شناسه حدیث :  ۳۵۷۸۲۶

  |  

نشانی :  کنز الفوائد  ,  جلد۱  ,  صفحه۳۶۵  

عنوان باب :   الجزء الأول فصل من القول في القضاء و القدر الحجاج يسأل عن القضاء و القدر

معصوم :   امام حسن مجتبی (علیه السلام)

وَ جَاءَ فِي اَلْحَدِيثِ: أَنَّ اَلْحَسَنَ بْنَ أَبِي اَلْحَسَنِ اَلْبَصْرِيَّ كَتَبَ إِلَى اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مِنَ اَلْحَسَنِ اَلْبَصْرِيِّ إِلَى اَلْحَسَنِ بْنِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّكُمْ مَعَاشِرَ بَنِي هَاشِمٍ اَلْفُلْكُ اَلْجَارِيَةُ فِي اَللُّجَجِ اَلْغَامِرَةِ وَ مَصَابِيحُ اَلدُّجَى وَ أَعْلاَمُ اَلْهُدَى وَ اَلْأَئِمَّةُ اَلْقَادَةُ اَلَّذِينَ مَنِ اِتَّبَعَهُمْ نَجَا وَ اَلسَّفِينَةُ اَلَّتِي يَئُولُ إِلَيْهَا اَلْمُؤْمِنُونَ وَ يَنْجُو فِيهَا اَلْمُتَمَسِّكُونَ قَدْ كَثُرَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ عِنْدَنَا اَلْكَلاَمُ فِي اَلْقَدَرِ وَ اِخْتِلاَفُنَا فِي اَلاِسْتِطَاعَةِ فَتَعَلَّمْنَا مَا نَرَى عَلَيْهِ رَأْيَكَ وَ رَأْيَ آبَائِكَ فَإِنَّكُمْ ذُرِّيَّةً بَعْضُهٰا مِنْ بَعْضٍ مِنْ عِلْمِ اَللَّهِ عَلِمْتُمْ وَ هُوَ اَلشَّاهِدُ عَلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ عَلَى اَلنَّاسِ وَ اَلسَّلاَمُ فَأَجَابَهُ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِمَا مِنَ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ إِلَى اَلْحَسَنِ اَلْبَصْرِيِّ أَمَّا بَعْدُ فَقَدِ اِنْتَهَى إِلَيَّ كِتَابُكَ عِنْدَ حَيْرَتِكَ وَ حَيْرَةِ مَنْ زَعَمْتَ مِنْ أُمَّتِنَا وَ كَيْفَ تَرْجِعُونَ إِلَيْنَا وَ أَنْتُمْ بِالْقَوْلِ دُونَ اَلْعَمَلِ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لَوْ لاَ مَا تَنَاهَى إِلَيَّ مِنْ حَيْرَتِكَ وَ حَيْرَةِ اَلْأُمَّةِ قِبَلَكَ لَأَمْسَكْتُ عَنِ اَلْجَوَابِ وَ لَكِنِّي اَلنَّاصِحُ وَ اِبْنُ اَلنَّاصِحِ اَلْأَمِينُ وَ اَلَّذِي أَنَا عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ لَمْ يُؤْمِنْ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَ شَرِّهِ فَقَدْ كَفَرَ وَ مَنْ حَمَلَ اَلْمَعَاصِيَ عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَدْ فَجَرَ إِنَّ اَللَّهَ لاَ يُطَاعُ بِإِكْرَاهٍ وَ لاَ يُعْصَى بِغَلَبَةٍ وَ لَمْ يُهْمِلِ اَلْعِبَادَ سُدًى مِنَ اَلْمَمْلَكَةِ وَ لَكِنَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلْمَالِكُ لِمَا مَلَّكَهُمْ وَ اَلْقَادِرُ عَلَى مَا عَلَيْهِ أَقْدَرَهُمْ فَإِنِ اِئْتَمَرُوا بِالطَّاعَةِ لَمْ يَكُنِ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمْ صَادّاً وَ لاَ عَنْهَا مَانِعاً وَ إِنِ اِئْتَمَرُوا بِالْمَعْصِيَةِ فَشَاءَ سُبْحَانَهُ أَنْ يَمُنَّ عَلَيْهِمْ فَيَحُولُ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَهَا فَعَلَ وَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ فَلَيْسَ هُوَ اَلَّذِي حَمَلَهُمْ عَلَيْهَا إِجْبَاراً وَ لاَ أَلْزَمَهُمْ بِهَا إِكْرَاهاً بَلِ اِحْتِجَاجُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ عَلَيْهِمْ أَنْ عَرَّفَهُمْ وَ جَعَلَ لَهُمُ اَلسَّبِيلَ إِلَى فِعْلِ مَا دَعَاهُمْ إِلَيْهِ وَ تَرْكِ مَا نَهَاهُمْ عَنْهُ وَ لِلَّهِ اَلْحُجَّةُ اَلْبَالِغَةُ وَ اَلسَّلاَمُ .
زبان ترجمه:

گنجینه معارف شیعۀ امامیه ;  ج ۱  ص ۴۲۵

و در حديث آمده كه حسن بن حسن بصرى بامام حسن زاده على بن ابى طالب(عليهما السّلام) اين نامه را نوشت: از حسن بصرى بسوى حسن زاده رسول خدا(صلّى الله عليه و آله) اما بعد:راستى شما هاشميان كشتيهاى نجات گردابهاى ژرفيد و چراغهاى تاريكى جهانيد و پرچمهاى هدايت و پيشوايانى كه هر كه پيروشان شد نجات يافت و كشتى پيروزى كه مؤمنان بدان گرايند و متمسكان در آن نجات يابند،اى زاده رسول خدا ميان ما در باره قدر و استطاعت گفتگو بسيار است و اختلاف بيشمار،تو بما بياموز آنچه نظر خودت و پدرانت بر آنست زيرا شما« ذُرِّيَّةً‌ بَعْضُهٰا مِنْ‌ بَعْضٍ‌ »-34 آل عمران- باشيد دانش را شما از دانش خدا ياد گرفتيد،و خدا شاهد بر شماها است و شما شاهد بر ديگر مردم و السلامحسن بن على(عليه السّلام)در پاسخش نوشت:از طرف حسن بن على بحسن بصرى اما بعد:نامه تو بمن رسيد كه از سرگردانى خودت و يارانت از امت ما حكايت داشت،چگونه بمن رجوع ميكنيد بمجرد گفتار زبانى نه كردار ايمانى و بدان كه اگر سرگردانى تو و ديگران از امت بمن نرسيده بود نامه را پاسخ نميدادم ولى اندرز گوى زاده ناصح امينم و آنچه معتقدم اينست كه هر كه باور ندارد قدر را از خوب و بدش البته كافر است و هر كه گناهان را باربر خدا عز و جل سازد و از حضرت او داند فاجر و نابكار است،راستش خدا تعالى بزور اطاعت نشود و با چيره شدن بر او نافرمانى نشود و خدا بسطوت خود بنده‌ها را بكار نگرفته و آنان را ابزار كار خود نساخته ولى خدا عز و جل مالك هر آنچه است كه بدانها داده و توانا است بر آنچه قدرت انجامش را بدانها بخشيده پس اگر بطاعت او دل نهادند خدا جلوگير و بازدارنده آنان نيست و اگر نافرمانى و گناه در دل گرفتند و خداوند سبحان بر آنان منت نهاد و جلو معصيت آنان را گرفت لطفى كرده و گر نه او نيست كه آنان را بر گناه واداشته و بنده‌ها را بزور بر آن گماشته بلكه حجت خدا عز و جل بر آنان اينست كه وظيفه را بدانها آموخته و راه را بر انجام فرمان و نهى خود بر ايشان باز كرده و از ان خدا است حجت شايان و رسا و السلام

divider