شناسه حدیث :  ۳۱۳۶۸۶

  |  

نشانی :  الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة  ,  جلد۱  ,  صفحه۲۵۱  

عنوان باب :   [القول في] حرب الجمل باب الخبر عن ابتداء أصحاب فتنة البصرة في تدبيرها و الاجتماع منهم في العمل عليها و ما جاءت به الأخبار المتظافرة في ذلك فصل استشارة أمير المؤمنين عليه السّلام أصحابه في جهاد الناكثين إرسال الأشتر إلى الكوفة

معصوم :   پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) ، امام حسن مجتبی (علیه السلام) ، امیرالمؤمنین (علیه السلام)

قَالَ : وَ بَلَغَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَا كَانَ مِنْ أَمْرِ أَبِي مُوسَى فِي تَخْذِيلِ اَلنَّاسِ عَنْ نُصْرَتِهِ فَقَامَ إِلَيْهِ مَالِكٌ اَلْأَشْتَرُ رَحِمَهُ اَللَّهُ تَعَالَى فَقَالَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ إِنَّكَ قَدْ بَعَثْتَ إِلَى اَلْكُوفَةِ رَجُلاً مِنَ اَلْعَنَتِ فَمَا أَرَاهُ حَكَمَ شَيْئاً وَ هَؤُلاَءِ أَخْلَفُ مَنْ بَعَثْتَ أَنْ يَسْتَتِبَّ لَكَ اَلنَّاسَ عَلَى مَا تُحِبُّ وَ لَسْتُ أَدْرِي مَا يَكُونُ فَإِنْ رَأَيْتَ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَنْ تَبْعَثَنِي فِي أَثَرِهِمْ فَإِنَّ أَهْلَ اَلْكُوفَةِ أَحْسَنُ لِي طَاعَةً فَإِنْ قَدِمْتُ عَلَيْهِمْ رَجَوْتُ أَنْ لاَ يُخَالِفَنِي مِنْهُمْ أَحَدٌ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ «اِلْحَقْ بِهِمْ عَلَى اِسْمِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ» فَأَقْبَلَ اَلْأَشْتَرُ حَتَّى دَخَلَ اَلْكُوفَةَ وَ قَدِ اِجْتَمَعَ اَلنَّاسُ بِالْمَسْجِدِ اَلْأَعْظَمِ فَأَخَذَ لاَ يَمُرُّ بِقَبِيلَةٍ فِيهَا جَمَاعَةٌ فِي مَجْلِسٍ أَوْ مَسْجِدٍ إِلاَّ دَعَاهُمْ وَ قَالَ اِتَّبِعُونِي إِلَى اَلْقَصْرِ فَانْتَهَى إِلَى اَلْقَصْرِ فِي جَمَاعَةٍ مِنَ اَلنَّاسِ فَاقْتَحَمَ وَ أَبُو مُوسَى قَائِمٌ فِي اَلْمَسْجِدِ اَلْأَعْظَمِ يَخْطُبُ اَلنَّاسَ وَ يُثَبِّطُهُمْ عَنْ نُصْرَةِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ هُوَ يَقُولُ «أَيُّهَا اَلنَّاسُ هَذِهِ فِتْنَةٌ عَمْيَاءُ صَمَّاءُ تَطَأُ فِي خِطَامِهَا اَلنَّائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ اَلْقَاعِدِ وَ اَلْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ اَلْقَائِمِ وَ اَلْقَائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ اَلْمَاشِي وَ اَلْمَاشِي خَيْرٌ مِنَ اَلسَّاعِي وَ اَلسَّاعِي خَيْرٌ مِنَ اَلرَّاكِبِ إِنَّهَا فِتْنَةٌ نَافِذَةٌ كَدَاءِ اَلْبَطْنِ أَتَتْكُمْ مِنْ قِبَلِ مَأْمَنِكُمْ تَدَعُ اَلْحَلِيمَ فِيهَا خَيْراً مِنْ أَكَابِرِ اَلْبَشَرِ فَإِذَا أَدْبَرَتْ أَسْفَرَتْ . وَ عَمَّارٌ يُخَاطِبُهُ: وَ اَلْحَسَنُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ «اِعْتَزِلْ عَمَلَنَا لاَ أُمَّ لَكَ صَاغِراً وَ تَنَحَّ عَنْ مِنْبَرِنَا» وَ أَبُو مُوسَى يَقُولُ لِعَمَّارٍ هَذِهِ يَدِي بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ: «سَتَكُونُ فِتْنَةٌ اَلْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ اَلْقَائِمِ» فَقَالَ لَهُ عَمَّارٌ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : «سَتَكُونُ فِتْنَةٌ أَنْتَ فِيهَا يَا أَبَا مُوسَى قَاعِداً خَيْرٌ مِنْكَ قَائِماً» وَ لَمْ يَقُلْ ذَلِكَ لِغَيْرِكَ ثُمَّ قَالَ لَهُ عَمَّارٌ أَرِنِي يَدَكَ يَا أَبَا مُوسَى فَأَبْرَزَهَا إِلَيْهِ فَقَبَضَ عَلَيْهَا عَمَّارٌ وَ قَالَ غَلَبَ اَللَّهُ مَنْ غَالَبَهُ وَ لَعَنَ مَنْ جَاحَدَهُ ثُمَّ قَالَ عَمَّارٌ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ أَبَا مُوسَى أُوتِيَ عِلْماً ثُمَّ اِنْتَفَضَ عَنْهُ كَمَا يَنْتَفِضُ اَلدِّيكُ إِذَا خَرَجَ مِنَ اَلْمَاءِ .
زبان ترجمه:

نبرد جمل ;  ج ۱  ص ۱۵۲

گويد: چون اين خبر به على (عليه السّلام) رسيد كه ابو موسى مردم را از يارى او بازداشته است، مالك اشتر برخاست و گفت: اى امير المؤمنين! بار نخست مردى را به كوفه گسيل داشتى كه نديدم كارى از او ساخته باشد و اين دو تن ديگر را كه گسيل داشتى كارى كه دوست مى‌دارى از دست ايشان بر نمى‌آيد و نمى‌دانم سرانجام چگونه خواهد شد؟! اكنون فدايت گردم، اگر صلاح مى‌دانى مرا از پى ايشان روانه كن. مردم كوفه از من بهتر اطاعت مى‌كنند و اگر من به كوفه برسم اميدوارم هيچ كس از آنان با من مخالفت نكند. امير المؤمنين فرمود: در پناه نام خدا به آنان ملحق شو. اشتر به كوفه حركت كرد؛ چون وارد كوفه شد مردم در مسجد بزرگ شهر اجتماع كرده بودند. اشتر از كنار هر محله‌اى كه مى‌گذشت و مى‌ديد گروهى در انجمن يا مسجدى جمع شده‌اند به آنان مى‌گفت حركت كنيد و پشت سر من به قصر حكومتى بياييد. اشتر همراه گروه بسيارى از مردم به قصر رسيد و در حالى كه ابو موسى در مسجد بود، قصر حكومتى انباشته از مردم شد. ابو موسى در مسجد بزرگ شهر همچنان مشغول سخنرانى و بازداشتن مردم از يارى على (عليه السّلام) بود و مى‌گفت: اى مردم! اين فتنه‌اى كور و تاريك است، چنان فتنه‌اى كه خفته در آن بهتر از نشسته و نشسته بهتر از ايستاده و ايستادۀ بدون حركت بهتر از راه رونده و راه رونده در آن بهتر از دونده و دونده در آن بهتر از سواره است. اين فتنه درهم شكافنده‌اى است كه چون درد شكم ناشناخته است و به شما روى آورده و هر بردبار خردمندى را سرگردان كرده است همچون شب تاريك و ما اصحاب محمد (صلّى الله عليه و آله) به فتنه‌ها داناتريم كه چون روى مى‌آورد شبهه‌انگيز است و چون سپرى شود روشن مى‌گردد. حسن (عليه السّلام) و عمار و قيس هم به او گفتند: اى بى‌مادر! از كار ما كناره‌گير و از منبر ما دور شو! و ابو موسى در پاسخ به عمار مى‌گفت: من خود از پيامبر (صلّى الله عليه و آله) شنيدم كه مى‌فرمود: بزودى پس از من فتنه‌اى خواهد بود كه نشسته در آن بهتر از ايستاده است. عمار به او گفت: آرى پيامبر (صلّى الله عليه و آله) اين را مخصوص تو گفته‌اند كه فتنه‌اى پيش خواهد آمد كه اگر تو در آن كنارى بنشينى بهتر از آن است كه در آن ايستاده باشى.

divider