شناسه حدیث :  ۴۳۹۵۰۳

  |  

نشانی :  الأمالی (للصدوق)  ,  جلد۱  ,  صفحه۹۰  

عنوان باب :   المجلس العشرون

معصوم :   امام رضا (علیه السلام)

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِيَادٍ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْبَرْمَكِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو اَلصَّلْتِ اَلْهَرَوِيُّ قَالَ: لَمَّا جَمَعَ اَلْمَأْمُونُ لِعَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَهْلَ اَلْمَقَالاَتِ مِنْ أَهْلِ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلدِّيَانَاتِ مِنَ اَلْيَهُودِ وَ اَلنَّصَارَى وَ اَلْمَجُوسِ وَ اَلصَّابِئِينَ وَ سَائِرِ أَهْلِ اَلْمَقَالاَتِ فَلَمْ يَقُمْ أَحَدٌ إِلاَّ وَ قَدْ أَلْزَمَهُ حُجَّتَهُ كَأَنَّهُ قَدْ أُلْقِمَ حَجَراً فَقَامَ إِلَيْهِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْجَهْمِ فَقَالَ لَهُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَ تَقُولُ بِعِصْمَةِ اَلْأَنْبِيَاءِ قَالَ بَلَى قَالَ فَمَا تَعْمَلُ فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ - « وَ عَصىٰ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوىٰ » وَ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ « وَ ذَا اَلنُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغٰاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ » وَ قَوْلِهِ فِي يُوسُفَ « وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِهٰا » وَ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي دَاوُدَ « وَ ظَنَّ دٰاوُدُ أَنَّمٰا فَتَنّٰاهُ » وَ قَوْلِهِ فِي نَبِيِّهِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ « وَ تُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اَللّٰهُ مُبْدِيهِ وَ تَخْشَى اَلنّٰاسَ وَ اَللّٰهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشٰاهُ » فَقَالَ مَوْلاَنَا اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَيْحَكَ يَا عَلِيُّ اِتَّقِ اَللَّهَ وَ لاَ تَنْسُبْ إِلَى أَنْبِيَاءِ اَللَّهِ اَلْفَوَاحِشَ وَ لاَ تَتَأَوَّلْ كِتَابَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِرَأْيِكَ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ « وَ مٰا » « يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اَللّٰهُ وَ اَلرّٰاسِخُونَ فِي اَلْعِلْمِ » أَمَّا قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي آدَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ « وَ عَصىٰ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوىٰ » فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ آدَمَ حُجَّةً فِي أَرْضِهِ وَ خَلِيفَةً فِي بِلاَدِهِ لَمْ يَخْلُقْهُ لِلْجَنَّةِ وَ كَانَتِ اَلْمَعْصِيَةُ مِنْ آدَمَ فِي اَلْجَنَّةِ لاَ فِي اَلْأَرْضِ لِتَتِمَّ مَقَادِيرُ أَمْرِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَلَمَّا أُهْبِطَ إِلَى اَلْأَرْضِ وَ جُعِلَ حُجَّةً وَ خَلِيفَةً عُصِمَ بِقَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ - « إِنَّ اَللّٰهَ اِصْطَفىٰ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْرٰاهِيمَ وَ آلَ عِمْرٰانَ عَلَى اَلْعٰالَمِينَ » وَ أَمَّا قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ « وَ ذَا اَلنُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغٰاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ » إِنَّمَا ظَنَّ أَنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لاَ يُضَيِّقُ عَلَيْهِ رِزْقَهُ أَ لاَ تَسْمَعُ قَوْلَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ - « وَ أَمّٰا إِذٰا مَا اِبْتَلاٰهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ » أَيْ ضَيَّقَ عَلَيْهِ وَ لَوْ ظَنَّ أَنَّ اَللَّهَ لاَ يَقْدِرُ عَلَيْهِ لَكَانَ قَدْ كَفَرَ وَ أَمَّا قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي يُوسُفَ « وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِهٰا » فَإِنَّهَا هَمَّتْ بِالْمَعْصِيَةِ وَ هَمَّ يُوسُفُ بِقَتْلِهَا إِنْ أَجْبَرَتْهُ لِعِظَمِ مَا دَاخَلَهُ فَصَرَفَ اَللَّهُ عَنْهُ قَتْلَهَا وَ اَلْفَاحِشَةَ وَ هُوَ قَوْلُهُ « كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ اَلسُّوءَ » يَعْنِي اَلْقَتْلَ « وَ اَلْفَحْشٰاءَ » يَعْنِي اَلزِّنَا وَ أَمَّا دَاوُدُ فَمَا يَقُولُ مَنْ قِبَلَكُمْ فِيهِ فَقَالَ عَلِيُّ بْنُ اَلْجَهْمِ يَقُولُونَ إِنَّ دَاوُدَ كَانَ فِي مِحْرَابِهِ يُصَلِّي إِذْ تَصَوَّرَ لَهُ إِبْلِيسُ عَلَى صُورَةِ طَيْرٍ أَحْسَنَ مَا يَكُونُ مِنَ اَلطُّيُورِ فَقَطَعَ صَلاَتَهُ وَ قَامَ لِيَأْخُذَ اَلطَّيْرَ فَخَرَجَ اَلطَّيْرُ إِلَى اَلدَّارِ فَخَرَجَ فِي أَثَرِهِ فَطَارَ اَلطَّيْرُ إِلَى اَلسَّطْحِ فَصَعِدَ فِي طَلَبِهِ فَسَقَطَ اَلطَّيْرُ فِي دَارِ أُورِيَاءَ بْنِ حتان [حَنَانٍ] فَاطَّلَعَ دَاوُدُ فِي أَثَرِ اَلطَّيْرِ فَإِذَا بِامْرَأَةِ أُورِيَاءَ تَغْتَسِلُ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا هَوَاهَا وَ كَانَ أُورِيَاءُ قَدْ أَخْرَجَهُ فِي بَعْضِ غَزَوَاتِهِ فَكَتَبَ إِلَى صَاحِبِهِ أَنْ قَدِّمْ أُورِيَاءَ أَمَامَ اَلْحَرْبِ فَقُدِّمَ فَظَفِرَ أُورِيَاءُ بِالْمُشْرِكِينَ فَصَعُبَ ذَلِكَ عَلَى دَاوُدَ فَكَتَبَ اَلثَّانِيَةَ أَنْ قَدِّمْهُ أَمَامَ اَلتَّابُوتِ فَقُتِلَ أُورِيَاءُ رَحِمَهُ اَللَّهُ وَ تَزَوَّجَ دَاوُدُ بِامْرَأَتِهِ قَالَ فَضَرَبَ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ بِيَدِهِ عَلَى جَبْهَتِهِ وَ قَالَ « إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ » لَقَدْ نَسَبْتُمْ نَبِيّاً مِنْ أَنْبِيَاءِ اَللَّهِ إِلَى اَلتَّهَاوُنِ بِصَلاَتِهِ حَتَّى خَرَجَ فِي أَثَرِ اَلطَّيْرِ ثُمَّ بِالْفَاحِشَةِ ثُمَّ بِالْقَتْلِ فَقَالَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ فَمَا كَانَتْ خَطِيئَتُهُ فَقَالَ وَيْحَكَ إِنَّ دَاوُدَ إِنَّمَا ظَنَّ أَنْ مَا خَلَقَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ خَلْقاً هُوَ أَعْلَمُ مِنْهُ فَبَعَثَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ اَلْمَلَكَيْنِ فَتَسَوَّرَا اَلْمِحْرَابَ فَقَالاَ « خَصْمٰانِ بَغىٰ بَعْضُنٰا عَلىٰ بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنٰا بِالْحَقِّ وَ لاٰ تُشْطِطْ وَ اِهْدِنٰا إِلىٰ سَوٰاءِ اَلصِّرٰاطِ. `إِنَّ هٰذٰا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَ تِسْعُونَ نَعْجَةً وَ لِيَ نَعْجَةٌ وٰاحِدَةٌ فَقٰالَ أَكْفِلْنِيهٰا وَ عَزَّنِي فِي اَلْخِطٰابِ » فَعَجَّلَ دَاوُدُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى اَلْمُدَّعَى عَلَيْهِ فَ‍ « قٰالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤٰالِ نَعْجَتِكَ إِلىٰ نِعٰاجِهِ » وَ لَمْ يَسْأَلِ اَلْمُدَّعِيَ اَلْبَيِّنَةَ عَلَى ذَلِكَ وَ لَمْ يُقْبِلْ عَلَى اَلْمُدَّعَى عَلَيْهِ فَيَقُولَ مَا تَقُولُ فَكَانَ هَذَا خَطِيئَةَ حُكْمِهِ لاَ مَا ذَهَبْتُمْ إِلَيْهِ أَ لاَ تَسْمَعُ قَوْلَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ - « يٰا دٰاوُدُ إِنّٰا جَعَلْنٰاكَ خَلِيفَةً فِي اَلْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ اَلنّٰاسِ بِالْحَقِّ » إِلَى آخِرِ اَلْآيَةِ فَقُلْتُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ فَمَا قِصَّتُهُ مَعَ أُورِيَاءَ فَقَالَ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنَّ اَلْمَرْأَةَ فِي إِذَا مَاتَ بَعْلُهَا أَوْ قُتِلَ لاَ تَتَزَوَّجُ بَعْدَهُ أَبَداً وَ أَوَّلُ مَنْ أَبَاحَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ أَنْ يَتَزَوَّجَ بِامْرَأَةٍ قُتِلَ بَعْلُهَا دَاوُدُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَذَلِكَ اَلَّذِي شَقَّ عَلَى أُورِيَاءَ وَ أَمَّا مُحَمَّدٌ نَبِيُّهُ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ - « وَ تُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اَللّٰهُ مُبْدِيهِ وَ تَخْشَى اَلنّٰاسَ وَ اَللّٰهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشٰاهُ » فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَرَّفَ نَبِيَّهُ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَسْمَاءَ أَزْوَاجِهِ فِي دَارِ اَلدُّنْيَا وَ أَسْمَاءَ أَزْوَاجِهِ فِي اَلْآخِرَةِ - وَ أَنَّهُنَّ أُمَّهَاتُ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَحَدُ مَنْ سُمِّيَ لَهُ زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ وَ هِيَ يَوْمَئِذٍ تَحْتَ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ فَأَخْفَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اِسْمَهَا فِي نَفْسِهِ وَ لَمْ يُبْدِهِ لَهُ لِكَيْلاَ يَقُولَ أَحَدٌ مِنَ اَلْمُنَافِقِينَ إِنَّهُ قَالَ فِي اِمْرَأَةٍ فِي بَيْتِ رَجُلٍ أَنَّهَا أَحَدُ أَزْوَاجِهِ مِنْ أُمَّهَاتِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ خَشِيَ قَوْلَ اَلْمُنَافِقِينَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ « وَ اَللّٰهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشٰاهُ » فِي نَفْسِكَ وَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ مَا تَوَلَّى تَزْوِيجَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ إِلاَّ تَزْوِيجَ حَوَّاءَ مِنْ آدَمَ وَ زَيْنَبَ مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ فَاطِمَةَ مِنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ فَبَكَى عَلِيُّ بْنُ اَلْجَهْمِ وَ قَالَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَنَا تَائِبٌ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ أَنْطِقَ فِي أَنْبِيَاءِ اَللَّهِ بَعْدَ يَوْمِي هَذَا إِلاَّ بِمَا ذَكَرْتَهُ .
زبان ترجمه:

الأمالی (للصدوق) / ترجمه کمره ای ;  ج ۱  ص ۹۲

3 - ابو الصلت هروى گويد چون مامون صاحب‌نظران اهل اسلام و ديانات يهود و نصارى و مجوس و صابئيه و ديگران را جمع كرد تا با على بن موسى الرضا مباحثه كنند هر كس قيام كرد او را محكوم ساخت و گويا سنگ در دهانش نهادند. على بن محمد بن جهم پيش آمد و عرضكرد يا ابن رسول اللّٰه شما معتقد بعصمت انبيائيد! فرمود آرى گفت چه ميكنى با گفته خداى عز و جل (طه 121) آدم نافرمانى كرد و گمراه شد و گفته خدا (انبياء 87) ذو النون گاهى كك خشمناك رفت و گمان كرد كه ما بر او توانا نيستم و گفته او در باره يوسف آن زن به وى همت گماشت و يوسف هم بدو همت گماشت و گفته او در باره داود (ص 25) كمان كرد داود كه ما او را آزموديم و گفتارش در باره پيغمبرش محمد «صلّى اللّه عليه و آله» (احزاب 37) در دل خود نهان كنى آنچه را خدايش عيان كند و از مردم ميترسى و خدا سزاوارتر است كه از او بترسى مولاى ما حضرت رضا فرمود واى بر تو اى على از خدا بپرهيز و پيغمبران خدا را بهرزگى نسبت مده و كتاب خداى عز و جل را به رأى خود دريافت مكن خداى عز و جل فرموده نميدانند تاويلش را جز خدا و راسخان در دانش اما اينكه خدا فرموده آدم عصيان پروردگارش نمود و گمراه شد. براستى خداى عز و جل آدم را حجت در زمين و خليفه بر بندگانش آفريد او را براى بهشت نيافريد نافرمانى آدم در بهشت بود نه در زمين براى آنكه مقدرات امر خداى عز و جل كامل گردد و چون بزمين هبوط‍‌ كرد و حجت و خليفه گرديد معصوم بود بدليل قول خداى عز و جل (آل عمران آيه) به راستى خدا برگزيد آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر همه جهانيان. و اما گفتار خداى عز و جل ذو النون گاهى كك خشمناك رفت و گمان كرد كه بر او قادر نيستيم مقصود اينست كه ما روزى را بر او تنك نميكنيم مگر نشنيدى قول خداى عز و جل را (فجر) و اما چون خدايش آزمايد تنك گيرد بر او روزيش را و اگر گمان كرده بود كه خدا بر او توانا نيست كافر شده بود و اما گفتار خداى عز و جل در باره يوسف كه همت به وهم بها مقصود اينست كه زليخا قصد معصيت كرد و يوسف قصد قتل او كرد در صورتى كه مجبورش كند از خشمى كه بر او گرفت خدا كشتن او را از وى گردانيد و هم هرزگى را چنانچه فرموده همچنان گردانديم از او بدى را يعنى كشتن و فحشاء را يعنى زنا، راجع بداود كسان شما چه ميگويند؟ على بن جهم گفت ميگويند داود «عليه السّلام» در محرابش نماز ميخواند كه شيطان بصورت زيباترين پرنده‌اى در نظرش مجسم شد و نمازش را بريد و خواست آن را بگيرد پرنده بحياط‍‌ پريد و دنبال او رفت و ببام پريد دنبالش بالاى بام رفت پرنده در خانه اوريا پسر حنان پريد داود دنبالش بدان خانه سر كشيد و زن اوريا مشغول غسل كردن بود و داود او را ديد و عاشقش شد داود اوريا را بجبهه جنگ فرستاده بود داود بفرمانده جبهه نوشت كه اوريا را بميدان بفرست اوريا بميدان رفت و بر مشركان پيروز شد و بر داود ناگوار آمد دوباره نوشت كه او را جلو تابوت بجنگ بفرست در اين باره كشته شد داود زنش را تزويج كرد حضرت رضا دست بپيشانى زد و فرمود« إِنّٰا لِلّٰهِ‌ وَ إِنّٰا إِلَيْهِ‌ رٰاجِعُونَ‌ » شما يكى از پيغمبران خدا را نسبت داديد كه بنمازش بى‌اعتنائى كرد و دنبال پرنده‌اى رفت و دل بهرزگى داد و وسيله كشتن بيگناهى را فراهم كرد، عرضكرد يا ابن رسول اللّٰه خطاى او چه بود؟ فرمود واى بر تو داود گمان برد كه خدا خلقى داناتر از او نيافريده خدا دو فرشته فرستاد تا از ديوار محرابش بالا آمدند و گفتند ما دو طرفيم كه يكى بر ديگرى ستم كرده بحق ميان ما حكم كن و خلاف مگو و ما را به راه حق راهنمائى كن براستى اين برادر من نود و نه ميش دارد و من يك ميش دارم و ميگويد آن يكى را هم من بده بمن درشت ميگويد داود بر مدعى عليه شتاب كرد و گفت بتو ستم كرده كه يك ميش تو را هم خواسته است و از مدعى شاهد نخواست و بطرف او هم نگفت كه در جوابش چه گوئى‌؟ اين بود خطاى او در حكمش نه آنكه شما ميگوئيد مگر نميشنوى كه خداى عز و جل ميفرمايد (ص 27) اى داود براستى ما تو را در زمين خليفه كرديم ميان مردم درست حكم كن تا آخر آيه گفت يا ابن رسول اللّٰه پس داستان او با اوريا چه بود حضرت رضا فرمود در ايام داود چون شوهر زنى ميمرد يا كشته ميشد ديگر ازدواج نميكرد و اول كسى كه خدا برايش مباح كرد پس از قتل شوهر زنى پا او تزويج كند داود «عليه السّلام» بود و اين امر بر اوريا سخت و ناگوار آمد و اما راجع بمحمد «صلّى اللّه عليه و آله» پيغمبر او گفته خداى عز و جل در دل پنهان كنى آنچه را خدا آشكار ميسازد و از مردم ميترسى و بايست از خدا بترسى موضوع اينست كه خداى عز و جل به پيغمبر خود نام زنان او را در دنيا و آخرت اعلام كرد و فرمود آنان همه ام المؤمنين باشند و يكى از آنها را زينب دختر جحش نامبرد كه آن روز زن زيد بن حارثه بود پيغمبر نام او را در دل خود پنهان كرد و باو نگفت مبادا منافقين طعن زنند كه زن ديگرى را در زنهاى خود نام ميبرد و ام المؤمنين ميشمرد و از بدگوئى منافقين بيم كرد خدا فرمود بايست از خدا بيم كنى در دل خود و خداى عز و جل متصدى تزويج احدى از خلق خود نگرديد مگر تزويج حواء به آدم و زينب به رسول خدا «صلّى اللّه عليه و آله» و فاطمه «عليها السّلام» بعلى «عليه السّلام» على بن جهم گريست و گفت يا ابن رسول اللّٰه من توبه كارم بدرگاه خداى عز و جل از آنكه بگويم در باره پيغمبران خدا جز آنكه شما ياد آور شديد.

divider

الأمالی (للصدوق) / ترجمه هدایتی ;  ج ۱  ص ۱۶۳

3.ابو الصلت هروى مى‌گويد:مأمون خليفه عباسى،عالمان مسلمان و يهودى و مسيحى و زرتشتى و صبائيه و ديگران را در مجلسى گرد هم آورد تا با امام رضا عليه السّلام بحث كنند.هركه برمى خاست در برابر امام محكوم مى‌شد،گويى سنگى در دهان او نهاده بودند كه نمى‌توانست به امام پاسخ دهد.على بن محمد بن جهم نزديك آمد و گفت:اى فرزند پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله!شما به عصمت پيامبران اعتقاد داريد؟فرمود:بلى.او گفت:تفسير شما از گفته خداوند درباره آدم چيست‌؟ وَ عَصىٰ‌ آدَمُ‌ رَبَّهُ‌ فَغَوىٰ‌ «آدم نافرمانى كرد و گمراه شد»(طه/121)و نيز يونس پيامبر: وَ ذَا اَلنُّونِ‌ إِذْ ذَهَبَ‌ مُغٰاضِباً فَظَنَّ‌ أَنْ‌ لَنْ‌ نَقْدِرَ عَلَيْهِ‌ «ذالنون آنگاه كه خشمناك شد و رفت و پنداشت كه ما در برابر او قدرت نداريم»(انبيا/87)و نيز يوسف پيامبر: وَ لَقَدْ هَمَّتْ‌ بِهِ‌ وَ هَمَّ‌ بِهٰا «آن زن به وى گرايش يافت و يوسف هم به او توجه نمود»(يوسف/24).و نيز داود پيامبر: وَ ظَنَّ‌ دٰاوُدُ أَنَّمٰا فَتَنّٰاهُ‌ «داود پنداشت كه ما او را امتحان كرديم»(ص/24).
نيز پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله: وَ تُخْفِي فِي نَفْسِكَ‌ مَا اَللّٰهُ‌ مُبْدِيهِ‌ وَ تَخْشَى اَلنّٰاسَ‌ وَ اَللّٰهُ‌ أَحَقُّ‌ أَنْ‌ تَخْشٰاهُ‌ «در دل خويش پنهان مى‌كنى آنچه را كه خدا آشكار مى‌سازد و از مردم بيمناك هستى در حالى كه خداوند سزاوارتر است كه از او داشته باشى(احزاب/37).حضرت رضا عليه السّلام مولاى ما چنين پاسخ داد:واى بر تو.از خداوند بترس و پيامبران را به نافرمانى خدا متهم نكن و قرآن كريم را به رأى خود تفسير نكن.خدا در قرآن چنين فرمود:«تأويل آيات را جز خدا و راسخان در دانش نمى‌دانند». اما اينكه خداوند فرمود:آدم پروردگارش را نافرمانى كرد و گمراه شد،بدان‌كه خداوند آدم را آفريد تا حجت و جانشين او در زمين باشد و او را براى بهشت نيافريد.عصيان آدم در بهشت بود نه در زمين، تا اينكه تقدير الهى كامل شود.آنگاه كه او به زمين هبوط‍‌ نمود و حجت و خليفه پروردگارش شد، عصمت داشت؛چرا كه خداوند در قرآن كريم چنين فرمود:«به راستى خدا برگزيد آدم و نوح و ابراهيم و آل عمران را بر همه جهانيان»و درباره حضرت يونس عليه السّلام بدان‌كه مراد اين ست كه خدا روزى را بر او تنگ نمى‌سازد.مگر اين آيه قرآن كريم را نخوانده‌اى كه«خدا آنگاه كه كسى را بيامرزد، بر او روزى را تنگ مى‌گيرد»(فجر/16).بى‌گمان اگر يونس،فكر ميكرد كه خداوند بر او توانايى ندارد كفر ورزيده بود.و درباره حضرت يوسف عليه السّلام بدان‌كه مراد اين است كه زليخا به يوسف تمايل داشت، درحالى‌كه يوسف آهنگ قتل او را داشت تا به هنگام اجبار در معصيت آن را انجام دهد.اما خداوند هم او را از كشتن زليخا بازداشت و هم از اين‌كه به گناه آلوده شود.خدا فرمود:«از او بدى را دور گردانيديم»يعنى قتل و فحشا را از يوسف دور ساخت.و درباره حضرت داود عليه السّلام افراد تو چه اعتقادى دارند؟على بن جهم گفت:آنان اعتقاد دارند كه داود در محراب مشغول نماز بود كه شيطان به صورت زيباترين پرنده در نظر او آشكار شد.آنگاه نماز خود را شكست و خواست آن را بگيرد كه پرنده بيرون رفت.داود به دنبال او شتافت تا آنكه بر بالاى بام خانه‌اى رفت كه به«اوريا»پسر«حتان»تعلق داشت.داود به داخل نگاه كرد و زن اوريا را در حال آب‌تنى ديد و شيفته‌اش شد.از آن پس اوريا را به جبهه نبرد روانه كرد و از فرمانده خواست كه اوريا را به خط‍‌ مقدم بفرستد.اوريا در جنگ با مشركان پيروز شد كه بر داود ناگوار بود.داود فرمان داد تا او را بار ديگر به پيكار فرستند.اوريا در آن جنگ كشته مى‌شود و زن او به عقد داود در مى‌آيد.امام رضا آنگاه به پيشانى زد و فرمود:«انا لله و انا اليه راجعون».شما يكى از پيامبران را متهم مى‌سازيد كه به نماز خود توجهى ندارد و به دنبال پرنده‌اى مى‌رود و هرزگى پيشه مى‌كند و بعد باعث قتل بى‌گناهى مى‌شود؟او گفت:اى پسر پيامبر خدا !پس خطاى داود چيست‌؟امام فرمود:واى بر تو.داود پنداشت كه خداوند انسانى داناتر از او نيافريده است.او دو فرشته فروفرستاد كه از ديوار محراب او بالا آمدند و اظهار داشتند كه «يكى بر ديگرى ستم روا داشته است.اكنون ميان ما به حق به حق و ما را هدايت كن.بى‌گمان اين برادر من،نود و نه ميش دارد و من فقط‍‌ يك ميش دارم.او مى‌گويد آن يكى را هم به من بده!»داود عصبانى شد و گفت:او به تو ظلم كرده كه تنها ميش تو را مى‌خواهد.داود بى‌آنكه شاهدى طلب كند يا پاسخ برادرش را بشنود،اين حكم را داد.اين خطاى داود در قضاوت بود نه آنچه شما بر زبان مى‌آوريد.مگر آيه قرآن را نشنيده‌اى كه فرمود:«اى داود!بى‌گمان تو را در زمين خليفه قرار داديم كه ميان مردم حكم شايسته كنى‌؟»او گفت:اى پسر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله پس داستان داود با اوريا چيست‌؟امام رضا عليه السّلام فرمود:در روزگار حضرت داود هرگاه مردى مى‌مرد يا كشته مى‌شد،زن او ديگر ازدواج نمى‌كرد.و داود نخستين شخصى بود كه خداوند براى ازدواج با زن شوهرمرده مباح ساخت.اين حكم بر اوريا خوش نيامد.
و درباره پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله بدان‌كه مراد اين است كه خداوند نام همسران او را در دنيا و آخرت گفت و از آن پس فرمود آنان ام المؤمنين مى‌باشند.يكى از آنان«زينب دختر جحش»نام داشت.او در آن هنگام همسر زيد بن حارثه بود.پيامبر نام او را در دل پنهان مى‌داشت و به او نيز نگفت كه منافقان بر او طعنه نزنند كه همسر ديگرى را در شمار همسران خود مى‌داند.خداوند فرمود بايد از پروردگارت بيمناك باشى.خداوند تزويج زن و مردى را به عهده نگرفت مگر آدم و حوا و نيز پيامبر و زينب،و على و فاطمه را. على بن جهم گريه كرد و بعد گفت:اى پسر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله من به پيشگاه پروردگارم توبه ميكنم از اين‌كه آنان را به نافرمانى متهم سازم.

divider