شناسه حدیث :  ۳۱۳۶۸۳

  |  

نشانی :  الجمل و النصرة لسيد العترة في حرب البصرة  ,  جلد۱  ,  صفحه۲۴۲  

عنوان باب :   [القول في] حرب الجمل باب الخبر عن ابتداء أصحاب فتنة البصرة في تدبيرها و الاجتماع منهم في العمل عليها و ما جاءت به الأخبار المتظافرة في ذلك فصل استشارة أمير المؤمنين عليه السّلام أصحابه في جهاد الناكثين كتاب أمير المؤمنين عليه السّلام إلى أبي موسى الأشعري

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام)

ثُمَّ دَعَا هَاشِمَ بْنَ عُتْبَةَ اَلْمِرْقَالَ وَ كَتَبَ مَعَهُ كِتَاباً إِلَى أَبِي مُوسَى اَلْأَشْعَرِيِّ وَ كَانَ بِالْكُوفَةِ مِنْ قِبَلِ عُثْمَانَ وَ أَمَرَهُ أَنْ يُوصِلَ اَلْكِتَابَ إِلَيْهِ لِيَسْتَنْفِرَ اَلنَّاسَ مِنْهَا إِلَى اَلْجِهَادِ مَعَهُ وَ كَانَ مَضْمُونُ اَلْكِتَابِ «بِسْمِ اَللَّهِ اَلرَّحْمَنِ اَلرَّحِيمِ مِنْ عَلِيٍّ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ إِلَى عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ قَيْسٍ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَرْسَلْتُ إِلَيْكَ هَاشِمَ بْنَ عُتْبَةَ لِتُشْخِصَ مَعَهُ مَنْ قِبَلَكَ مِنَ اَلْمُسْلِمِينَ لِيَتَوَجَّهُوا إِلَى قَوْمٍ نَكَثُوا بَيْعَتِي وَ قَتَلُوا شِيعَتِي وَ أَحْدَثُوا فِي هَذِهِ اَلْأُمَّةِ اَلْحَدَثَ اَلْعَظِيمَ فَأَشْخِصْ بِالنَّاسِ إِلَيَّ مَعَهُ حِينَ يُقَدِّمُ اَلْكِتَابَ عَلَيْكَ وَ لاَ تَحْبِسْهُ فَإِنِّي لَمْ أُقِرَّكَ فِي اَلْمِصْرِ اَلَّذِي أَنْتَ فِيهِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ مِنْ أَعْوَانِي وَ أَنْصَارِي عَلَى هَذَا اَلْأَمْرِ وَ اَلسَّلاَمُ ». فَقَدِمَ هَاشِمٌ بِالْكِتَابِ عَلَى أَبِي مُوسَى اَلْأَشْعَرِيِّ فَلَمَّا وَقَفَ عَلَيْهِ دَعَا اَلسَّائِبَ بْنَ مَالِكٍ اَلْأَشْعَرِيَّ فَأَقْرَأَهُ اَلْكِتَابَ وَ قَالَ لَهُ مَا تَرَى فَقَالَ اَلسَّائِبُ اِتَّبِعْ مَا كَتَبَ بِهِ إِلَيْكَ فَأَبَى أَبُو مُوسَى ذَلِكَ وَ كَسَرَ اَلْكِتَابَ وَ مَحَاهُ وَ بَعَثَ إِلَى هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ يُخَوِّفُهُ وَ يَتَوَعَّدُهُ بِالسِّجْنِ فَقَالَ اَلسَّائِبُ بْنُ مَالِكٍ فَأَتَيْتُ هَاشِماً فَأَخْبَرْتُهُ بِأَمْرِ أَبِي مُوسَى . فَكَتَبَ هَاشِمٌ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَمَّا بَعْدُ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ فَإِنِّي قَدِمْتُ بِكِتَابِكَ عَلَى اِمْرِئٍ عَاقٍّ شَاقٍّ بَعِيدِ اَلرَّحْمِ ظَاهِرِ اَلْغِلِّ وَ اَلشِّقَاقِ وَ قَدْ بَعَثْتُ إِلَيْكَ بِهَذَا اَلْكِتَابِ مَعَ اَلْمُحِلِّ بْنِ خَلِيفَةَ أَخِي طَيِّءٍ وَ هُوَ مِنْ شِيعَتِكَ وَ أَنْصَارِكَ وَ عِنْدَهُ عِلْمُ مَا قِبَلَنَا فَاسْأَلْهُ عَمَّا بَدَا لَكَ وَ اُكْتُبْ إِلَيَّ بِرَأْيِكَ أَتَّبِعْهُ وَ اَلسَّلاَمُ . فَلَمَّا قُدِّمَ اَلْكِتَابُ إِلَى عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ قَرَأَهُ دَعَا اَلْحَسَنَ اِبْنَهُ وَ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ وَ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ فَبَعَثَهُمْ إِلَى أَبِي مُوسَى وَ كَتَبَ مَعَهُمْ: «مِنْ عَبْدِ اَللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ إِلَى عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ قَيْسٍ أَمَّا بَعْدُ يَا اِبْنَ اَلْحَائِكِ وَ اَللَّهِ إِنِّي كُنْتُ لَأَرَى أَنَّ بُعْدَكَ مِنْ هَذَا اَلْأَمْرِ اَلَّذِي لَمْ يَجْعَلْكَ اَللَّهُ لَهُ أَهْلاً وَ لاَ جَعَلَ لَكَ فِيهِ نَصِيباً سَيَمْنَعُكَ مِنْ رَدِّ أَمْرِي وَ قَدْ بَعَثْتُ إِلَيْكَ اَلْحَسَنَ وَ عَمَّاراً وَ قَيْساً فَأَخْلِ لَهُمُ اَلْمِصْرَ وَ أَهْلَهُ وَ اِعْتَزِلْ عَمَلَنَا مَذْؤُماً مَدْحُوراً فَإِنْ فَعَلْتَ وَ إِلاَّ فَإِنِّي أَمَرْتُهُمْ أَنْ يُنَابِذُوكَ عَلىٰ سَوٰاءٍ إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُحِبُّ اَلْخٰائِنِينَ فَإِنْ ظَهَرُوا عَلَيْكَ قَطَعُوكَ إِرْباً إِرْباً وَ اَلسَّلاَمُ عَلَى مَنْ شَكَرَ اَلنِّعْمَةَ وَ رَضِيَ بِالْبَيْعَةِ وَ عَمِلَ لِلَّهِ رَجَاءَ اَلْعَاقِبَةِ . .
زبان ترجمه:

نبرد جمل ;  ج ۱  ص ۱۴۷

امير المؤمنين در اين هنگام هاشم بن عتبه را-كه به مرقال معروف بود- فرا خواند و او را همراه نامه‌اى پيش ابو موسى اشعرى-كه قبلا هم از سوى عثمان حاكم كوفه بود-فرستاد و دستور دادنامه را به ابو موسى برساند و در آن نامه از وى خواسته بود تا مردم را همراه هاشم به جهاد فرستد. مضمون آن نامه چنين بود:« بِسْمِ‌ اَللّٰهِ‌ اَلرَّحْمٰنِ‌ اَلرَّحِيمِ‌ * ». از على امير مؤمنان به عبد اللّه بن قيس. اما بعد، من هاشم بن عتبۀ مرقال را پيش تو فرستادم تا مسلمانانى را كه آنجايند همراه او گسيل دارى تا به جنگ مردمى بروند كه بيعت مرا شكسته‌اند و شيعيان مرا كشته‌اند و ميان اين امت بدعتى بزرگ پديد آورده‌اند. همين كه او با اين نامه پيش تو رسيد، مردم را همراه او اعزام كن و او را معطل مكن و من تو را در امارت شهرى كه هستى باقى نگذارده‌ام مگر اينكه از ياران و مددكاران من در اين موضوع باشى. و السلام». هاشم مرقال، آن نامه را براى ابو موسى اشعرى برد و نامه را براى او خواند و گفت: چه مى‌كنى‌؟ ابو السائب به ابو موسى گفت: از آنچه در نامه براى تو نوشته شده است پيروى كن. ابو موسى نپذيرفت و آن نامه را از ميان برد و هاشم را بيم داد و تهديد به زندان نمود. سائب بن مالك مى‌گويد: من پيش هاشم مرقال رفتم و موضوع را به او گفتم و او براى امير المؤمنين على (عليه السّلام) چنين نوشت: «اما بعد، اى امير المؤمنين! من نامه‌ات را براى مردى ستيزه‌جو و سر از فرمان كشيده كه از خويشاوندى دور و ستيز و دغل از او آشكار است آوردم. اكنون اين نامه را همراه محل بن خليفۀ طايى كه از پيروان و ياران توست به حضورت فرستادم. او از آنچه كه اينجا مى‌گذرد آگاه است، آنچه مى‌خواهى از او بپرس و سپس عقيدۀ خويش را براى من بنويس كه از آن پيروى كنم. و السلام.» چون اين نامه به على (عليه السّلام) رسيد و آن را خواند، پسر خود حسن بن على، عمار بن ياسر و قيس بن سعد بن عباده را فرا خواند و آنان را پيش ابو موسى اشعرى روانه كرد و همراه آنان نامه‌اى به اين مضمون مرقوم داشت: «از بندۀ خدا امير المؤمنين به عبد اللّه بن قيس. اما بعد، اى پسر جولاهك! [شخص فرومايه] به خدا سوگند چنين مى‌پنداشتم كه از اين كار كه خدا تو را شايستۀ آن ندانست و بهره‌اى براى تو در آن قرار نداد، دورى نمى‌كنى. اكنون حسن و عمار و قيس را فرستادم. شهر را به آنان بسپر و از كار ما با خفت و سرزنش شده، كناره بگير. اگر چنين كردى هيچ، وگرنه گفته‌ام به تو اعلان جنگ دهند-كه خداى خيانت خيانت‌پيشگان را دوست نمى‌دارد-و اگر بر تو چيره شوند تو را پاره پاره كنند. و درود بر هر كس كه نعمتها را سپاسگزار بوده و از بيعت خشنود باشد و براى خداوند به اميد فرجام پسنديده عمل كند.»

divider