اَلْمُبِينُ » قَالَ فَأَيُّ اَلْخَلْقِ أَعْمَى قَالَ اَلَّذِي عَمِلَ لِغَيْرِ اَللَّهِ يَطْلُبُ بِعَمَلِهِ اَلثَّوَابَ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ فَأَيُّ اَلْقُنُوعِ أَفْضَلُ قَالَ اَلْقَانِعُ بِمَا أَعْطَاهُ اَللَّهُ قَالَ فَأَيُّ اَلْمَصَائِبِ أَشَدُّ قَالَ اَلْمُصِيبَةُ بِالدِّينِ قَالَ فَأَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ اِنْتِظَارُ اَلْفَرَجِ قَالَ فَأَيُّ اَلنَّاسِ خَيْرٌ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ أَخْوَفُهُمْ لِلَّهِ وَ أَعْمَلُهُمْ بِالتَّقْوَى وَ أَزْهَدُهُمْ فِي اَلدُّنْيَا قَالَ فَأَيُّ اَلْكَلاَمِ أَفْضَلُ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ كَثْرَةُ ذِكْرِهِ وَ اَلتَّضَرُّعُ إِلَيْهِ وَ دُعَاؤُهُ قَالَ فَأَيُّ اَلْقَوْلِ أَصْدَقُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ قَالَ فَأَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَعْظَمُ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ اَلتَّسْلِيمُ وَ اَلْوَرَعُ قَالَ فَأَيُّ اَلنَّاسِ أَكْرَمُ قَالَ مَنْ صَدَقَ فِي اَلْمَوَاطِنِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيهِ السَّلاَمُ عَلَى اَلشَّيْخِ فَقَالَ يَا شَيْخُ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ خَلْقاً ضَيَّقَ اَلدُّنْيَا عَلَيْهِمْ نَظَراً لَهُمْ فَزَهَّدَهُمْ فِيهَا وَ فِي حُطَامِهَا فَرَغِبُوا فِي دَارِ اَلسَّلاَمِ اَلَّذِي دَعَاهُمْ إِلَيْهِ وَ صَبَرُوا عَلَى ضِيقِ اَلْمَعِيشَةِ وَ صَبَرُوا عَلَى اَلْمَكْرُوهِ وَ اِشْتَاقُوا إِلَى مَا عِنْدَ اَللَّهِ مِنَ اَلْكَرَامَةِ وَ بَذَلُوا أَنْفُسَهُمْ اِبْتِغَاءَ رِضْوَانِ اَللَّهِ وَ كَانَتْ خَاتِمَةُ أَعْمَالِهِمُ اَلشَّهَادَةَ فَلَقُوا اَللَّهَ وَ هُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَ عَلِمُوا أَنَّ اَلْمَوْتَ سَبِيلُ مَنْ مَضَى وَ مَنْ بَقِيَ فَتَزَوَّدُوا لِآخِرَتِهِمْ غَيْرَ اَلذَّهَبِ وَ اَلْفِضَّةِ وَ لَبِسُوا اَلْخَشِنَ وَ صَبَرُوا عَلَى اَلْقُوتِ وَ قَدَّمُوا اَلْفَضْلَ وَ أَحَبُّوا فِي اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَبْغَضُوا فِي اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أُولَئِكَ اَلْمَصَابِيحُ وَ أَهْلُ اَلنَّعِيمِ فِي اَلْآخِرَةِ وَ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ اَلشَّيْخُ فَأَيْنَ أَذْهَبُ وَ أَدَعُ اَلْجَنَّةَ وَ أَنَا أَرَاهَا وَ أَرَى أَهْلَهَا مَعَكَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ جَهِّزْنِي بِقُوَّةٍ أَتَقَوَّى بِهَا عَلَى عَدُوِّكَ فَأَعْطَاهُ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ سِلاَحاً وَ حَمَلَهُ فَكَانَ فِي اَلْحَرْبِ بَيْنَ يَدَيْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَضْرِبُ قُدُماً وَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَعْجَبُ مِمَّا يَصْنَعُ فَلَمَّا اِشْتَدَّتِ اَلْحَرْبُ أَقْدَمَ فَرَسَهُ حَتَّى قُتِلَ رَحِمَهُ اَللَّهُ وَ اِتَّبَعَهُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَوَجَدَهُ صَرِيعاً وَ وَجَدَ دَابَّتَهُ وَ وَجَدَ سَيْفَهُ فِي ذِرَاعِهِ فَلَمَّا اِنْقَضَتِ اَلْحَرْبُ أَتَى أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ بِدَابَّتِهِ وَ سِلاَحِهِ وَ صَلَّى أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَيْهِ وَ قَالَ هَذَا وَ اَللَّهِ اَلسَّعِيدُ حَقّاً فَتَرَحَّمُوا عَلَى أَخِيكُمْ .
زبان ترجمه:

الأمالی (للصدوق) / ترجمه کمره ای ;  ج ۱  ص ۳۹۵

4 - على بن الحسين (عليه السّلام) فرمود در اين ميان كه روزى امير مؤمنان با اصحابش نشسته بود و آنها را براى نبرد صف بندى ميكرد پيره مرديكه رنج سفر در او نمودار بود خدمت او آمد و گفت يا امير المؤمنين من از سوى شام نزد تو آمدم پيرى سالخورده‌ام و بيشمار فضل تو را شنيدم و بگمانم ترورت كنند از آنچه خدا بتو آموخته مرا بياموز، فرمود آرى اى شيخ هر كه دو روزش برابر باشد مغبونست و هر كه دنيا همت او باشد هنگام مرگ سخت افسوس خورد و هر كه فردايش بدتر از ديروز است محرومست هر كه با تامين دنيايش غم آخرت ندارد هلاكست و هر كه كمى خود را وانرسد هوس بر او چيره شود و هر كه در كاستى است مرگ او بهتر است. اى شيخ دنيا خرم و شيرين است و اهلى دارد و آخرت هم اهلى دارد كه از مفاخره با دنيا داران خوددارى كنند و بدنيا رشك نبرند و بخوشى آن شاد نشوند و از تنگى آن غم نخورند اى شيخ هر كه از شبيخون نگرانست خوابش كم است چه شتاب دارند شبها و روزها براى عمر بنده پس زبانت در بند و سخنت بشمار كم گو جز در نيكى اى شيخ براى مردم بپسند آنچه براى خود پسندى و با مردم آن كن كه دوست دارى با تو كنند. سپس رو بيارانش كرد و فرمود اى مردم نميبينيد كه اهل دنيا در هر بام و شام احوال دگرگونى دارند يكى بر خاك هلاك افتاده و ديگرى عيادت كند و يا عيادت شود و آن يك در جان‌كندنست و اميدى باو نيست و آن ديگرى ميان كفن است، طالب دنيا را مرگ در دنبال است غافلى كه از او غفلت نشود ماندها دنبال گذشته‌ها ميروند، زيد بن صوحان عبدى عرضكرد يا امير المؤمنين كدام زور چيره‌تر و نيرومندتر است‌؟ فرمود هواى نفس، كدام خوارى خوارتر است‌؟ فرمود حرص بر دنيا كدام فقر سختتر است‌؟ فرمود كفر پس از ايمان، كدام دعوت گمراه‌كننده‌تر است‌؟ فرمود آنكه دعوت بنيست كند، كدام عمل برتر است‌؟ فرمود تقوى، كدام عمل كاميابتر است‌؟ فرمود جستن آنچه نزد خداست‌؟ كدام رفيق بدتر است‌؟ فرمود آنكه معصيت خدا را برايت بيارايد، كدام خلق بدبختترند؟ فرمود آنكه دينش را بدنياى ديگر بفروشد كدام مردم نيرومندترند؟ فرمود بردبار، كدام كس بخيلتر است‌؟ فرمود آنكه مال حرام بدست آرد و در غير حق صرف كند، كدام كس زيرك‌تر است‌؟ فرمود كسى كه راه حق از باطل بشناسد و بحق گرايد، كدام كس بردبارتر است‌؟ فرمود آنكه خشم نگيرد، كدام كس راى ثابتتر دارد؟ فرمود آنكه مردم از خود نفريبندش و دنيا بخود آرائى او را نفريبد، كدام كس احمقست‌؟ فرمود آنكه زير و رو شدن دنيا را بيند و فريفته آن گردد كدام مردم افسوس‌خورترند؟ فرمود آنكه از دنيا و آخرت محروم است كه آن زيان آشكاريست، كدام مردم كورترند؟ فرمود آنكه عمل ريا كند و ثواب از خدا خواهد، كدام قناعت بهتر است‌؟ فرمود قانع بآنچه خدا باو داده، كدام مصيبت سختتر است‌؟ فرمود مصيبت در دين، كدام عمل پيش خدا محبوبتر است، فرمود انتظار فرج، كدام مردم نزد خدا بهترند؟ فرمود ترساتر و با تقواترشان و زاهدترشان در دنيا، كدام سخن نزد خدا بهتر است‌؟ فرمود كثرت ذكر و زارى و دعا بدرگاهش، كدام گفتار راستتر است‌؟ فرمود شهادت باينكه معبود حقى جز خدا نيست، گفت كدام عمل پيش خدا بزرگتر است‌؟ فرمود تسليم و ورع، چه كس گراميتر است‌؟ فرمود آنكه براستى در جبهه‌ها عمل كند. سپس رو بآن پير مرد كرد فرمود به راستى خداى عز و جل خلقى آفريده كه دنيا در نظر آن تنگ است و از آن و كالاى آن روگردانند و مشتاق دار السلامى هستند كه خدا آنها را بدان دعوت كرده و بر تنگى معاش و ناراحتى صبر كردند و مشتاق آنچه نزد خداست شدند از كرامت و جان خود را براى رضاى خدا دادند و سرانجامشان شهادت بود و خدا را ملاقات كردند كه از آنها خشنود بود و دانستند كه مرگ راه گذشته‌ها و باقيمانده‌ها است و براى آخرت خود جز طلا و نقره پس انداز كردند و بر صرف قوت صبر كردند و زيادى را پيش داشتند و راه خدا دوست داشتند آنان چراغ هدايت و اهل بهشتند و السلام. آن شيخ گفت من كه بهشت را با تو و يارانت مينگرم آن را بگذارم و كجا بروم اى امير المؤمنين ساز و برگى بمن ده كه بر دشمنت بتازم، امير المؤمنين باو ساز و برگ داد و در نبرد جلو او شمشير ميزد و پيش ميرفت و امير المؤمنين از شهامت او در شگفت ميشد و چون نبرد سخت شد اسب خود پيش راند تا كشته شد و يكى از ياران على دنبال او رفت و ديد بخاك افتاده و اسب او حاضر است و تيغش در بازو است آن‌ها را برگرفت و پس از خاتمه نبرد خدمت امير المؤمنين آورد امير المؤمنين برايش طلب رحمت كرد و فرمود بخدا اين مرد بحق خوشبخت بود بر برادر خود رحمت جوئيد.

divider

الأمالی (للصدوق) / ترجمه هدایتی ;  ج ۲  ص ۱۰۵

4.امام سجاد عليه السّلام فرمود:آنگاه كه امير مؤمنان،على عليه السّلام ياران خود را به‌منظور جنگ صف آرايى مى‌كرد،مرد پيرى كه سختى سفر از رخسارش آشكار بود،نزد حضرت آمد و گفت:اى امير مؤمنان!من از شام آمده‌ام و پيرمردى سالمندم.من از فضيلت تو،بسيار شنيده‌ام.از آنچه خدا به تو آموخته است،مرا هم ياد ده.فرمود:اى شيخ هركس دو روز او برابر باشد،مجنون است.و هركس دنيا همت او شود،به‌وقت مرگ بسيار افسوس مى‌خورد و هركس فرداى او بدتر از ديروز اوست،بى‌نصيب خواهد شد.و هركس در كاستن است،مردن براى او نيكوتر است.اى شيخ!دنيا خرمى و شيرينى دارد و نيز براى خود كسانى دارد.آخرت هم كسانى براى خويش دارد كه از فخر فروشى به اهل دنيا فاصله مى‌گيرند و هرگز به‌دنيا حسد نمى‌ورزند و از خوشى آن شادمان نمى‌شوند و از تنگى آن اندوهگين نمى‌گردند.اى شيخ!هركس از شبيخون نگران شد،خواب اندكى دارد.و روزها و شب‌هاى عمر چه شتابان درگذرند.پس زبان خود را نگاه دار و سخن خويش شمارش كن و كم گوى و گزيده‌گوى باش.اى شيخ!براى ديگران چيزى را پسند كن كه براى خود مى‌پسندى و با آن چنان رفتار كن كه مايلى با تو رفتار كنند.
در اين هنگام امير مؤمنان عليه السّلام خطاب به ياران خويش چنين فرمود:اى مردم!آيا نمى‌نگريد كه اهل دنيا در هرصبح و شام حالت‌هاى متفاوتى دارند.يكى بر خاك افتاده و ديگرى به عيادت رفته يا عيادت مى‌شود و ديگرى در حال احتضار است و ديگر اميدى به زنده ماندن او نيست و اما ديگرى در كفن پيچيده شده است.بى‌گمان مرگ جوينده دنيا را پى مى‌كند.و او غافلى است كه هرگز از او غفلت نشود.به‌راستى آنان كه مانده‌اند درپى آنان مى‌روند كه در گذشته رفته‌اند.
زيد بن صوحان مى‌گويد:اى امير مؤمنان!كدام قدرت چيرگى و نيرومندى بيشترى دارد؟فرمود:خواهش نفسانى.گفت:كدام ذلت فزون‌تر است‌؟فرمود:حرص ورزيدن به دنيا.گفت:كدام بينوايى دشوارتر است‌؟فرمود:كفرورزى بعد از ايمان.گفت:كدام دعوت سرگردان‌سازتر است‌؟فرمود:كسى‌كه به چيزى فرا مى‌خواند كه واقعيت ندارد. گفت:كدام كار برتر است‌؟فرمود:پارسايى.گفت:كدام رفتار كاميابى‌اش بسيار است‌؟ فرمود:جست‌وجوى چيزى‌كه پيش خداوند است.گفت:كدام دوست بدتر است‌؟فرمود: كسى‌كه نافرمانى خدا را در چشم تو جلوه دهد.گفت:كدام‌كس شوربخت‌تر است‌؟فرمود:كسى‌كه دين خويش را به دنياى ديگرى بفروشد.گفت:كدام‌كس توانمندتر است‌؟فرمود:آدم بردبار.گفت: كدام بخل فزون‌تر دارد؟فرمود:كسى‌كه ثروت حرام را به چنگ آورده و در راه باطل هزينه مى‌كند. گفت:كدام‌كس زيركى بيشترى دارد؟فرمود:كسى‌كه حق از باطل را تشخيص دهد و سپس به حق گرايش يابد.گفت:چه‌كسى حلم فزون‌ترى دارد؟فرمود:كسى‌كه هرگز خشمگين نشود.گفت:كدام كس در رأى ثبات قدمى بيشترى دارد؟فرمود:كسى‌كه فريب دنيا و دغل‌كاران را نخورد.گفت: كدام‌كس ابله‌تر است‌؟فرمود:كسى‌كه دگرگونى دنيا را ببيند و باز فريب دنيا را بخورد.گفت:چه كسى بيش‌از ديگران حسرت مى‌خورد؟فرمود:كسى‌كه نه از دنيا بهره دارد و نه از آخرت و اين همان زيان‌كارى آشكار است.گفت:كدام‌كس نابينايى‌اش فزون‌تر است‌؟فرمود:كسى‌كه رياكارى دارد و پاداش الهى مى‌طلبد.گفت:كدام قناعت نيكوتر است‌؟فرمود:بسنده كردن به چيزى‌كه خداوند عطا كرده است گفت:كدام گرفتارى دشوارتر است‌؟فرمود:گرفتارى در دين.گفت:كدام كوشش نزد پروردگار دوست‌داشتنى‌تر است‌؟فرمود:چشم به راه گشايش بودن.گفت چه‌كسى پيش خدا برتر است‌؟فرمود: كسى‌كه خوف و زهد و تقواى بيشترى در دنيا داشته باشد.گفت:كدام كلام پيش خدا نيكوتر است‌؟ فرمود:بسيار ذكر حق گفتن و تضرع و نيايش در پيشگاه او.گفت:كدام سخن درست‌تر است‌؟فرمود: گواهى دادن به يگانگى خدا.گفت:كدام كوشش نزد پروردگار بزرگ‌تر است‌؟فرمود:تسليم و پاكدامنى. گفت:چه‌كسى نزد خدا ارجمندتر است‌؟فرمود:كسى‌كه در ميدان‌هاى جنگ حق و باطل مى‌رزمد.
آنگاه امير مؤمنان عليه السّلام به مرد پير فرمود:بى‌گمان خداوند كسانى را خلق كرده است كه دنيا در چشم آنان جاى كوچك و تنگى است.آنان از دنيا و متاع دنيا گريزانند و اشتياق ورود به بهشت دار السّلام را دارند كه خداوند آنان را به‌سمت آن فراخوانده است.آنان بر دشوارى معيشت و ناخوشايندى‌ها شكيبايى مى‌ورزند.آنان كريمانه مشتاق چيزى هستند كه پيش خداوند است و جان خويش در خشنودى او داده و به فرجام شهادت نائل گشته است و براى آخرت،چيزى غير از طلا و نقره گرد آوردند. آنان بر اندك بودن خوراك شكيبايى داشته و فزونى آن را ره‌توشه ساختند و عشق به طريق حق ورزيدند.بى‌گمان،آنان چراغ‌هاى هدايت و برخورداران از نعمت‌هاى الهى در آخرت خواهند بود.در اين هنگام پيرمرد گفت:من بهشت را در حضور تو و ياران تو مى‌بينم.آن را واگذارم و به كجا سفر كنم‌؟اى امير مؤمنان!مرا سازوبرگ نظامى بده تا بر دشمن تو حمله كنم.على عليه السّلام او را مجهّز كرد.آنگاه كه جنگ آغاز گشت،پيرمرد پيشاپيش على عليه السّلام شمشير به‌دست صف دشمن را مى‌شكافت.امير مؤمنان از شجاعت او شگفت‌زده مى‌گشت.ناگاه جنگ رو به دشوارى نهاد و پيرمرد اسب تندى راند تا اينكه شهيد شد.تنى از همراهان على درپى او رفت و او را افتاده بر خاك ديد.اسب همچنان منتظر بود و شمشير در دست او.پيكار كه پايان گرفت،آنها را پيش على عليه السّلام آوردند.امير مؤمنان براى وى درخواست رحمت كرده و فرمود:سوگند به خداوند كه اين مجاهد به‌راستى نيك‌بخت شد.اكنون شما براى برادرتان طلب رحمت كنيد.

divider