شناسه حدیث :  ۴۳۹۸۶۸

  |  

نشانی :  الأمالی (للصدوق)  ,  جلد۱  ,  صفحه۳۲۵  

عنوان باب :   المجلس الثالث و الخمسون

معصوم :   امام رضا (علیه السلام) ، امیرالمؤمنین (علیه السلام)

حَدَّثَنَا اَلشَّيْخُ اَلْفَقِيهُ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ مُوسَى بْنِ بَابَوَيْهِ اَلْقُمِّيُّ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرَانَ اَلنَّقَّاشُ بِالْكُوفَةِ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: إِنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِيُعَرِّفَ بِهِ خَلْقَهُ اَلْكِتَابَةَ حُرُوفُ اَلْمُعْجَمِ وَ إِنَّ اَلرَّجُلَ إِذَا ضُرِبَ عَلَى رَأْسِهِ بِعَصًا فَزَعَمَ أَنَّهُ لاَ يُفْصِحُ بِبَعْضِ اَلْكَلاَمِ فَالْحُكْمُ فِيهِ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْهِ حُرُوفُ اَلْمُعْجَمِ ثُمَّ يُعْطَى اَلدِّيَةَ بِقَدْرِ مَا لَمْ يُفْصِحْ مِنْهَا وَ لَقَدْ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي ألف ب ت ث أَنَّهُ قَالَ اَلْأَلِفُ آلاَءُ اَللَّهِ وَ اَلْبَاءُ بَهْجَةُ اَللَّهِ وَ اَلتَّاءُ تَمَامُ اَلْأَمْرِ بِقَائِمِ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ اَلثَّاءُ ثَوَابُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَى أَعْمَالِهِمُ اَلصَّالِحَةِ ج ح خ فَالْجِيمُ جَمَالُ اَللَّهِ وَ جَلاَلُ اَللَّهِ وَ اَلْحَاءُ حِلْمُ اَللَّهِ عَنِ اَلْمُذْنِبِينَ وَ اَلْخَاءُ خُمُولُ ذِكْرِ أَهْلِ اَلْمَعَاصِي عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ د ذ فَالدَّالُ دِينُ اَللَّهِ وَ اَلذَّالُ مِنْ ذِي اَلْجَلاَلِ ر ز فَالرَّاءُ مِنَ اَلرَّءُوفِ اَلرَّحِيمِ وَ اَلزَّاءُ زَلاَزِلُ اَلْقِيَامَةِ س ش فَالسِّينُ سَنَاءُ اَللَّهِ وَ اَلشِّينُ شَاءَ اَللَّهُ مَا شَاءَ وَ أَرَادَ مَا أَرَادَ - « وَ مٰا تَشٰاؤُنَ إِلاّٰ أَنْ يَشٰاءَ اَللّٰهُ » ص ض فَالصَّادُ مِنْ صَادِقِ اَلْوَعْدِ فِي حَمْلِ اَلنَّاسِ عَلَى اَلصِّرَاطِ وَ حَبْسِ اَلظَّالِمِينَ عِنْدَ اَلْمِرْصَادِ وَ اَلضَّادُ ضَلَّ مَنْ خَالَفَ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ ط ظ فَالطَّاءُ طُوبَى لِلْمُؤْمِنِينَ « وَ حُسْنُ مَآبٍ » وَ اَلظَّاءُ ظَنُّ اَلْمُؤْمِنِينَ بِاللَّهِ خَيْراً وَ ظَنُّ اَلْكَافِرِينَ بِاللَّهِ سُوءاً ع غ فَالْعَيْنُ مِنَ اَلْعَالِمِ وَ اَلْغَيْنُ مِنَ اَلْغَنِيِّ ف ق فَالْفَاءُ فَوْجٌ مِنْ أَفْوَاجِ اَلنَّارِ وَ اَلْقَافُ قُرْآنٌ عَلَى اَللَّهِ جَمْعُهُ وَ قُرْآنُهُ ك ل فَالْكَافُ مِنَ اَلْكَافِي وَ اَللاَّمُ [لَغْوُ ] اَلْكَافِرِينَ فِي اِفْتِرَائِهِمْ عَلَى اَللَّهِ اَلْكَذِبَ م ن فَالْمِيمُ مُلْكُ اَللَّهِ يَوْمَ لاَ مَالِكَ غَيْرُهُ وَ يَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ « لِمَنِ اَلْمُلْكُ اَلْيَوْمَ » ثُمَّ يُنْطِقُ أَرْوَاحَ أَنْبِيَائِهِ وَ رُسُلِهِ وَ حُجَجِهِ فَيَقُولُونَ « لِلّٰهِ اَلْوٰاحِدِ اَلْقَهّٰارِ » فَيَقُولُ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ « اَلْيَوْمَ تُجْزىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمٰا كَسَبَتْ لاٰ ظُلْمَ اَلْيَوْمَ إِنَّ اَللّٰهَ سَرِيعُ اَلْحِسٰابِ » وَ اَلنُّونُ نَوَالُ اَللَّهِ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ نَكَالُهُ بِالْكَافِرِينَ و ه فَالْوَاوُ وَيْلٌ لِمَنْ عَصَى اَللَّهَ وَ اَلْهَاءُ هَانَ عَلَى اَللَّهِ مَنْ عَصَاهُ لا ي لاَمْ أَلِفْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ هِيَ كَلِمَةُ اَلْإِخْلاَصِ مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَهَا مُخْلِصاً إِلاَّ وَجَبَتْ لَهُ اَلْجَنَّةُ ي يَدُ اَللَّهِ فَوْقَ خَلْقِهِ بَاسِطَةً بِالرِّزْقِ - « سُبْحٰانَهُ وَ تَعٰالىٰ عَمّٰا يُشْرِكُونَ » ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَنْزَلَ هَذَا اَلْقُرْآنَ بِهَذِهِ اَلْحُرُوفِ اَلَّتِي يَتَدَاوَلُهَا جَمِيعُ اَلْعَرَبِ ثُمَّ قَالَ « قُلْ لَئِنِ اِجْتَمَعَتِ اَلْإِنْسُ وَ اَلْجِنُّ عَلىٰ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هٰذَا اَلْقُرْآنِ لاٰ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كٰانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً ».
زبان ترجمه:

الأمالی (للصدوق) / ترجمه کمره ای ;  ج ۱  ص ۳۲۵

1 - امام هشتم (عليه السّلام) فرمود اول چيزى كه خدا آفريد كه بخلق خود بشناساند نوشتن حروف الف باء بود و چون با عصا ضربتى بر سر كسى زنند و گمان رود كه توان سخن از او رفته حكمش اينست كه حروف الف را باو عرضه كنند و بقدر آنچه نتواند ادا كند باو ديه دهند و پدرم از پدرش از جدش امير المؤمنين برايم باز گفت كه الف ب ت ث الف آلاء و نعمتهاى خداست ب بهجة خداست ت تماميت كار بقائم آل محمد است ث ثواب مؤمنانست بر كارهاى خوب آنان ج ح خ جيم جلال و جمال خدا حاء حلم خدا بر گنه‌كاران خاء خمول ذكر گنهكاران نزد خدا د ذ، دال دين خدا ذال از ذى الجلال ر ز راء رؤف و رحيم زا زلازل قيامت س ش سين سناء و بلندى خدا شين خواهد خدا آنچه خواهد و اراده كند آنچه اراده كند و شما نتوانيد خواست جز آنچه خدا خواهدص ض صادر است گفتار در بردن مردم بر صراط‍‌ و حبس ستمكاران در كمينگاه حساب ضاد يعنى گمراه است هر كه مخالف آل محمد است (صلّى اللّه عليه و آله) ط‍‌ ظ‍‌ طوبى براى مؤمنانست و سرانجام خوش ظ‍‌ مؤمنان بخدا خوش‌گمانند و كافران بدگمان ع غ عين از عالم است و غين از غنى ف ق فاء فوجى از افواج آتش و ق قرآن است و بر خداست جمع آن و قرائتش ك ل كاف از كافى و لام لغو كافران در افتراء دروغ بر خدا م ن ميم ملك خداست در روزى كه كه جز ملك او ملكى نيست و خدا فرمايد امروز ملك از كيست‌؟ و فرود آيد و بزبان آرد ارواح پيغمبران و رسولان و حجج خود را و گويند ملك از آن خداى قهار است و خداى عز و جل گويد امروز هر كس جزاى كسب خود را دريابد امروز ستمى نباشد براستى خدا زود بحساب رسد نون نوال و بخشش خداست بمؤمنان و نكال و كيفر او بكافران و ه واو واى بر آنكه نافرمانى خدا كند هاء سهل است بر خدا آنكه عصيان كند لاى لام الف« لاٰ إِلٰهَ‌ إِلاَّ اَللّٰهُ‌ » است و آن كلمه اخلاص است هيچ بنده‌اى از روى اخلاص آن را نگويد جز اينكه بهشت بر او واجب شود ى دست خدا بالاى خلق است و روزى بخش است سبحانه و تعالى و عما يشركون. سپس فرمود خدا اين قرآن را با اين حروف نازل كرد كه در همه عرب متداول بود و سپس فرمود بگو اى محمد اگر انس و جن جمع شوند كه مانند اين قرآن را بياورند نتوانند آورند گرچه همه بهم كمك كنند.

divider

الأمالی (للصدوق) / ترجمه هدایتی ;  ج ۱  ص ۵۴۷

1.امام رضا عليه السّلام فرمود:نخستين چيزى را كه خداوند خلق كرد تا به سبب آن آفريدگان خود را بشناساند،نگارش حرف‌هاى الفبا بود.آنگاه كه با عصا ضربه‌اى بر سر كسى فرود آورند،مى‌پندارند كه او نيروى سخن گفتن را از دست مى‌دهد،درحالى‌كه رازش اين است كه حروف الفبا را به او بياموزند و آنگاه به اندازه‌اى كه او از گفتن آن ناتوان ماند،به وى ديه خواهند داد.پدرم از پدرش و از نياى خود امير مؤمنان برايم روايت كرد كه«الف»آلا(نعمت‌هاى)خداوند است.«با»بهجت اوست و«تا»تمام شدن امر ما به وسيله قائم آل محمد(عج)است.«ثا»ثواب اهل ايمان به خاطر اعمال نيك است.«جيم»جلال و جمال خداوند است.«حا»حلم خداوند بر گناه‌پيشگان است. «دال»دين خداست.«ذال»از ذى الجلال است.«را»رئوف و رحيم است.«زا»زلزال رستاخيز است.«سين»سنا اللّه است.«شين»شاء اللّه ما شاء.آنچه خداوند خواهد و اراده كند،درحالى‌كه شما غير از آن‌چه او خواهد،نخواهيد توانست.«صاد» صادق الوعد(راست‌وعده)است در حمل‌كردن مردمان بر پل صراط‍‌ و از نگاه داشتن ستمگران در مرصاد.«ضاد»ضل من خالف محمد او آل محمد صلّى اللّه عليه و آله است.يعنى هركس با پيامبر و خاندان او سر ستيز داشته باشد،گمراه شده است.«ط‍‌»طوبى براى اهل ايمان است و فرجام نيك.«ظ‍‌»ظن(گمان)نيك مؤمنان به خداوند است و ظن(گمان)بد كافران به او.«ع»از عالم است و«غ»از غنى است. حرف«ف»فوجى از افواج آتش و«ق»قرآن است و گردآورندگان و حفظ‍‌ و خواندن آن بر خداوند است.«ك»از كافى است و«ل»لغو(بيهوده‌جويى)كافران در افترا بستن بر خدا. «م»ملك خداوند است در روزى كه غير از ملك او ملكى نبوده و خدا مى‌فرمايد:امروز ملك از كيست‌؟و آنگاه فرود آيد و ارواح پيامبران و حجت‌هاى خود را به سخن درآورد و آنان گويند امروز ملك و پادشاهى براى خدا قهار است.سپس خداوند مى‌فرمايد امروز هركس پاداش كار خود را ببيند و ستمى بر كسى نرود.بى‌گمان خداوند به سرعت حساب رسى خواهد كرد.
«نون»نوال(بخشش)خداوند بر اهل ايمان است و زكال(كيفر)خداوند بر كفرورزان.«واو»يعنى ويل(واى)بر كسى كه او را نافرمانى كند.«هاء»يعنى«هان على اللّه من عصاه»(چه آسان است بر خداوند اين‌كه كسى او را فرمان نبرد.«لا» لا اله الا اللّه است كه كلمه اخلاص مى‌باشد.هيچ بنده‌اى اين ذكر را خالصانه بر زبان نياورد،مگر اينكه بهشت بر او واجب خواهد شد.«يا»يد اللّه است(دست خداوند)كه بالاى آفريدگان است و او رزق‌شان را فراخى بخشد و منزه و برتر است از آنچه شرك‌ورزان درباره او مى‌گويند.سپس امام رضا عليه السّلام فرمود:خداوند اين قرآن را با همين حروف الفبا بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرود آورد كه در نزد عرب وجود داشت.بعد اين آيه شريفه را تلاوت فرمود:«اى محمد صلّى اللّه عليه و آله بگو اگر انس و جن گرد آيند كه همانند اين قرآن را فراهم آورند،هرگز نخواهند توانست هرچند به يكديگر را كمك كنند.»

divider