شناسه حدیث :  ۴۳۹۲۳۴

  |  

نشانی :  وقعة الجمل  ,  جلد۱  ,  صفحه۹۸  

عنوان باب :   [الخروج إلى البصرة] و له عليه السّلام خطبة أخرى

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام)

وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي مَقَامٍ آخَرَ فِي هَذَا اَلْمَعْنَى، بَعْدَ أَنْ حَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ، وَ صَلَّى عَلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ : أَمَّا بَعْدُ، أَيُّهَا اَلنَّاسُ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمَّا قَبَضَ نَبِيَّهُ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، قُلْنَا نَحْنُ أَهْلُ بَيْتِهِ وَ عَصَبَتُهُ وَ وَرَثَتُهُ وَ أَوْلِيَاؤُهُ وَ أَحَقُّ [اَلنَّاسِ بِالْأَمْرِ وَ اَلْخِلاَفَةِ] ، لاَ نُنَازِعُ فِي حَقِّهِ وَ سُلْطَانِهِ، فَبَيْنَا نَحْنُ [كَذَلِكَ] إِذْ نَفَرَ قَوْمٌ مِنَ اَلْمُنَافِقِينَ حَتَّى اِنْتَزَعُوا سُلْطَانَ نَبِيِّنَا مِنَّا، وَ وَلَّوْهُ غَيْرَنَا، فَبَكَتْ - وَ اَللَّهِ - لِذَلِكَ اَلْعُيُونُ وَ اَلْقُلُوبُ مِنَّا جَمِيعاً مَعاً، [وَ خَشُنَتْ] لَهُ اَلصُّدُورُ، وَ جَزِعَتِ اَلنُّفُوسُ مِنَّا جَزَعاً أَرْغَمَ، وَ اَيْمُ اَللَّهِ [لَوْ لاَ] مَخَافَتِي اَلْفَرْقَ بَيْنَ اَلْمُسْلِمِينَ وَ أَنْ يَقُودَ أَكْثَرَهُمْ إِلَى اَلْكُفْرِ وَ يُعَوَّرَ اَلدِّينُ، لَكُنَّا قَدْ غَيَّرْنَا ذَلِكَ بِمَا اِسْتَطَعْنَا. وَ قَدْ بَايَعْتُمُونِي اَلْآنَ وَ بَايَعَنِي هَذَانِ اَلرَّجُلاَنِ طَلْحَةُ وَ اَلزُّبَيْرُ عَلَى اَلطَّوْعِ مِنْهُمَا وَ مِنْكُمْ [اَلْإِيثَارُ] ، ثُمَّ نَهَضَا يُرِيدَانِ بِبَغْيِهِمَا اَلْبَصْرَةَ، لِيُفَرِّقَا جَمَاعَتَكُمْ وَ يُلْقِيَا بَأْسَكُمْ [بَيْنَكُمْ]، اَللَّهُمَّ فَخُذْهُمَا [بِغَشِّهِمَا]، لِهَذِهِ اَلْأُمَّةِ وَ اُخْذُلْ بَيْعَتَهُمَا لِهَذِهِ اَلْأُمَّةِ وَ بِسُوءِ نَظَرِهِمَا لِلْعَامَّةِ . ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: اِنْفِرُوا رَحِمَكُمُ اَللَّهُ لِطَلَبِ اَلنَّاكِثِينَ اَلْقَاسِطِينَ اَلْبَاغِينَ قَبْلَ اَنْ يَفُوتَا، [فَتَدَارَكُوا مَا خَبَيَاهُ] .
زبان ترجمه:

نبرد جمل ;  ج ۱  ص ۹۰

امير المؤمنين عليه السّلام در جاى ديگر خطبه‌اى به همين مضمون بيان كرد و پس از حمد و ثناى الهى و صلوات بر پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم فرمود: «اى مردم وقتى خداى عز و جل پيامبرش را قبض روح كرد گفتيم: ما اهل بيت و عشيره و وارثان و اولياء اوييم و سزاوارترين مردم به اين امر و خلافت هستيم كه در حق و ولايت او با ما نزاع نخواهند كرد. ولى در همين حال بوديم كه گروهى از منافقان سر برداشتند تا اين كه سلطنت پيامبر را از بين ما در آوردند و به كسانى غير از ما سپردند. به خدا قسم ديده‌ها و قلبهايمان همگى بر اين امر گريستند و سينه‌هايمان به درد آمد و جانهايمان عاجزانه به فغان آمد به خدا سوگند اگر هراس من از تفرقه افتادن ميان مسلمانان و بازگشت بيشترشان به كفر و عريان ماندن دين نبود، به هر گونه كه مى‌توانستيم اين وضعيت را دگرگون مى‌كرديم. و اينك با من بيعت كرده‌ايد اين دو مرد طلحه و زبير نيز با اختيار و رغبت خودشان و ايثار شما، بيعت كردند اما چرا به مخالفت برخاسته و سركشانه قصد بصره كردند؟! تا ميانتان جدايى بياندازند و تيره روزى شما را مشاهده كنند. خدايا! از آنان به سبب نادرستيشان با اين امت بازخواست كن و به سبب شكستن بيعتشان با اين امت و بدبينى نسبت به مسلمانان، خوارشان گردان». سپس فرمود:«خدا شما را رحمت كند براى يافتن اين بيعت شكنان سركش و دورى جوينده از حق بشتابيد پيش از آن كه از دست بروند و آن چه را كه آنها نهان كرده‌اند شما جبران كنيد» .

divider