شناسه حدیث :  ۳۶۰۲۳۲

  |  

نشانی :  تنبيه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعة ورّام)  ,  جلد۱  ,  صفحه۱۴۴  

عنوان باب :   الجزء الأول باب ذم الدنيا

معصوم :   غير معصوم

خَطَبَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اَلْعَزِيزِ فَقَالَ: أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّكُمْ خُلِقْتُمْ لِأَمْرٍ إِنْ كُنْتُمْ تُصَدِّقُونَ بِهِ فَأَنْتُمْ حَمْقَى وَ إِنْ كُنْتُمْ تُكَذِّبُونَ بِهِ فَأَنْتُمُ اَلْهَلْكَى إِنَّمَا خُلِقْتُمْ لِلْأَبَدِ وَ لَكِنَّكُمْ مِنْ دَارٍ إِلَى دَارٍ تُنْقَلُونَ فَاعْمَلُوا لِمَا أَنْتُمْ صَائِرُونَ إِلَيْهِ وَ خَالِدُونَ فِيهِ وَ يَجِبُ عَلَى أَهْلِ اَلْعَقْلِ وَ اَلْفَهْمِ وَ اَلْأَدَبِ وَ اَلْمَعْرِفَةِ أَنْ يَعْلَمُوا أَنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ أَهَانَهَا اَللَّهُ تَعَالَى وَ لَمْ يَرْضَهَا لِأَوْلِيَائِهِ وَ إِنَّهَا عِنْدَهُ حَقِيرَةٌ قَلِيلَةٌ وَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ زَهِدَ فِيهَا وَ حَذِرَ مِنْ فِتْنَتِهَا فَيَنْبَغِي لِأَهْلِ هَذِهِ اَلْأَوْصَافِ أَنْ يَأْكُلُوا قَصْداً وَ يُقَدِّمُوا فَضْلاً وَ يَأْخُذُوا مِنْهَا مَا يَكْفِي وَ يَتْرُكُوا مَا يُلْهِي وَ يَلْبَسُوا مِنَ اَلثِّيَابِ مَا سَتَرَ اَلْعَوْرَةَ وَ يَأْكُلُوا مِنَ اَلطَّعَامِ أَدْنَاهُ مِمَّا يَسُدُّ اَلْجَوْعَةَ وَ يَنْظُرُوا إِلَى اَلدُّنْيَا بِعَيْنِ أَنَّهَا فَانِيَةٌ وَ اَلْآخِرَةِ أَنَّهَا بَاقِيَةٌ فَيَتَزَوَّدُوا مِنَ اَلدُّنْيَا كَزَادِ اَلرَّاكِبِ وَ يُخْرِبُوا اَلدُّنْيَا وَ يَعْمُرُوا بِهَا اَلْآخِرَةَ وَ يَنْظُرُوا إِلَى اَلْآخِرَةِ بِقُلُوبِهِمْ وَ يَعْلَمُوا أَنَّهُمْ سَيَنْظُرُونَ إِلَيْهَا بِأَعْيُنِهِمْ وَ يَرْتَحِلُونَ إِلَيْهَا بِقُلُوبِهِمْ كَمَا يَعْلَمُونَ أَنَّهُمْ سَيَرْحَلُونَ إِلَيْهَا بِأَبْدَانِهِمْ وَ يَصْبِرُونَ قَلِيلاً وَ يُنَعَّمُونَ طَوِيلاً اِعْلَمْ أَنَّ اَلدُّنْيَا سَرِيعَةُ اَلْفَنَاءِ قَرِيبَةُ اَلاِنْقِضَاءِ تَعِدُ بِالْبَقَاءِ ثُمَّ تُخْلِفُ بِالْوَفَاءِ تَنْظُرُ إِلَيْهَا فَتَرَاهَا سَاكِنَةً مُسْتَقِرَّةً وَ هِيَ سَائِرَةٌ سَيْراً عَنِيفاً وَ مُرْتَحِلَةٌ اِرْتِحَالاً سَرِيعاً وَ لَكِنَّ اَلنَّاظِرَ إِلَيْهَا قَدْ لاَ يُحِسُّ بِحَرَكَتِهَا فَيَطْمَئِنُّ وَ إِنَّمَا يَتَحَسَّرُ عِنْدَ اِنْقِضَائِهَا وَ مِثَالُهَا اَلظِّلُّ فَإِنَّهُ مُتَحَرِّكٌ فِي اَلْحَقِيقَةِ سَاكِنٌ فِي اَلظَّاهِرِ لاَ يُدْرَكُ حَرَكَتُهَا بِالْبَصَرِ اَلظَّاهِرِ بَلْ بِالْبَصِيرَةِ اَلْبَاطِنَةِ.
زبان ترجمه:

مجموعه ورّام / ترجمه عطائی ;  ج ۱  ص ۲۷۲

عمر بن عبد العزيز در ضمن خطبه‌اى مى‌گفت:اى مردم شما براى چيزى آفريده شده‌ايد كه اگر آن را باور داريد،پس معلوم مى‌شويد كه نادانيد و اگر باور نداريد،پس شما در هلاكتيد،همانا شما براى جهان ابدى آفريده شده‌ايد.امّا شما را از سرايى به سراى ديگر منتقل مى‌كنند،پس براى آنجا كه منتقل مى‌شويد و هميشگى است كار كنيد.بر خردمندان و اهل فهم و ادب و معرفت لازم است كه بدانند دنيا را خداوند خوار شمرده و براى اوليايش نپسنديده است و دنيا در نزد خدا بسيار كم ارزش است و پيامبر خدا(صلّى الله عليه و آله)پارسايى در دنيا بود،و مردم را از فريب دنيا برحذر مى‌داشت.پس بر آنان لازم است كه در خوردن رعايت اقتصاد را كنند و زيادى آن را براى آخرت بفرستند،و به قدر نياز از دنيا بسنده كنند،و هر چه را هوس كردند،رها كنند،و از جامه به مقدار ستر عورت بپوشند،و از خوراك به كمترين مقدار سدّ جوع اكتفا كنند،و با چشمى به دنيا نگاه كنند كه او فانى و آخرت باقى است،و از دنيا همچون مسافرى توشه بردارند،و دنيا را خراب و بدان وسيله آخرت را آباد كنند،و با چشم دل به آخرت بنگرند،و بدانند كه ديرى نخواهد پاييد كه با چشم آخرت را ببينند،و با دلها سفرى به آخرت كنند همان طورى كه مى‌دانند بزودى با همين بدنها سفر خواهند كرد،و اين مدّت اندك دنيا را تحمل كنند تا مدتى دراز در نعمت باشند. بدان كه دنيا زودگذر است،نزديك است پايان پذيرد،دنيا وعدۀ بقا مى‌دهد،و بعد وفا نمى‌كند،به دنيا نگاه مى‌كنى مى‌بينى آرام ايستاده در حالى كه به شدّت مى‌گذرد و با سرعت كوچ مى‌كند،امّا ناظر دنيا حركت او را احساس نمى‌كند و اطمينان پيدا مى‌كند،و در موقع پايان عمر،حسرت مى‌خورد،داستان دنيا مثل سايه‌اى است كه در حقيقت متحرك است اما به ظاهر ايستاده،با چشم حركتش ديده نمى‌شود امّا با چشم بصيرت درك مى‌شود.

divider