شناسه حدیث :  ۳۲۳۶۰۶

  |  

نشانی :  روضة الواعظین  ,  جلد۱  ,  صفحه۱۶۷  

عنوان باب :   الجزء الأول مجلس في ذكر وفاة الحسن بن علي عليه السّلام

معصوم :   امام حسن مجتبی (علیه السلام) ، امام حسین (علیه السلام)

وَ قَالَ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ اَلْمُخَارِقِيُّ : لَمَّا حَضَرَتِ اَلْحَسَنَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ اَلْوَفَاةُ اِسْتَدْعَى اَلْحُسَيْنَ وَ قَالَ لَهُ يَا أَخِي إِنِّي مُفَارِقُكَ وَ لاَحِقٌ بِرَبِّي وَ قَدْ سُقِيتُ اَلسَّمَّ وَ رَمَيْتُ بِكَبِدِي فِي اَلطَّشْتِ وَ إِنِّي لَعَارِفٌ بِمَنْ أَسْقَانِي اَلسَّمَّ وَ مِنْ أَيْنَ دُهِيتُ وَ أَنَا أُخَاصِمُهُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِحَقِّي عَلَيْكَ إِنْ تَكَلَّمْتَ فِي ذَلِكَ بِشَيْءٍ مِمَّا يُحْدِثُ اَللَّهُ فِيَّ فَإِذَا قَضَيْتُ فَغَمِّضْنِي وَ غَسِّلْنِي وَ كَفِّنِّي وَ اِحْمِلْنِي عَلَى سَرِيرٍ إِلَى قَبْرِ جَدِّي رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لِأُجَدِّدَ بِهِ عَهْداً ثُمَّ رُدَّنِي إِلَى قَبْرِ جَدَّتِي فَاطِمَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا فَادْفِنِّي هُنَاكَ وَ سَتَعْلَمُ يَا اِبْنَ أُمِّ أَنَّ اَلْقَوْمَ يَظُنُّونَ أَنَّكُمْ تُرِيدُونَ دَفْنِي عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَيَجْلِبُونَ فِي مَنْعِكُمْ مِنْ ذَلِكَ وَ بِاللَّهِ أُقْسِمُ عَلَيْكَ أَنْ لاَ تُهَرِيقَ فِي أَمْرِي مِحْجَمَةً مِنْ دَمٍ ثُمَّ وَصَّى إِلَيْهِ بِأَهْلِهِ وَ وُلْدِهِ وَ تَرِكَاتِهِ وَ مَا كَانَ وَصَّى بِهِ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ حِينَ اِسْتَخْلَفَهُ وَ أَهْلَهُ لِمَقَامِهِ وَ دَلَّ شِيعَتَهُ عَلَى اِسْتِخْلاَفِهِ وَ نَصَبَهُ لَهُمْ عَلَماً مِنْ بَعْدِهِ فَلَمَّا مَضَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ لِسَبِيلِهِ غَسَلَهُ اَلْحُسَيْنُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ كَفَّنَهُ وَ حَمَلَهُ عَلَى سَرِيرِهِ وَ لَمْ يَشُكَّ مَرْوَانُ وَ مَنْ مَعَهُ مِنْ بَنِي أُمَيَّةَ أَنَّهُمْ سَيَدْفِنُونَهُ عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَاجْتَمَعُوا وَ لَبِسُوا اَلسِّلاَحَ فَلَمَّا تَوَجَّهَ بِهِ اَلْحُسَيْنُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِلَى قَبْرِ جَدِّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لِيُجَدِّدَ بِهِ عَهْداً أَقْبَلُوا إِلَيْهِمْ فِي جَمْعِهِمْ وَ لَحِقَتْهُمُ عَائِشَةُ عَلَى بَغْلٍ وَ هِيَ تَقُولُ مَا لِي وَ لَكُمْ تُرِيدُونَ أَنْ تُدْخِلُوا بَيْتِي مَنْ لاَ أُحِبُّ وَ جَعَلَ مَرْوَانُ يَقُولُ يَا رُبَّ هَيْجَا هِيَ خَيْرٌ مِنْ دَعَةٍ أَ يُدْفَنُ عُثْمَانُ فِي أَقْصَى اَلْمَدِينَةِ وَ يُدْفَنُ اَلْحَسَنُ مَعَ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لاَ يَكُونُ ذَلِكَ أَبَداً وَ أَنَا أَحْمِلُ اَلسَّيْفَ وَ كَادَتِ اَلْفِتْنَةُ تَقَعُ بَيْنَ بَنِي هَاشِمٍ وَ بَيْنَ بَنِي أُمَيَّةَ فَبَادَرَ اِبْنُ عَبَّاسٍ إِلَى مَرْوَانَ فَقَالَ لَهُ اِرْجِعْ يَا مَرْوَانُ مِنْ حَيْثُ جِئْتَ فَإِنَّا مَا نُرِيدُ دَفْنَ صَاحِبِنَا عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَكِنَّا نُرِيدُ أَنْ نُجَدِّدَ بِهِ عَهْداً بِزِيَارَتِهِ ثُمَّ نَرُدَّهُ إِلَى جَدَّتِهِ فَاطِمَةَ فَنَدْفِنَهُ عِنْدَهَا بِوَصِيَّتِهِ وَ لَوْ كَانَ وَصَّى بِدَفْنِهِ مَعَ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَعَلِمْتَ أَنَّكَ أَقْصَرُ بَاعاً مِنْ رَدِّنَا عَنْ ذَلِكَ لَكِنَّهُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ كَانَ أَعْلَمَ بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ بِحُرْمَةِ قَبْرِهِ مِنْ أَنْ يَطْرُقَ عَلَيْهِ هَدْماً كَمَا طَرَقَ ذَلِكَ غَيْرُهُ وَ دَخَلَ بَيْتَهُ بِغَيْرِ إِذْنِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَائِشَةَ وَ قَالَ لَهَا وَا سَوْأَتَاهْ يَوْماً عَلَى بَغْلٍ وَ يَوْماً عَلَى جَمَلٍ تُرِيدِينَ أَنْ تُطْفِئِي نُورَ اَللَّهِ وَ تُقَاتِلِي أَوْلِيَاءَ اَللَّهِ اِرْجِعِي فَقَدْ كُفِيتِ اَلَّذِي تَخَافِينَ وَ بَلَغْتِ مَا تُحِبِّينَ وَ اَللَّهُ مُنْتَصِرٌ لِأَهْلِ هَذَا اَلْبَيْتِ وَ لَوْ بَعْدَ حِينٍ وَ قَالَ اَلْحُسَيْنُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ اَللَّهِ لَوْ لاَ عَهْدُ اَلْحَسَنِ إِلَيَّ لِحَقْنِ اَلدِّمَاءِ وَ أَنْ لاَ أُهْرِقَ فِي أَمْرِهِ مِحْجَمَةً مِنْ دَمٍ لَعَلِمْتُمْ كَيْفَ تَأْخُذُ سُيُوفُ اَللَّهِ مِنْكُمْ مَأْخَذَهَا وَ قَدْ نَقَضْتُمُ اَلْعَهْدَ بَيْنَنَا وَ أَبْطَلْتُمْ مَا اِشْتَرَطْنَا عَلَيْكُمْ لِأَنْفُسِنَا وَ مَضَى بِالْحَسَنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَدَفَنُوهُ بِالْبَقِيعِ عِنْدَ جَدَّتِهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَسَدٍ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا وَ أَسْكَنَهَا جَنَّاتِ اَلنَّعِيمِ وَ كَانَ مَرَضُهُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَرْبَعِينَ يَوْماً وَ مَضَى لِسَبِيلِهِ فِي آخِرِ وَ لَهُ يَوْمَئِذٍ ثَمَانٌ وَ أَرْبَعُونَ وَ قِيلَ سَبْعٌ وَ أَرْبَعُونَ سَنَةً وَ خِلاَفَتُهُ عَشْرُ سِنِينَ .
زبان ترجمه:

روضة الواعظین / ترجمه مهدوی دامغانی ;  ج ۱  ص ۲۷۸

عبد الله بن ابراهيم مخارقى نقل مى‌كند كه چون ساعت رحلت امام حسن(عليه السّلام) فرا رسيد امام حسين(عليه السّلام)را خواست و به ايشان فرمود:اى برادر!من از تو جدا مى‌شوم و به خداى خود ملحق مى‌شوم.همانا به من زهر خورانده شد و قطعه‌يى از جگرم در طشت دفع شد.و من مى‌دانم چه كسى و از كجا به من زهر خوراند و من در پيشگاه پروردگارم با آن شخص مخاصمه خواهم كرد و ترا به حق خودم بر تو سوگند مى‌دهم كه در اين باره سخنى نگويى و منتظر بمان تا خداوند در اين مورد حكم فرمايد و چون من درگذشتم چشمهاى مرا ببند و مرا غسل بده و كفن كن و بر تابوتم بگذار و كنار مرقد جدم ببر تا تجديد عهدى كنم و سپس مرا كنار گور مادر بزرگم فاطمه(رضى الله عنها)ببر و آنجا به خاك بسپار.و اى برادر!خواهى ديد كه اين قوم(بنى اميه)مى‌پندارند كه شما مى‌خواهيد مرا كنار پيامبر(صلّى الله عليه و آله)به خاك بسپريد و جمع خواهند شد و شما را از آن منع خواهند كرد و ترا به خدا سوگند مى‌دهم كه در مورد من حتى به اندازۀ يك خون گرفتن خون بزمين نريزد.سپس امام حسن(عليه السّلام) به امام حسين(عليه السّلام)در بارۀ خانواده و فرزندان و ما ترك خويش و مطالبى كه امير المؤمنين على(عليه السّلام)سفارش فرموده بود وصيت كرد و آنچه را كه امير المؤمنين على به هنگامى كه او را به جانشينى خود منصوب فرموده بود گفته بود به امام حسين(عليه السّلام)فرمود و شيعيان خود را راهنمايى فرمود كه امام حسين را جانشين خود قرار داده است و آن حضرت را به امامت پس از خويش منصوب فرمود.و چون امام حسن(عليه السّلام)درگذشت امام حسين ايشان را غسل داد و كفن كرد و بر تابوت نهاد و حركت كردند.مروان و همراهان او كه از بنى اميه بودند هيچ شك و ترديد نكردند كه آنان مى‌خواهند جسد مطهر را كنار مرقد رسول خدا به خاك بسپرند.جمع شدند و زره پوشيدند و سلاح برداشتند و همين كه امام حسين(عليه السّلام)جنازه را كنار مرقد پيامبر آورد كه تجديد عهدى فرمايد،بنى اميه به مقابلۀ ايشان آمدند و عايشه هم سوار بر استرى شد و مى‌گفت: مرا با شما چه كار است كه مى‌خواهيد كسى را به خانۀ من درآوريد كه دوستش نمى- دارم‌؟مروان هم شروع به هياهو كرد و بانگ برداشته بود كه چه بسا جنگ كه از صلح و آرامش بهتر است.آيا بايد عثمان در دورترين نقطۀ مدينه به خاك سپرده شود و حسن را كنار مرقد پيامبر به خاك بسپرند؟اين هرگز نخواهد شد و من شمشير خواهم كشيد و نزديك بود ميان بنى هاشم و بنى اميه جنگ و خون ريزى درگيرد. ابن عباس به مروان گفت:برگرد و به همان جا كه از آنجا آمده‌اى برو كه ما نمى‌خواهيم پيكر سالار خود را كنار رسول خدا به خاك بسپريم،بلكه مى‌خواهيم به زيارت مرقد پيامبر تجديد عهدى كند،و سپس بر طبق وصيت خودش او را كنار گور مادر بزرگش فاطمه بنت اسد دفن خواهيم كرد و اگر وصيت فرموده بود كه او را كنار مرقد جد بزرگوارش پيامبر دفن كنيم،مى‌دانستى و مى‌ديدى كه تو كوچكتر و درمانده‌تر از آنى كه ما را از اين كار باز دارى،و امام حسن(عليه السّلام)به خدا و پيامبرش و حرمت قبر ايشان آگاه‌تر از آن است كه چون ديگران به زور و بدون اجازه،آنجا درآيد.ابن عباس سپس به عايشه رو كرد و به او گفت:اى واى كه روزى بر استر و روزى بر شتر سوار مى‌شوى و مى‌خواهى پرتو خدا را فرو نشانى و با دوستان خدا جنگ كنى.برگرد كه از آنچه مى‌ترسيدى كفايت شدى و به آنچه مى‌خواستى رسيدى و خداوند انتقام اين اهل بيت را خواهد گرفت،هر چند پس از اين باشد.امام حسين هم فرمودند:به خدا سوگند اگر وصيت امام حسن نبود كه در اين مورد به اندازۀ يك خون گرفتن هم خون ريزى نكنم مى‌دانستيد كه چگونه شمشيرهاى خدا انتقام خويش را از شما مى‌گرفت،كه شما پيمان ميان ما و خودتان را شكستيد و آنچه را كه براى خود با شما شرط‍‌ كرده بوديم باطل كرديد.و پيكر امام حسن(عليه السّلام) را به بقيع بردند و كنار گور مادر بزرگش فاطمه دختر اسد كه خدايش در بهشت مسكن دهاد به خاك سپردند .مدت بيمارى امام حسن(عليه السّلام)چهل روز طول كشيد و در آخر صفر سال پنجاهم هجرت رحلت فرمود و در آن هنگام چهل و هشت يا چهل و هفت سال داشت و مدت خلافت ايشان ده سال بود .

divider