شناسه حدیث :  ۴۳۹۲۱۶

  |  

نشانی :  وقعة الجمل  ,  جلد۱  ,  صفحه۶۸  

عنوان باب :   [ابتداء الفتنة] اخبار الإمام عليّ عليه السّلام بنقض القوم بيعتهم

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام)

فَجَاءَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ إِلَى أَبِي اَلْهَيْثَمِ وَ أَبِي أَيُّوبَ وَ سُهَيْلِ بْنِ حُنَيْفٍ وَ جَمَاعَةٍ مِنَ اَلْمُهَاجِرِينَ وَ اَلْأَنْصَارِ، وَ قَالَ: اِعْلَمُوا أَنَّ هَؤُلاَءِ اَلنَّفَرَ قَدْ بَلَغَنَا عَنْهُمْ مَا هُوَ كَذَا وَ كَذَا مِنَ اَلْخِلاَفِ وَ اَلطَّعْنِ عَلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ، فَقَامُوا وَ أَتَوْا إِلَيْهِ، وَ قَالُوا: يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ اُنْظُرْ فِي أَمْرِكَ وَ عَاتِبْ قَوْمَكَ هَذَا اَلْحَيَّ مِنْ قُرَيْشٍ فَإِنَّهُمْ قَدْ [نَقَضُوا بَيْعَتَهُمْ لَكَ وَ خَالَفُوا أَمْرَكَ] ، وَ قَدْ دَعَوْنَا فِي اَلسِّرِّ إِلَى رَفْضِكِ، [فَهَدَاكَ اَللَّهُ إِلَى مَرْضَاتِهِ وَ أَرْشَدَكَ إِلَى عِبَادِهِ] ، وَ ذَلِكَ لِأَنَّهُمْ كَرِهُوا اَلْأُسْوَةَ، وَ فَقَدُوا اَلْأَثَرَةَ، لِمَا وَاسَيْتَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ اَلْأَعَاجِمِ، أَنْكَرُوا وَ اِسْتَشَارُوا عَدُوَّكَ وَ عَظَّمُوهُ، وَ أَظْهَرُوا اَلطَّلَبَ فِي دَمِ عُثْمَانَ فُرْقَةً لِلْجَمَاعَةِ وَ تَأْلِيفاً لِأَهْلِ اَلضَّلاَلَةِ، [فَرَأْيُكَ مِنْهُمْ سَدِيدٌ، وَ نَحْنُ مَعَكَ عَلَى كُلِّ بَاغٍ عَنِيدٍ] . فَخَرَجَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ دَخَلَ اَلْمَسْجِدَ مُرْتَدِياً بِطَاقٍ، مُؤْتَزِراً بِبُرْدٍ قَطَرِيٍّ، مُتَقَلِّداً بِسَيْفِهِ، مُتَنَكِّباً عَلَى قَوْسِهِ، فَصَعِدَ اَلْمِنْبَرَ، وَ قَالَ: بَعْدَ أَنْ حَمِدَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ، وَ صَلَّى عَلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ «أَمَّا بَعْدُ، أَيُّهَا اَلنَّاسُ، فَإِنَّا نَحْمَدُ اَللَّهَ رَبَّنَا وَ إِلَهَنَا وَ وَلِيَّنَا وَ وَلِيَّ اَلنِّعَمِ عَلَيْنَا، اَلَّذِي أَصْبَحَتْ نِعْمَتُهُ عَلَيْنَا ظَاهِرَةً، وَ بَاطِنَةً اِمْتِنَاناً مِنْهُ بِغَيْرِ قَوْلٍ مِنَّا وَ لاَ قُوَّةٍ لِنَشْكُرَ أَمْ نَكْفُرَ، فَمَنْ شَكَرَ زَادَهُ، وَ مَنْ كَفَرَ عَذَّبَهُ، فَأَفْضَلُ اَلنَّاسِ عِنْدَ اَللَّهِ مَنْزِلَةً وَ أَقْرَبُهُمْ مِنَ اَللَّهِ وَسِيلَةً أَطْوَعُهُمْ لِأَمْرِهِ وَ أَعْلَمُهُمْ بِطَاعَتِهِ وَ أَتْبَعُهُمْ لِسُنَّةِ [نَبِيِّهِ مُحَمَّدٍ رَسُولِهِ] صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، وَ أَحْيَاهُمْ لِكِتَابِهِ لَيْسَ لِأَحَدٍ عِنْدَنَا فَضْلٌ إِلاَّ بِطَاعَةِ اَللَّهِ وَ طَاعَةِ رَسُولِهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ. هَذَا كِتَابُ اَللَّهِ بَيْنَ أَظْهُرِنَا، وَ عَهْدُ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ سِيرَتُهُ فِينَا، لاَ يَجْهَلُ ذَلِكَ إِلاَّ جَاهِلٌ مُعَانِدٌ عَنِ اَلْحَقِّ مُنْكِرٌ لِلصِّدْقِ، قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى: يٰا أَيُّهَا اَلنّٰاسُ إِنّٰا خَلَقْنٰاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثىٰ وَ جَعَلْنٰاكُمْ شُعُوباً وَ قَبٰائِلَ لِتَعٰارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اَللّٰهِ أَتْقٰاكُمْ . ثُمَّ إِنَّهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ صَاحَ بِأَعْلَى صَوْتِهِ: [يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا] أَطِيعُوا اَللّٰهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ . فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُحِبُّ اَلْكٰافِرِينَ . ثُمَّ قَالَ: يَا مَعْشَرَ اَلْمُهَاجِرِينَ وَ اَلْأَنْصَارِ، أَ تَمُنُّونَ عَلَى اَللَّهِ [وَ رَسُولِهِ] بِإِسْلاَمِكُمْ بَلِ اَللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدٰاكُمْ لِلْإِيمٰانِ إِنْ كُنْتُمْ صٰادِقِينَ . ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: أَنَا أَبُو اَلْحَسَنِ، (وَ كَانَ لاَ يَقُولُهَا إِلاَّ إِذَا غَضِبَ) . ثُمَّ قَالَ: أَلاَ إِنَّ هَذِهِ اَلدُّنْيَا اَلَّتِي أَصْبَحْتُمْ تَتَمَنَّوْنَهَا وَ تَرْغَبُونَ فِيهَا، وَ أَصْبَحَتْ تُغْضِبُكُمْ وَ تُرْضِيكُمْ لَيْسَتْ بِدَارِكُمْ وَ لاَ مَنْزِلِكُمُ اَلَّذِي خُلِقْتُمْ لَهُ، فَلاَ تَغُرَّنَّكُمْ [اَلْحَيَوةُ اَلدُّنْيَا] فَقَدْ حُذِّرْتُمُوهَا فَاسْتَتِمُّوا نِعَمَ اَللَّهِ بِالصَّبْرِ لِأَنْفُسِكُمْ عَلَى طَاعَةِ اَللَّهِ، وَ اَلذُّلِّ لِحُكْمِهِ جَلَّ ثَنَاؤُهُ. فَأَمَّا هَذَا اَلْفَيْءُ فَلَيْسَ لِأَحَدٍ عَلَى أَحَدٍ فِيهِ أَثَرَةٌ وَ قَدْ فَرَغَ اَللَّهُ مِنْ قِسْمَتِهِ فَهُوَ مَالُ اَللَّهِ، وَ أَنْتُمْ عِبَادُ اَللَّهِ اَلْمُسْلِمُونَ، وَ هَذَا كِتَابُ اَللَّهِ بِهِ أَقْرَرْنَا وَ لَهُ أَسْلَمْنَا، وَ عَهْدُ نَبِيِّنَا بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَمَنْ لَمْ يَرْضَ بِهِ فَلْيَتَوَلَّ كَيْفَ شَاءَ فَإِنَّ اَلْعَامِلَ بِطَاعَةِ اَللَّهِ وَ اَلْحَاكِمَ بِحُكْمِ اَللَّهِ لاَ وَحْشَةَ عَلَيْهِ». ثُمَّ إِنَّهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ نَزَلَ عَنِ اَلْمِنْبَرِ وَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ .
زبان ترجمه:

نبرد جمل ;  ج ۱  ص ۶۵

پس از آن عمار ياسر به نزد ابو الهيثم و ابو ايوب و سهل بن حنيف و گروهى از مهاجر و انصار آمد و گفت:«آگاه باشيد كه از اين چند نفر خبرهايى چنين و چنان درباره مخالفت و طعن آنها بر امير المؤمنين عليه السّلام به ما رسيده است». پس همگى برخاستند و نزد امير المؤمنين عليه السّلام رفتند و گفتند:«اى امير مؤمنان در كار خود بنگر و با اين طايفه قريشيان با شدت برخورد كن كه بيعت تو را شكسته‌اند و با امر تو مخالفت كرده‌اند و پنهانى ما را به رها كردن تو فرا مى‌خوانند خداوند تو را به آن چه خشنود است هدايت كند و به طريق بندگيش ارشاد نمايد، اين كار آنها به اين جهت است كه پيشوايشان را دوست ندارند و مسير راه را نيز گم كرده‌اند و چون ميان آنها و عجمان [غير عربها] به برابرى رفتار كرده‌اى ناخشنود شدند و با دشمنت به مشورت نشستند و او را بزرگ شمردند و براى پراكنده ساختن جماعت مسلمانان و جلب توجه گمراهان، به خونخواهى عثمان تظاهر كردند و اينك راى تو درباره آنها هر چه باشد درست است و ما عليه هر سركش معاندى همراه تو هستيم».امير المؤمنين عليه السّلام از خانه بيرون آمد و در حالى كه لباس يكسره‌اى پوشيده و عباى قطرى بر دوش افكنده بود و شمشيرش را بسته و بر كمانش تكيه داشت به مسجد داخل شد و بر منبر رفت و بعد از حمد و ثناى خداى عز و جل و صلوات بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم فرمود: «اى مردم! خداوند را سپاس گزاريم كه پروردگار و مولا و ولىّ‌ نعمت ماست او كه نعمتهايش را آشكار و پنهان بر ما ارزانى داشته تا بر ما احسان نمايد بدون آن كه سخنى بر زبان رانده باشيم و يا توانى بر شكر گزارى يا كفران نعمتش داشته باشيم. پس هر كس را كه شكرش به جا آرد فزونى دهد و آن را كه كفران كند عذابش نمايد. از ميان مردمان كسى نزد خداوند جايگاهش برتر و وسيله‌اش نزديك‌تر است كه فرمان بردارترينشان نسبت به اوامر الهى و داناترين آنها به اطاعت پروردگار و مطيع‌ترين آنان نسبت به سنت پيامبرش محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلم باشد و كتاب خدا را بيش از همه زنده نگه مى‌دارد. هيچ كس نزد ما فضيلتى ندارد مگر به طاعت خدا و رسولش صلّى اللّه عليه و آله و سلم. اين كتاب خداست كه پيش روى ماست و وصيت و سيره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم در ميان ماست و فقط‍‌ نادانى كه با حق عناد مى‌ورزد و راستى را انكار مى‌كند از آن بى خبر است خداى متعال مى‌فرمايد: «اى مردمان، شما را زن و مرد آفريديم و طايفه‌ها و قبايل گونه‌گون قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد همانا محترم‌ترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست» .سپس با صداى بلند فرياد برداشت:«از خدا و رسول و اولى الامرى كه از شماست اطاعت كنيد و اگر روى برتابيد خداوند كافران را دوست ندارد» . سپس فرمود: اى گروه مهاجرين و انصار آيا با اسلام آوردنتان بر خدا و رسول خدا منت مى‌گذاريد «بلكه خدا بر شما منت مى‌گذارد كه به ايمان هدايتتان كرد اگر از صادقان باشيد» . سپس فرمود: من ابو الحسن هستم-و فقط‍‌ وقتى به خشم مى‌آمد چنين مى‌گفت-و بدانيد اين دنيايى كه در آرزوى آن هستيد و به آن دل بسته‌ايد و من به سبب آن بر شما خشم مى‌گيرم و خشنود مى‌شوم، خانه و منزلگاه شما نيست كه براى آن آفريده شده‌ايد، زندگى دنيا شما را نفريبد كه از آن بر حذر داشته شده‌ايد. پس با صبر بر طاعت الهى و گردن نهادن به حكمتهاى خداى-جلّ‌ ثنائه-در پى كامل كردن نعمتهاى خداوندى بر خودتان باشيد. و امّا در اموال فىء كسى را بر كسى تقدم نيست بلكه اين مال خداست كه از تقسيم آن فارغ گشته و شما بندگان مسلمان خداييد. اين كتاب خداست كه به آن اعتراف داريم و تسليم او هستيم و وصيت پيامبر پيش روى ماست پس هر كس به آن راضى نشود به هر جا كه خواهد رو كند زيرا آن كه به طاعت الهى گردن مى‌نهد و به احكام خداوند حكم مى‌كند هراس و وحشتى ندارد». سپس از منبر پايين آمد و دو ركعت نماز گذارد .

divider