شناسه حدیث :  ۴۳۹۲۳۱

  |  

نشانی :  وقعة الجمل  ,  جلد۱  ,  صفحه۹۲  

عنوان باب :   [ابتداء الفتنة] جواب معاوية بن أبي سفيان لمحمّد بن أبي بكر رضي اللّه عنه

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام)

فَأَجَابَهُ مُعَاوِيَةُ بِهَذَا اَلْكِتَابِ : بِسْمِ اَللَّهِ اَلرَّحْمَنِ اَلرَّحِيمِ مِنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ اَلزَّارِي عَلَى أَبِيهِ [خَلِيفَةِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ] . أَمَّا بَعْدُ، وَصَلَ إِلَيَّ كِتَابُكَ وَ مَا ذَكَرْتَ فِيهِ [مِنْ أَنَّ اَللَّهَ] بِعَظَمَتِهِ وَ سُلْطَانِهِ وَ قُدْرَتِهِ قَدْ اِصْطَفَى رَسُولَهُ مَعَ كَلاَمٍ أَلَّفْتَهُ وَ وَضَعْتَهُ ، فِيهِ لِرَأْيِكَ تَضْعِيفٌ، وَ لِأَبِيكَ فِيهِ تَعْنِيفٌ وَ تَفْضِيلٌ لاِبْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ قَدِيمِ سَوَابِقِهِ وَ قَرَابَتِهِ مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، وَ نُصْرَتِهِ لَهُ وَ مُوَاسَاتُهُ إِيَّاهُ فِي كُلِّ خَوْفٍ وَ هَوْلٍ ، فَكَانَ اِحْتِجَاجُكَ عَلَيَّ وَ عَيْبُكَ لِي بِفَضْلِ غَيْرِكَ لاَ بِفَضْلِكَ، فَأَحْمَدُ رَبَّكَ اَلَّذِي صَرَفَ ذَلِكَ اَلْفَضْلَ عَنْكَ وَ جَعَلَهُ لِغَيْرِكَ. وَ قَدْ كُنَّا وَ أَبُوكَ مَعاً فِي حَيَاةِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ نَرَى حَقَّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ لاَزِماً لَنَا، وَ فَضْلَهُ مُبَرَّزاً عَلَيْنَا، حَتَّى اِخْتَارَ اَللَّهُ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ مَا اِخْتَارَ اَللَّهُ إِلَيْهِ، وَ قَدْ أَتَمَّ لَهُ وَعْدَهُ، وَ أَظْهَرَ لَهُ دَعْوَتَهُ، وَ أَفْلَجَ لَهُ حُجَّتَهُ، ثُمَّ قَبَضَهُ اَللَّهُ إِلَيْهِ، فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ ابْتَزَّ حَقَّهُ أَبُوكَ وَ فَارُوقُهُ وَ خَالَفَاهُ فِي أَمْرِهِ، عَلَى ذَلِكَ [اِتَّفَقَا وَ اِتَّسَقَا] بَيْنَهُمَا، ثُمَّ إِنَّهُمَا دَعَوَاهُ لِيُبَايِعَهُمَا [فَأَبْطَأَ عَنْهُمَا وَ تَلَكَّأَ عَلَيْهِمَا] فَلَمْ يَأْتِهِمَا، فَهَمَّا بِهِ اَلْهُمُومَ، وَ أَرَادَا بِهِ اَلْعَظِيمَ، فَعِنْدَ ذَلِكَ بَايَعَ لَهُمَا وَ سَلَّمَ ، فَلَمْ يَشْرَكَاهُ فِي أَمْرِهِمَا، وَ لَمْ يُطْلِعَاهُ قَطُّ عَلَى سَرِيرَتِهِمَا، حَتَّى قُبِضَا عَلَى ذَلِكَ، ثُمَّ قَامَ بَعْدَهَا عُثْمَانُ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُ فَاقْتَدَى بِهَدْيِهِمَا، [حَتَّى طَمِعَ فِيهِ اَلْأَقَاصِي مِنْ أَهْلِ اَلْمَعَاصِي وَ بَطَّنْتُمَا لَهُ] وَ أَظْهَرْتُمَا اَلْعَدَاوَةَ لَهُ حَتَّى بَلَغْتُمَا فِيهِ مَجْهُودَكُمَا، وَ نِلْتُمَا مِنْهُ مُنَاكُمَا، فَخُذْ حِذْرَكَ يَا اِبْنَ أَبِي بَكْرٍ، وَ قِسْ شِبْرَكَ بِفَتْرِكَ، فَكَيْفَ تُوَازِي مَنْ يُوَازِي اَلْجِبَالَ حِلْمُهُ، وَ لاَ تَعِبَ مَنْ مَهَّدَ [لَهُ أَبُوكَ] مِهَادَهُ، وَ طَرَحَ لِمُلْكِهِ وِسَادَةً، فَإِنْ يَكُنْ مَا نَحْنُ فِيهِ صَوَاباً فَأَبُوكَ فِيهِ أَوَّلُ مَنْ أَسَّسَ بِنَاءَهُ، فَنَحْنُ بِهَدْيِهِمْ اِقْتَدَيْنَا وَ بِفِعْلِهِمْ اِحْتَذَيْنَا، وَ لَوْ لاَ مَا سَبَقَ إِلَيْهِ أَبُوكَ وَ فَارُوقُهُ لَمَا خَالَفْنَا اَلْكِتَابَ وَ نَصَّ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، بَلْ فَأَسْلَمْنَا إِلَيْهِ، وَ اِجْتَمَعْنَا لَدَيْهِ، فَلْيَكُنْ عَيْبُكَ لِأَبِيكَ، فَعِبْهُ بِمَا شِئْتَ أَوْ دَعْ، وَ اَلسَّلاَمُ.
زبان ترجمه:

نبرد جمل ;  ج ۱  ص ۸۴

معاويه با اين نامه به او جواب داد: « بِسْمِ‌ اَللّٰهِ‌ اَلرَّحْمٰنِ‌ اَلرَّحِيمِ‌ از معاويه بن ابى سفيان به محمد بن ابى بكر ذليل كننده پدرش خليفه رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم... امّا بعد، نامه‌ات به من رسيد كه در آن ياد آور شدى خداوند به عظمت و سلطنت و قدرتش رسول خدا را برگزيد همراه با سخنانى كه ساخته و پرداخته بودى كه نشان دهنده سستى رأى تو و موجب نكوهش پدرت و تفضيل پسر ابى طالب و سوابق ديرين و خويشاونديش با رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم و يارى و ياورى او در مواقع بيم و هراس بود. تمام احتجاج و عيب جويى تو از من براى [اثبات] فضيلت كس ديگرى بود نه فضيلت خودت و خدا را سپاسگزاريم كه اين فضيلت را از تو دور گرداند و در ديگرى قرار داد. من و پدرت با هم در زمان حيات پيامبرمان محمّد حق على بن ابى طالب را بر خود لازم مى‌ديديم و فضل و برترى او را بر خودمان مى‌دانستيم تا اين كه خداوند سرنوشت پيامبرش را رقم زد و وعده‌اش را تحقق بخشيد و دعوتش را آشكار ساخت و حجتش را محكم نمود سپس خداوند او را قبض روح كرد. اولين كسى كه حق او را به زور گرفت پدر تو و فاروقش بودند كه با امر او مخالفت كردند و بر اين كار ميان خودشان اتفاق نظر يافته و كارها را مرتب كردند و سپس او را-على بن ابى طالب-فرا خواندند تا با آنها بيعت كند اما او آنها را به تأخير انداخت و درنگ كرد و براى بيعت نزد آنها نرفت.ولى آنها تصميماتى درباره او گرفتند و قصد كار عظيمى كردند و او به ناچار با آنها بيعت كرد و تسليم شد اما آن دو او را در كارشان شركت ندادند و هيچ گاه او را از اسرارشان آگاه نساختند تا اين كه بر همين حال مردند. پس از آن عثمان به اداره امور برخاست و او نيز به شيوه آنها اقتدا جست تا جايى كه گنه‌كاران رانده شده در او طمع كردند. اما شما دو نفر [مقصود محمّد بن ابى بكر و على عليه السّلام است] بر شكم او زديد و با او اظهار دشمنى كرديد تا به نتيجه تلاشتان رسيديد و به آرزويتان دست يافتيد. اما اى پسر ابو بكر، احتياط‍‌ پيشه كن و وجبت را به اندازه انگشتانت بگير و با كسى رو در رو نشو كه كوهها با حلم او روبرو مى‌شوند و از كسى عيب جويى مكن كه پدرت فراش او را گسترانده است و براى حكومت [پادشاهى] او مسند چيده است اگر كار و رأى ما درست است پدرت نخستين كسى است كه بناى آن را نهاد و ما به همان شيوه او اقتدا كرده‌ايم و از عملكرد او پيروى كرده‌ايم و اگر كارهايى كه پدرت و فاروق او بر آنها پيشى گرفتند، نبود اينك ما با كتاب خدا و نص رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم مخالفت نمى‌كرديم بلكه تسليم آنها مى‌شديم و نزد او گرد مى‌آمديم پس عيب جوئيت براى پدرت باشد و به هر چه مى‌خواهى بر او عيب بگير و يا رهايش كن. و السّلام».

divider