شناسه حدیث :  ۴۳۹۹۱۸

  |  

نشانی :  الأمالی (للصدوق)  ,  جلد۱  ,  صفحه۳۵۱  

عنوان باب :   المجلس السادس و الخمسون

معصوم :   امام صادق (علیه السلام)

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ اَلْحَكَمِ قَالَ: دَخَلَ أَبُو شَاكِرٍ اَلدَّيَصَانِيُّ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ لَهُ إِنَّكَ أَحَدُ اَلنُّجُومِ اَلزَّوَاهِرِ وَ كَانَ آبَاؤُكَ بُدُوراً بَوَاهِرَ وَ أُمَّهَاتُكَ عَقِيلاَتٍ عَبَاهِرَ وَ عُنْصُرُكَ مِنْ أَكْرَمِ اَلْعَنَاصِرِ وَ إِذَا ذُكِرَ اَلْعُلَمَاءُ فَبِكَ تُثْنَى اَلْخَنَاصِرُ فَخَبِّرْنِي أَيُّهَا اَلْبَحْرُ اَلْخِضَمُّ اَلزَّاخِرُ مَا اَلدَّلِيلُ عَلَى حَدَثِ اَلْعَالَمِ فَقَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يُسْتَدَلُّ عَلَيْهِ بِأَقْرَبِ اَلْأَشْيَاءِ قَالَ وَ مَا هُوَ فَدَعَا اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ بِبَيْضَةٍ فَوَضَعَهَا عَلَى رَاحَتِهِ ثُمَّ قَالَ هَذَا حِصْنٌ مَلْمُومٌ دَاخِلُهُ غِرْقِئٌ رَقِيقٌ تُطِيفُ بِهِ فِضَّةٌ سَائِلَةٌ وَ ذَهَبَةٌ مَائِعَةٌ ثُمَّ تَنْفَلِقُ عَنْ مِثْلِ اَلطَّاوُسِ أَ دَخَلَهَا شَيْءٌ قَالَ لاَ قَالَ فَهَذَا اَلدَّلِيلُ عَلَى حَدَثِ اَلْعَالَمِ قَالَ أَخْبَرْتَ فَأَوْجَزْتَ وَ قُلْتَ فَأَحْسَنْتَ وَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّا لاَ نَقْبَلُ إِلاَّ مَا أَدْرَكْنَاهُ بِأَبْصَارِنَا أَوْ سَمِعْنَاهُ بِآذَانِنَا أَوْ لَمَسْنَاهُ بِأَكُفِّنَا أَوْ شَمِمْنَاهُ بِمَنَاخِرِنَا أَوْ ذُقْنَاهُ بِأَفْوَاهِنَا أَوْ تُصُوِّرَ فِي اَلْقُلُوبِ بَيَاناً وَ اِسْتَنْبَطَتْهُ اَلرِّوَايَاتُ إِيقَاناً فَقَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ذَكَرْتَ اَلْحَوَاسَّ اَلْخَمْسَ وَ هِيَ لاَ تَنْفَعُ شَيْئاً بِغَيْرِ دَلِيلٍ كَمَا لاَ تُقْطَعُ اَلظُّلْمَةُ بِغَيْرِ مِصْبَاحٍ .
زبان ترجمه:

الأمالی (للصدوق) / ترجمه کمره ای ;  ج ۱  ص ۳۵۱

5 - ابو شاكر ديصانى خدمت امام صادق رسيد و گفت تو اختر درخشانى و پدرانت ماههائى تابان و مادرانت بانوانى پارسا و شايان بودند و جوهرت گرامى‌ترين جوهر است و چون نام دانشمندان برند انگشتها بسوى تو خم شو نداى درياى ژرف دليل بر حدوث جهان چيست‌؟ امام صادق (عليه السّلام) فرمود بنزديكترين چيزى بدان دليل جويم، گفت چيست‌؟ امام دستور داد تخم مرغى آوردند و آن را بر كف دست نهاد و فرمود اين قلعه‌ايست اندود شده و درونش مايعى است رقيق و نظيف از سيم روان و طلاى آب شده و بشكافد و مانند طاوسى از آن بيرون آيد چيزى درونش رفته‌؟ گفت نه فرمود همين دليلست بر حدوث عالم ابو شاكر گفت، خوب موضوعى را اختيار كردى و مختصر سخن نمودى و فرمودى و خوش فرمودى ولى تو ميدانى كه ما نپذيريم جز آنچه را بديده بينيم يا بگوش خود بشنويم يا بدست خود بسائيم يا با بينى خود ببوئيم يا بدهن خود بچشم يا در دل ما عيان باشد و يا بطور يقين از روايات استنباط‍‌ كنيم، امام صادق (عليه السّلام) فرمود حواس خمس را تذكر دادى‌؟ آنها بدون دليل ديگر سودى ندهند چنانچه تاريكى را بى‌چراغ روشن نتوان قطع كرد.

divider

الأمالی (للصدوق) / ترجمه هدایتی ;  ج ۲  ص ۳۵

5.ابو شاكر ديصانى نزد امام صادق عليه السّلام آمد و گفت:تو ستاره تابان هستى و پدران تو نيز ستارگان تابان بودند و مادران تو زنانى شايسته و پارسا بودند،و جوهر تو ارجمندترين جوهر است.آنگاه كه از دانشوران ياد كنند،انگشتان همه،به‌سمت تو اشاره خواهند كرد. اى اقيانوس عميق چه دليلى بر حادث بودن جهان وجود دارد؟امام صادق عليه السّلام فرمود:آيا نزديك‌ترين دليل را بگويم‌؟ابو شاكر پرسيد:آن دليل چيست‌؟آنگاه امام صادق عليه السّلام خواست تا تخم‌مرغ بياورند.آن را در دست خود گذاشت و فرمود:اين قلعه‌اى اندود شده است كه در درون آن مايعى رقيق و روشن از سيم روان و طلاى آب‌شده وجود دارد و كه ناگهان پوست آن مى‌شكافد و طاووس‌مانندى از درونش بيرون مى‌آيد.آيا چيزى به درون آن رفته است‌؟ابو شاكر گفت نه.امام فرمود:همين دليل پيدايش جهان است. ابو شاكر گفت:مورد خوبى انتخاب كردى و سخن مختصر و مفيد و زيبا بيان نمودى.اما تو آگاهى كه ما چيزى را كه با چشم‌ها مشاهده نكنيم،يا صداى آن را با گوش خود نشنويم، يا با دستان خويش لمس نكنيم و يا با مشام خود نبوييده و يا زبان خود نچشيده باشيم و يا در قلب ما آشكار نشده باشد و يا بر پايه يقين از روايت‌ها به‌دست نيامده باشد،نخواهيم پذيرفت.آنگاه امام صادق عليه السّلام فرمود:اينكه از حواس پنج‌گانه ياد كردى بى‌گمان آنها بدون دليل ديگر تأثيرگذار نيست؛همان‌گونه كه تاريكى بدون چراغ و روشنايى اينگونه است.

divider