شناسه حدیث :  ۳۳۸۲۹۴

  |  

نشانی :  علل الشرایع  ,  جلد۲  ,  صفحه۴۰۴  

عنوان باب :   الجزء الثاني 142 باب علة وجوب الحج و الطواف بالبيت و جميع المناسك

معصوم :   امام رضا (علیه السلام)

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْعَبَّاسِ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْقَاسِمُ بْنُ رَبِيعٍ اَلصَّحَّافُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ : أَنَّ أَبَا اَلْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى اَلرِّضَا كَتَبَ إِلَيْهِ فِيمَا كَتَبَ مِنْ جَوَابِ مَسَائِلِهِ أَنَّ عِلَّةَ اَلْحَجِّ اَلْوِفَادَةُ إِلَى اَللَّهِ تَعَالَى وَ طَلَبُ اَلزِّيَادَةِ وَ اَلْخُرُوجُ مِنْ كُلِّ مَا اِقْتَرَفَ وَ لِيَكُونَ تَائِباً مِمَّا مَضَى مُسْتَأْنِفاً لِمَا يَسْتَقْبِلُ وَ مَا فِيهِ مِنِ اِسْتِخْرَاجِ اَلْأَمْوَالِ وَ تَعَبِ اَلْأَبْدَانِ وَ حَظْرِهَا عَنِ اَلشَّهَوَاتِ وَ اَللَّذَّاتِ وَ اَلتَّقَرُّبِ فِي اَلْعِبَادَةِ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلْخُضُوعِ وَ اَلاِسْتِكَانَةِ وَ اَلذُّلِّ شَاخِصاً فِي اَلْحَرِّ وَ اَلْبَرْدِ وَ اَلْأَمْنِ وَ اَلْخَوْفِ دَائِباً فِي ذَلِكَ دَائِماً وَ مَا فِي ذَلِكَ لِجَمِيعِ اَلْخَلْقِ مِنَ اَلْمَنَافِعِ وَ اَلرَّغْبَةِ وَ اَلرَّهْبَةِ إِلَى اَللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى وَ مِنْهُ تَرْكُ قَسَاوَةِ اَلْقَلْبِ وَ خَسَاسَةِ اَلْأَنْفُسِ وَ نِسْيَانِ اَلذِّكْرِ وَ اِنْقِطَاعِ اَلرَّجَاءِ وَ اَلْأَمَلِ وَ تَجْدِيدُ اَلْحُقُوقِ وَ حَظْرُ اَلْأَنْفُسِ عَنِ اَلْفَسَادِ وَ مَنْفَعَةُ مَنْ فِي اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ وَ مَنْ فِي اَلْبَرِّ وَ اَلْبَحْرِ مِمَّنْ يَحُجُّ وَ مِمَّنْ لاَ يَحُجُّ مِنْ تَاجِرٍ وَ جَالِبٍ وَ بَائِعٍ وَ مشتري [مُشْتَرٍ] وَ كَاسِبٍ وَ مِسْكِينٍ وَ قَضَاءُ حَوَائِجِ أَهْلِ اَلْأَطْرَافِ وَ اَلْمَوَاضِعِ اَلْمُمْكِنُ لَهُمُ اَلاِجْتِمَاعُ فِيهَا كَذَلِكَ لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ عِلَّةُ فَرْضِ اَلْحَجِّ مَرَّةً وَاحِدَةً لِأَنَّ اَللَّهَ تَعَالَى وَضَعَ اَلْفَرَائِضَ عَلَى أَدْنَى اَلْقَوْمِ قُوَّةً فَمِنْ تِلْكَ اَلْفَرَائِضِ اَلْحَجُّ اَلْمَفْرُوضُ وَاحِدٌ ثُمَّ رَغَّبَ أَهْلَ اَلْقُوَّةِ عَلَى قَدْرِ طَاعَتِهِمْ .
زبان ترجمه:

علل الشرایع / ترجمه ذهنى تهرانى ;  ج ۲  ص ۳۰۵

على بن احمد رحمة اللّٰه عليه از محمّد بن ابى عبد اللّٰه،از محمّد بن اسماعيل،از على بن عبّاس،از قاسم بن ربيع صحّاف،از محمّد بن سنان نقل كرده كه وى گفت: حضرت ابا الحسن على بن موسى الرّضا عليه السّلام در جواب مسائل وى مكتوبى ارسال فرمودند كه در آن نوشته بود: علّت و سرّ تشريع حجّ‌ امورى است به اين شرح: الف:سير و حركت به سوى خداوند تبارك و تعالى. ب:طلب زياد شدن مال. ج:خارج شدن بنده از گناهانى كه مرتكب شده در حالى كه از گذشته‌ها توبه نموده و عازم باشد بر اطاعت نسبت به آينده. د:صرف مال و به تعب انداختن بدن و منع آن از شهوات و لذّات. ه‍‌:تقرّب جستن در عبادت به حضرت حقّ‌ عزّ و جلّ‌. و:خضوع و خشوع و خاكسار شدن در گرما و سرما. ز:در امان و خائف بودن در حالى كه طول انجام عمل در رنج و مشقّت قرار بگيرد. ح:رسيدن منافع به جميع خلائق و حصول رغبت به حضرت حق سبحانه و تعالى. ط‍‌:زوال قساوت قلب و بر طرف شدن خساست و دنائت از نفس. ى:زوال نسيان و بر طرف شدن قطع اميد و رجاء. ك:تجديد حقوق. ل:بازداشتن نفوس از فساد. م:منتفع شدن و بهره بردن كسانى كه در مشرق و مغرب،در خشكى و يا در دريا هستند اعمّ‌ از آنكه به زيارت حجّ‌ آمده يا نيامده باشند،تاجر بوده يا غير تاجر باشند، بايع بوده يا مشترى باشند كاسب بوده يا مسكين باشند. ن:بر آمدن حاجات و نيازمنديهاى اهل اكناف و اطراف و كسانى كه مى‌توانند در اطراف اجتماع كرده تا شاهد منافع خود باشند. و علّت اين كه حجّ‌ تنها يك بار واجب است نه بيشتر آن است كه حق تعالى فرائض را بر طبق نيرو و قوّت ضعيف‌ترين مردمان وضع و جعل فرموده و از جمله اين فرائض حجّ‌ است كه مقتضاى نيروى اضعف مردمان انجام آن در طول عمر براى يك بار مى‌باشد لذا خداوند منّان آن را يك بار فقط‍‌ واجب قرار داده منتهى آنان كه قدرت دارند مى‌توانند به مقدار طاقت و قدرتشان بر اتيان آن مبادرت ورزند. محمّد بن على كه مؤلّف اين كتاب است مى‌گويد:حديث مذكور به همين نحو كه نقل شد روايت گرديده ولى آنچه من بر آن اعتماد داشته و فتوى مى‌دهم آن است كه بر اهل استطاعت و قدرت انجام حجّ‌ در هر سال واجب مى‌باشد و مدرك و شاهد من بر اين فتوى سه حديث ذيل مى‌باشد.

divider