شناسه حدیث :  ۳۱۴۲۸۹

  |  

نشانی :  الخرائج و الجرائح  ,  جلد۱  ,  صفحه۳۴۹  

عنوان باب :   الجزء الأول الباب التاسع في معجزات الإمام المظلوم المسموم علي بن موسى الرضا عليه السّلام

معصوم :   امام رضا (علیه السلام) ، پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) ، امیرالمؤمنین (علیه السلام)

وَ مِنْهَا: مَا رُوِيَ فِي دُخُولِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ اَلْكُوفَةَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ اَلْفَضْلِ : كَانَ فِيمَا أَوْصَانِي بِهِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي وَقْتِ مُنْصَرَفِهِ مِنَ اَلْبَصْرَةِ أَنْ قَالَ لِي صِرْ إِلَى اَلْكُوفَةِ فَاجْمَعِ اَلشِّيعَةَ هُنَاكَ وَ أَعْلِمْهُمْ أَنِّي قَادِمٌ عَلَيْهِمْ وَ أَمَرَنِي أَنْ أَنْزِلَ فِي دَارِ حَفْصِ بْنِ عُمَيْرٍ اَلْيَشْكُرِيِّ فَصِرْتُ إِلَى اَلْكُوفَةِ فَأَعْلَمْتُ اَلشِّيعَةَ أَنَّ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَادِمٌ عَلَيْهِمْ فَأَنَا يَوْماً عِنْدَ نَصْرِ بْنِ مُزَاحِمٍ إِذْ مَرَّ بِي سَلاَمٌ خَادِمُ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَعَلِمْتُ أَنَّ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَدْ قَدِمَ فَبَادَرْتُ إِلَى دَارِ حَفْصِ بْنِ عُمَيْرٍ فَإِذَا هُوَ فِي اَلدَّارِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لِي اِحْتَشِدْ [لِي] فِي طَعَامٍ تُصْلِحُهُ لِلشِّيعَةِ فَقُلْتُ قَدِ اِحْتَشَدْتُ وَ فَرَغْتُ مِمَّا يُحْتَاجُ إِلَيْهِ فَقَالَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى تَوْفِيقِكَ فَجَمَعْنَا اَلشِّيعَةَ فَلَمَّا أَكَلُوا قَالَ يَا مُحَمَّدُ اُنْظُرْ مَنْ بِالْكُوفَةِ مِنَ اَلْمُتَكَلِّمِينَ وَ اَلْعُلَمَاءِ فَأَحْضِرْهُمْ فَأَحْضَرْنَاهُمْ فَقَالَ لَهُمُ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَجْعَلَ لَكُمْ حَظّاً مِنْ نَفْسِي كَمَا جَعَلْتُ لِأَهْلِ اَلْبَصْرَةِ وَ إِنَّ اَللَّهَ قَدْ أَعْلَمَنِي كُلَّ كِتَابٍ أَنْزَلَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى جَاثَلِيقَ وَ كَانَ مَعْرُوفاً بِالْجَدَلِ وَ اَلْعِلْمِ وَ اَلْإِنْجِيلِ فَقَالَ يَا جَاثَلِيقُ هَلْ تَعْرِفُ لِعِيسَى صَحِيفَةً فِيهَا خَمْسَةُ أَسْمَاءَ يُعَلِّقُهَا فِي عُنُقِهِ إِذَا كَانَ بِالْمَغْرِبِ فَأَرَادَ اَلْمَشْرِقَ فَتَحَهَا فَأَقْسَمَ عَلَى اَللَّهِ بِاسْمِ وَاحِدٍ مِنَ اَلْخَمْسَةِ أَنْ تَنْطَوِىَ لَهُ اَلْأَرْضُ فَيَصِيرَ مِنَ اَلْمَغْرِبِ إِلَى اَلْمَشْرِقِ وَ مِنَ اَلْمَشْرِقِ إِلَى اَلْمَغْرِبِ فِي لَحْظَةٍ فَقَالَ اَلْجَاثَلِيقُ لاَ عِلْمَ لِي بِهَا وَ أَمَّا اَلْأَسْمَاءُ اَلْخَمْسَةُ فَقَدْ كَانَتْ مَعَهُ بِلاَ شَكٍّ وَ يَسْأَلُ اَللَّهَ بِهَا أَوْ بِوَاحِدٍ مِنْهَا فَيُعْطِيهِ اَللَّهُ جَمِيعَ مَا يَسْأَلُهُ قَالَ اَللَّهُ أَكْبَرُ إِذْ لَمْ تُنْكِرِ اَلْأَسْمَاءَ فَأَمَّا اَلصَّحِيفَةُ فَلاَ يَضُرُّ أَقْرَرْتَ بِهَا أَوْ أَنْكَرْتَ اِشْهَدُوا عَلَى قَوْلِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مَعَاشِرَ اَلنَّاسِ أَ لَيْسَ أَنْصَفُ اَلنَّاسِ مَنْ حَاجَّ خَصْمَهُ بِمِلَّتِهِ وَ بِكِتَابِهِ وَ بِنَبِيِّهِ وَ شَرِيعَتِهِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَاعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ بِإِمَامٍ بَعْدَ مُحَمَّدٍ إِلاَّ مَنْ قَامَ بِمَا قَامَ بِهِ مُحَمَّدٌ حِينَ يُفْضَى اَلْأَمْرُ إِلَيْهِ وَ لاَ تَصْلُحُ اَلْإِمَامَةُ إِلاَّ لِمَنْ حَاجَّ اَلْأُمَمَ بِالْبَرَاهِينِ لِلْإِمَامَةِ فَقَالَ رَأْسُ اَلْجَالُوتِ وَ مَا هَذَا اَلدَّلِيلُ عَلَى اَلْإِمَامِ قَالَ أَنْ يَكُونَ عَالِماً بِالتَّوْرَاةِ وَ اَلْإِنْجِيلِ وَ اَلزَّبُورِ وَ اَلْقُرْآنِ اَلْحَكِيمِ فَيُحَاجَّ أَهْلَ اَلتَّوْرَاةِ بِتَوْرَاتِهِمْ وَ أَهْلَ اَلْإِنْجِيلِ بِإِنْجِيلِهِمْ وَ أَهْلَ اَلْقُرْآنِ بِقُرْآنِهِمْ وَ أَنْ يَكُونَ عَالِماً بِجَمِيعِ اَللُّغَاتِ حَتَّى لاَ يَخْفَى عَلَيْهِ لِسَانٌ وَاحِدٌ فَيُحَاجَّ كُلَّ قَوْمٍ بِلُغَتِهِمْ ثُمَّ يَكُونَ مَعَ هَذِهِ اَلْخِصَالِ تَقِيّاً نَقِيّاً مِنْ كُلِّ دَنَسٍ طَاهِراً مِنْ كُلِّ عَيْبٍ عَادِلاً مُنْصِفاً حَكِيماً رَءُوفاً رَحِيماً حَلِيماً غَفُوراً عَطُوفاً صَدُوقاً بَارّاً مُشْفِقاً أَمِيناً مَأْمُوناً رَاتِقاً فَاتِقاً فَقَامَ إِلَيْهِ نَصْرُ بْنُ مُزَاحِمٍ فَقَالَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا تَقُولُ فِي جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ فَقَالَ مَا أَقُولُ فِي إِمَامٍ شَهِدَتْ أُمَّةُ مُحَمَّدٍ قَاطِبَةً بِأَنَّهُ كَانَ أَعْلَمَ أَهْلِ زَمَانِهِ قَالَ فَمَا تَقُولُ فِي مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ كَانَ مِثْلَهُ قَالَ فَإِنَّ اَلنَّاسَ قَدْ تَحَيَّرُوا فِي أَمْرِهِ قَالَ إِنَّ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ عَمَرَ بُرْهَةً مِنْ دَهْرِهِ فَكَانَ يُكَلِّمُ اَلْأَنْبَاطَ بِلِسَانِهِمْ وَ يُكَلِّمُ أَهْلَ خُرَاسَانَ بِالدَّرِيَّةِ وَ أَهْلَ اَلرُّومِ بِالرُّومِيَّةِ وَ يُكَلِّمُ اَلْعَجَمَ بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ كَانَ يَرِدُ عَلَيْهِ مِنَ اَلْآفَاقِ عُلَمَاءُ اَلْيَهُودِ وَ اَلنَّصَارَى فَيُحَاجُّهُمْ بِكُتُبِهِمْ وَ أَلْسِنَتِهِمْ فَلَمَّا نَفِدَتْ مُدَّتُهُ وَ كَانَ وَقْتُ وَفَاتِهِ أَتَانِي مَوْلًى بِرِسَالَتِهِ يَقُولُ يَا بُنَيَّ إِنَّ اَلْأَجَلَ قَدْ نَفِدَ وَ اَلْمُدَّةَ قَدِ اِنْقَضَتْ وَ أَنْتَ وَصِيُّ أَبِيكَ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَمَّا كَانَ وَقْتُ وَفَاتِهِ دَعَا عَلِيّاً وَ أَوْصَاهُ وَ دَفَعَ إِلَيْهِ اَلصَّحِيفَةَ اَلَّتِي كَانَ فِيهَا اَلْأَسْمَاءُ اَلَّتِي خَصَّ اَللَّهُ بِهَا اَلْأَنْبِيَاءَ وَ اَلْأَوْصِيَاءَ ثُمَّ قَالَ يَا عَلِيُّ اُدْنُ مِنِّي فَدَنَا مِنْهُ فَغَطَّى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَأْسَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ بِمُلاَءَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَخْرِجْ لِسَانَكَ فَأَخْرَجَهُ فَخَتَمَهُ بِخَاتَمِهِ ثُمَّ قَالَ يَا عَلِيُّ اِجْعَلْ لِسَانِي فِي فِيكَ فَمُصَّهُ وَ اِبْلَعْ كُلَّ مَا تَجِدُ فِي فِيكَ فَفَعَلَ عَلِيٌّ ذَلِكَ فَقَالَ لَهُ إِنَّ اَللَّهَ قَدْ فَهَّمَكَ مَا فَهَمَّنِي وَ بَصَّرَكَ مَا بَصَّرَنِي وَ أَعْطَاكَ مِنَ اَلْعِلْمِ مَا أَعْطَانِي إِلاَّ اَلنُّبُوَّةَ فَإِنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي ثُمَّ كَذَلِكَ إِمَاماً بَعْدَ إِمَامِ فَلَمَّا مَضَى مُوسَى عَلِمْتُ كُلَّ لِسَانٍ وَ كُلَّ كِتَابٍ وَ مَا كَانَ وَ مَا سَيَكُونُ بِغَيْرِ تَعَلُّمٍ وَ هَذَا سِرُّ اَلْأَنْبِيَاءِ أَوْدَعَهُ اَللَّهُ فِيهِمْ وَ اَلْأَنْبِيَاءُ أَوْدَعُوهُ إِلَى أَوْصِيَائِهِمْ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْ ذَلِكَ وَ يُحَقِّقْهُ فَلَيْسَ هُوَ عَلَى شَيْءٍ وَ لاٰ قُوَّةَ إِلاّٰ بِاللّٰهِ .
زبان ترجمه:

جلوههای اعجاز معصومین علیهم السلام ;  ج ۱  ص ۲۸۰

7-محمّد بن فضل مى‌گويد: وقتى كه امام رضا-عليه السّلام-خواست از بصره به مدينه برگردد، به من دستور داد و فرمود: به كوفه برو و شيعيان را جمع كن و به آنها خبر بده كه من به آنجا خواهم آمد. و فرمود: در خانۀ حفص بن عمير اقامت كن. من هم به كوفه رفتم و دستورات آن حضرت را اجرا كردم. روزى با نصر بن مزاحم بودم كه «سلام» خادم امام رضا-عليه السّلام-از كنار ما عبور كرد. لذا فهميدم كه امام-عليه السّلام-به خانۀ حفص آمده است. به آنجا رفتم و امام در آنجا بود. پس بر او سلام كردم. سپس به من فرمود: غذايى آماده كن. گفتم: همه چيز آماده است. فرمود: خدا را شكر كه موفّق شدى. شيعيان را دعوت كرديم و همه حاضر شدند. وقتى كه غذا خوردند، امام رو به من فرمود: اى محمّد! ببين در كوفه از متكلمين و دانشمندان چه كسى هست‌؟ پس آنان را نزد من حاضر كن. پس من نيز آنان را حاضر ساختم. آنگاه امام خطاب به آنها فرمود: مى‌خواهم همان مجلس سودمندى را كه در بصره برقرار كردم براى شما نيز برقرار كنم. و خدا مرا بر تمام كتابهاى آسمانى دانا نموده است. سپس امام-عليه السّلام-رو به جاثليق كوفه-كه شخصى دانشمند و در بحث و جدل، معروف بود-نمود و فرمود: اى جاثليق! آيا مى‌دانى براى حضرت عيسى -عليه السّلام-صحيفه‌اى وجود داشت كه در آن اسم پنج تن بود كه بر گردنش آويزان كرده بود. و حضرت، در مغرب بود و مى‌خواست به مشرق برود، صحيفه را گشود و خدا را به نام يكى از آنان قسم داد كه زمين زير پاى او پيچيده شود و در يك لحظه از مغرب به مشرق و از مشرق به مغرب، سير كرد؟ جاثليق گفت: من جريان اين صحيفه را نمى‌دانم ولى بدون ترديد اسماء پنجگانه همراه او بود كه به آنها يا يكى از آنان توسّل مى‌جست. و خداوند نيز آنچه مى‌خواست به او عطا مى‌كرد.حضرت فرمود: اللّٰه اكبر! همين كه نامها را قبول دارى، همين كافى است. و ديگر فرق نمى‌كند كه به صحيفه اقرار كنى يا نه. اى مردم! بر گفتار او شاهد باشيد. سپس فرمود: اى مردم! آيا كسى كه با طرف مقابلش به دين و كتاب و پيامبر و شريعت او، احتجاج كند، با انصاف‌ترين مردم نيست‌؟ گفتند: آرى. بعد فرمود: بعد از پيامبر-صلّى اللّٰه عليه و آله-كسى امام است كه قيام كند به آنچه پيامبر به آن قيام كرده است و بتواند كارهاى او را انجام دهد. و امامتش را با دلايل و براهين، ثابت كند. رأس الجالوت گفت: دلايل امامت چيست‌؟ فرمود: اينكه امام، به تورات، انجيل، زبور و قرآن، احاطه داشته باشد و با هر كدام به كتاب خودشان احتجاج كند. و اينكه: همۀ زبانها را بداند و با اهل هر زبانى، به زبان خودش، مباحثه كند. و افزون بر اينها، بايد از هر آلودگى و عيبى، پاك باشد. و همچنين عادل، با انصاف، حكيم، دلسوز و مهربان، بردبار، اهل بخشش و گذشت، راستگو و نيكوكار، صميمى، امين و مطمئن باشد. و امور مردم را حلّ‌ و فصل كند. نصر بن مزاحم ايستاد و گفت: يا بن رسول اللّٰه! در مورد جعفر بن محمّد -عليه السّلام-چه مى‌گويى‌؟ فرمود: چه بگويم در بارۀ امامى كه امّت محمّد-صلّى اللّٰه عليه و آله-همگى و به اتفاق، گواهى داده‌اند كه او داناترين اهل زمانش بود! گفت: در مورد موسى بن جعفر-عليه السّلام-چه مى‌گويى‌؟ امام فرمود: او هم همان طور بود. نصر گفت: مردم در امر او سرگردان و متحيّر هستند. فرمود: حضرت موسى بن جعفر-عليه السّلام-در برهه‌اى از زمان زيست كه با نبطى‌ها به زبانشان و با خراسانيها با زبان فارسى و با روميان، به رومى و با غير عرب، به زبان خودشان، سخن مى‌گفت. و علما و بزرگان يهود و نصارى، از نقاط‍‌ دور مى‌آمدند و حضرت با آنان با كتاب و زبان خودشان بحث و احتجاج مى‌نمود. و وقتى عمر مباركشان به پايان رسيد، توسط‍‌ شخصى نامه‌اى به من فرستاد كه: اى پسرم! اجلم فرا رسيده و عمرم به آخر رسيد. و تو جانشين پدرت هستى. همانا رسول خدا-صلّى اللّٰه عليه و آله-هنگام رحلتش على-عليه السّلام-را خواست و به او وصيت نمود و صحيفه‌اى به او داد كه در آن، نامهاى پيامبران و جانشينان آنها بود. بعد فرمود: اى على! نزديكتر آى، وقتى امام نزديك شد، رسول خدا-صلّى اللّٰه عليه و آله-عباى خويش را بر سر او كشيد و فرمود: زبانت را بيرون بياور. و او بيرون آورد. پيامبر-صلّى اللّٰه عليه و آله-انگشترش را به زبان او كشيد و فرمود: زبانم را در دهانت بگذار و آن را بمك و هر چه در دهانت بود، فرو ببر.

divider