شناسه حدیث :  ۳۱۵۹۸۱

  |  

نشانی :  الخصال  ,  جلد۱  ,  صفحه۲۵۹  

عنوان باب :   الجزء الأول باب الأربعة أربع خصال لا غنى بالناس عنها في شهر رمضان

معصوم :   امام باقر (علیه السلام) ، پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)

حَدَّثَنَا أَبِي رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ اَلْخَزَّازِ عَنْ أَبِي اَلْوَرْدِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: خَطَبَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلنَّاسَ فِي فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَظَلَّكُمْ شَهْرٌ فِيهِ لَيْلَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ وَ هُوَ فَرَضَ اَللَّهُ صِيَامَهُ وَ جَعَلَ قِيَامَ لَيْلَةٍ فِيهِ بِتَطَوُّعِ صَلاَةٍ كَمَنْ تَطَوَّعَ بِصَلاَةِ سَبْعِينَ لَيْلَةً فِيمَا سِوَاهُ مِنَ اَلشُّهُورِ وَ جَعَلَ لِمَنْ تَطَوَّعَ فِيهِ بِخَصْلَةٍ مِنْ خِصَالِ اَلْخَيْرِ وَ اَلْبِرِّ كَأَجْرِ مَنْ أَدَّى فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اَللَّهِ وَ مَنْ أَدَّى فِيهِ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اَللَّهِ كَانَ كَمَنْ أَدَّى فِيهِ سَبْعِينَ فَرِيضَةً فِيمَا سِوَاهُ وَ هُوَ شَهْرُ اَلصَّبْرِ وَ إِنَّ اَلصَّبْرَ ثَوَابُهُ اَلْجَنَّةُ وَ هُوَ شَهْرُ اَلْمُوَاسَاةِ وَ هُوَ شَهْرٌ يَزِيدُ اَللَّهُ فِيهِ فِي رِزْقِ اَلْمُؤْمِنِ وَ مَنْ فَطَّرَ فِيهِ مُؤْمِناً صَائِماً كَانَ لَهُ بِذَلِكَ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِتْقُ رَقَبَةٍ وَ مَغْفِرَةٌ لِذُنُوبِهِ فِيمَا مَضَى فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ لَيْسَ كُلُّنَا يَقْدِرُ عَلَى أَنْ يُفَطِّرَ صَائِماً فَقَالَ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى كَرِيمٌ يُعْطِي هَذَا اَلثَّوَابَ مِنْكُمْ لِمَنْ لاَ يَقْدِرُ إِلاَّ عَلَى مَذْقَةٍ مِنْ لَبَنٍ يُفَطِّرُ بِهَا صَائِماً أَوْ شَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ عَذْبٍ أَوْ تُمَيْرَاتٍ لاَ يَقْدِرُ عَلَى أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ وَ مَنْ خَفَّفَ فِيهِ عَنْ مَمْلُوكِهِ خُفِّفَ عَنْهُ حِسَابُهُ وَ هُوَ شَهْرٌ أَوَّلُهُ رَحْمَةٌ وَ وَسَطُهُ مَغْفِرَةٌ وَ آخِرُهُ إِجَابَةٌ وَ اَلْعِتْقُ مِنَ اَلنَّارِ وَ لاَ غِنَى بِكُمْ فِيهِ عَنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ خَصْلَتَيْنِ تُرْضُونَ اَللَّهَ بِهِمَا وَ خَصْلَتَيْنِ لاَ غِنَى بِكُمْ عَنْهُمَا وَ أَمَّا اَللَّتَانِ تُرْضُونَ اَللَّهَ بِهِمَا فَشَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنِّي رَسُولُ اَللَّهِ وَ أَمَّا اَللَّتَانِ لاَ غِنَى بِكُمْ عَنْهُمَا فَتَسْأَلُونَ اَللَّهَ فِيهِ حَوَائِجَكُمْ وَ اَلْجَنَّةَ وَ تَسْأَلُونَ اَللَّهَ فِيهِ اَلْعَافِيَةَ وَ تَتَعَوَّذُونَ بِهِ مِنَ اَلنَّارِ .
زبان ترجمه:

الخصال / ترجمه کمره ای ;  ج ۱  ص ۲۳۷

امام پنجم فرمود كه رسول خدا در جمعه آخر ماه شعبان خطبه‌اى خواند خدا را ستود و بر او ثنا فرمود سپس گفت اى مردم ماهى بر شما طلوع كند و شبى در آنست كه بهتر از هزار ماه باشد،آن ماه رمضانست،آن ماهى است كه خدا روزه آن را واجب كرده و كسى كه يك شبش را بنماز خواندن زنده دارد چون كسى است كه هفتاد شب را در ماه ديگر زنده دارد و قرار داده براى كسى كه كار نيكى در آن بكند مانند مزد كسى كه يك واجبى از واجبات خدا را بجا آورده باشد و كسى كه يك واجب در آن بجا آرد مانند كسى است كه هفتاد واجب در ماه ديگر انجام دهد آن ماه شكيبائى است،پاداش شكيبائى بهشت است،آن ماه همراهى و همدرديست.آن ماهى است كه خدا بروزى مؤمن در آن ميافزايد هر كس مؤمن روزه‌دارى را در آن افطار دهد نزد خدا ثواب آزاد كردن يك بنده دارد و گناهان گذشته‌اش آمرزيده است عرض شد يا رسول اللّٰه همه ماها نتوانيم كه روزه دار را افطارى دهيم،فرمود خداى تبارك و تعالى كريم است اين ثواب را بكسى هم كه جز بيك شربت شير توانا نيست و با آن روزه دارى را افطارى داده مى دهد يا بيك شربت آب شيرين و چند خرما كه بيشتر از آن نتواند داد هر كس در اين ماه كار بنده خود را سبك كند خدا حساب او را سبك گرداند اين ماهى است كه آغازش رحمت و ميانه‌اش آمرزش و پايانش پذيرفتن درخواست‌ها و آزادى از آتش است،در آن از چهار خصلت بى‌نياز نيستيد،كه با دو خصلت خدا را خشنود كنيد و با دو خصلت رفع نياز خود نمائيد،اما دو خصلتى كه خدا را به آن‌ها خشنود ميكنيد شهادت بر يگانگى خدا و رسالت منست و اما آن دو خصلت كه از آن بى‌نياز نباشيد اينست كه از خدا درخواست كنيد حوائج خود را و بهشت را و درخواست كنيد در آن از خدا تندرستى را و پناه ببريد در آن بخدا از آتش دوزخ.

divider

الخصال / ترجمه جعفری ;  ج ۱  ص ۳۷۷

135-ابو الورد از امام باقر(عليه السّلام)نقل مى‌كند كه پيامبر خدا در آخرين جمعۀ ماه شعبان خطبه‌اى خواند و حمد و ثناى الهى به جا آورد سپس فرمود:اى مردم ماهى به سوى شما روى آورده كه يك شب آن بهتر از هزار ماه است و آن ماه رمضان است كه خداوند روزه آن را واجب كرده و يك شب مشغول شدن به نماز را در آن مانند مشغول شدن به نماز در هفتاد شب در غير رمضان قرار داده و براى كسى كه يك خصلت از خصلت‌هاى نيكو در آن انجام دهد،پاداشى چون پاداش كسى است كه واجبى از واجبات خدا را انجام داده است و هر كس در آن ماه واجبى از واجبات خدا را انجام بدهد،مانند كسى است كه در غير رمضان هفتاد واجب را به جاى آورده است و آن ماه شكيبايى است و پاداش شكيبايى بهشت است و آن ماه همدردى است و آن ماهى است كه خداوند در آن روزى مؤمن را افزايش مى‌دهد و هر كس در آن مؤمن روزه‌دارى را افطار دهد در مقابل نزد خداوند پاداش آزاد كردن برده را دارد و گناهان او در گذشته آمرزيده مى‌شود. گفته شد:يا رسول اللّٰه همۀ ما توانايى افطار دادن به روزه‌دار را نداريم،فرمود: خداوند كريم است و اين پاداش را از شما به كسى كه توانايى ندارد مگر به جرعه‌اى از شير كه با آن روزه‌دارى را افطار دهد يا جرعه‌اى از آب گوارا يا چند دانه خرما كه به بيش از آن قدرت ندارد نيز مى‌دهد.و هر كس در ماه رمضان به بندگان(زيردستان)خود آسان گيرد خداوند حساب او را آسان مى‌گيرد و آن ماهى است كه آغاز آن رحمت و نيمۀ آن آمرزش و پايان آن قبول دعا و آزادى از آتش است و شما در آن از چهار چيز بى‌نياز نيستيد:دو خصلت كه خدا را با آن خوشنود مى‌كنيد و دو خصلت كه خودتان از آن بى‌نياز نيستيد،آن دو خصلتى كه خدا را با آن خوشنود مى‌كنيد،گواهى دادن به اين است كه خدايى جز خداى يگانه نيست و من پيامبر او هستم و آن دو چيز كه شما از آن بى‌نياز نيستيد اين است كه حاجت‌هاى خود و بهشت را در آن ماه از خدا بخواهيد و در آن از خدا سلامتى را بخواهيد و از آتش جهنّم به او پناه ببريد.

divider

الخصال / ترجمه فهری ;  ج ۱  ص ۲۸۶

135-امام باقر(عليه السّلام)فرمود:رسول خدا:روز جمعۀ آخر ماه شعبان خطبه‌اى خواند سپاس خداى كرد و او را ستود سپس فرمود:اى مردم ماهى بر شما سايه افكنده است كه در آن شبى است كه از هزار ماه بهتر است و آن ماه رمضان است خداوند روزۀ آن ماه را بر شما واجب كرده و بيدارى يك شب را با نمازهاى مستحبى برابر با بيدارى هفتاد شب بعبادت از ماه‌هاى ديگر قرار داده و براى كسى كه در اين ماه يك كار مستحبى از كارهاى نيك را انجام دهد پاداش انجام يكى از واجبات را قرار داده و هر كس واجبى از واجبات الهى را در اين ماه انجام دهد مانند كسى است كه هفتاد واجب در ديگر ماهها انجام داده است ماه رمضان ماه صبر است و پاداش شكيبائى بهشت است ماه رمضان ماه همدردى است و ماهى است كه خداوند روزى مؤمن را در آن ماه مى‌افزايد و هر كس يك مؤمن روزه دار را افطار بدهد در نزد خداوند پاداش آزاد كردن بنده‌اى و آمرزش گناهان گذشته‌اش را دارد عرض شد يا رسول اللّٰه همۀ ما توانائى نداريم كه روزه‌دارى را افطار دهيم فرمود:خداى تبارك و تعالى كريم است همين پاداش را از شماها بكسى ميدهد كه به بيش از يك شربت شير توانائى نداشته باشد و با همان يك روزه‌دارى را افطار بدهد و يا از يك شربت آب گوارا و يا چند دانه خرما بيش ندارد و هر كس در اين ماه كار بندۀ خود را سبك گرداند خداوند كار حساب او را سبك گرداند و اين ماهى است كه آغازش رحمت است و وسطش آمرزش و پايانش پذيرش درخواست و آزادى از دوزخ و شما در اين ماه از چهار خصلت بى‌نياز نيستيد كه با دو خصلت آن خداوند را خوشنود سازيد و بدو خصلت ديگر خودتان سخت نيازمنديد اما آن دو خصلت كه خداى را بدان خوشنود خواهيد ساخت گواهى بر يگانگى خدا و رسالت من است و اما آن دو كه سخت بدان نيازمنديد اين است كه نيازمنديها و بهشت را در اين ماه از خداوند در خواست كنيد و از خداوند بخواهيد كه بشما سلامتى بدهد و در پناه خود از آتش و دوزخ نگاه دارد.

divider

الخصال / ترجمه مدرس گیلانی ;  ج ۱  ص ۲۰۷

-امام محمد باقر گفته:پيامبر در آدينه،پايان شعبان سخنرانى كرده خداى را ستود و بر او نيايش كرد،سپس گفت: «اى مردم ماهى بر شما بر آمد و شبى در آن بهتر از هزار ماه باشد،آن ماه رمضان است،آن ماهى‌اى است كه خدا روزۀ آن را بر شما واجب گردانيده است،هر كه شبى از آن را به نماز گزاردن زنده دارد،مانند كسى‌ست كه هفتاد شب را در ماه‌هاى ديگر زنده داشته باشد.هر كه در آن كار نيكى انجام دهد چون مزد كسى‌ست كه واجبى از واجبات را به جاى آورده باشد،آنكه واجبى در آن به جاى آورد چون كسى‌ست كه هفتاد واجب در ماه‌هاى ديگر انجام داده باشد. آن ماه شكيبايى‌ست،مزد در آن بهشت است.آن ماه همراهى با مردمان است و همدردى با ايشان.آن ماهى‌اى است كه خداى بر روزى گروندگان مى‌افزايد،هر كه مؤمن روزه‌دارى را در آن افطار دهد،پاداش آزاد كردن بنده‌يى دارد و گناهان گذشتۀ وى را آمرزيده است. برخى گفتند اى پيامبر ما همه نتوانيم كه روزه‌دارى را افطارى دهيم،گفت:خداى اين پاداش را به كسى نيز كه جز به يك آشاميدن شير توانا نيست با آن روزه دارى را افطارى داده مى‌دهد يا شربتى آب شيرينى و چند خرما كه بيشتر از آن نتواند داد.هر كه در اين ماه كار بنده خود را سبك گرداند خداى شمار وى را سبك دارد.اين ماهى‌اى است كه آغازش آمرزش است و ميانگينش بخشايش است و فرجامش بر آوردن است.در آن از چهار منش بى‌نياز نيستند كه با دو منش خداى را خشنود سازيد و با دو منش نياز خود خواهيد.اما دو منشى كه خداى را به آنها خشنود مى‌سازيد،گواهى بر يگانگى ويست و پيامبرى من و اما آن دو منش كه از آن بى‌نياز نباشيد.از خدا نيازهاى خود را بخواهيد و بهشت را و پناه بدو از دوزخ.

divider