شناسه حدیث :  ۳۱۰۴۶۶

  |  

نشانی :  التوحيد  ,  جلد۱  ,  صفحه۲۸۶  

عنوان باب :   41 باب أنه عز و جل لا يعرف إلا به

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام)

حَدَّثَنَا أَبُو اَلْحُسَيْنِ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ اَلْفَارِسِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو سَعِيدٍ اَلنَّسَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نَصْرٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ اَلصُّغْدِيُّ بِمَرْوَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ اَلْحَكَمِ اَلْعَسْكَرِيُّ وَ أَخُوهُ مُعَاذُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ اَلْحَنْظَلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَلرَّحْمَنِ بْنُ قَيْسٍ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ اَلرُّمَّانِيِّ عَنْ زَاذَانَ عَنْ سَلْمَانَ اَلْفَارِسِيِّ فِي حَدِيثٍ طَوِيلٍ: يَذْكُرُ فِيهِ قُدُومَ اَلْجَاثِلِيقِ اَلْمَدِينَةَ مَعَ مِائَةٍ مِنَ اَلنَّصَارَى وَ مَا سَأَلَ عَنْهُ أَبَا بَكْرٍ فَلَمْ يُجِبْهُ ثُمَّ أُرْشِدَ إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَأَلَهُ عَنْ مَسَائِلَ فَأَجَابَهُ عَنْهَا وَ كَانَ فِيمَا سَأَلَهُ أَنْ قَالَ لَهُ أَخْبِرْنِي عَرَفْتَ اَللَّهَ بِمُحَمَّدٍ أَمْ عَرَفْتَ مُحَمَّداً بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَا عَرَفْتُ اَللَّهَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ لَكِنْ عَرَفْتُ مُحَمَّداً بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حِينَ خَلَقَهُ وَ أَحْدَثَ فِيهِ اَلْحُدُودَ مِنْ طُولٍ وَ عَرْضٍ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ مُدَبَّرٌ مَصْنُوعٌ بِاسْتِدلاَلٍ وَ إِلْهَامٍ مِنْهُ وَ إِرَادَةٍ كَمَا أَلْهَمَ اَلْمَلاَئِكَةَ طَاعَتَهُ وَ عَرَّفَهُمْ نَفْسَهُ بِلاَ شِبْهٍ وَ لاَ كَيْفٍ . وَ الْحَدِيثُ طَوِيلٌ أَخَذْنَا مِنْهُ مَوْضِعَ الْحَاجَةِ وَ قَدْ أَخْرَجْتُهُ بِتَمَامِهِ فِي آخِرِ أَجْزَاءِ كِتَابِ النُّبُوَّةِ .
زبان ترجمه:

اسرار توحيد ;  ج ۱  ص ۳۲۹

حديث كرد ما را ابو الحسين محمد بن ابراهيم بن اسحق فارسى گفت كه حديث كرد ما را احمد بن محمد بن سعيد نسوى گفت كه حديث كرد ما را ابو نصر احمد بن محمد بن عبد اللّٰه صغدى در مرو گفت كه حديث كردند ما را محمد بن يعقوب بن حكم عسگرى و برادرش معاذ بن يعقوب گفتند كه حديث كرد ما را محمد بن سنان حنظلى گفت كه حديث كرد ما را عبد الله بن عاصم گفت كه حديث كرد ما را عبد الرحمن بن قيس از ابو هاشم رمانى از زادان از سلمان فارسى«رضى»در حديث طويلى كه در آن ورود جاثليق را در مدينه ذكر ميكند با صد نفر از نصارى و آنچه جاثليق ابو بكر را از آن سؤال كرد و ابو بكر او را جواب نداد و بعد از آن بسوى امير المؤمنين على بن ابى طالب(عليه السّلام) ارشاد و رهنمائى شد و آن حضرت را از چند مسأله سؤال نمود و حضرت او را از آنها جواب فرمود و در آنچه آن حضرت را سؤال نمود اين بود كه بحضرت عرض كرد كه مرا خبر ده كه خدا را بواسطۀ محمد شناختى يا محمد را بخدا شناختى على بن ابى طالب(عليه السّلام) فرمود كه من خدا را بمحمد(صلّى الله عليه و آله)نشناختم و ليكن محمد را بخداى عز و جل شناختم در هنگامى كه او را آفريد و اندازها را از طول و عرض در او احداث فرمود پس شناختم كه آن حضرت مدبريست مصنوع كه خدا او را تدبير فرموده و ساخته باستدلال و الهامى از او و ارادۀ چنان كه طاعت خود را بفرشتگان الهام نموده و خود را بايشان شناسانيده بى‌مانند و چون و چگونگى

divider

توحید صدوق / ترجمه میرزایی ;  ج ۱  ص ۴۴۷

4-زاذان از سلمان فارسى در حديث طولانى نقل مى‌كند كه جاثليق[عالم بزرگ مسيحى]به همراه صد نفر از مسيحيان وارد مدينه شدند و از ابو بكر سؤالاتى پرسيدند كه نتوانست جواب بدهد.سپس آنها را به سوى امير مؤمنان على عليه السّلام راهنمايى كردند و سؤالاتى از ايشان پرسيدند. يكى از سؤالات اين بود:به من بفرماييد كه خداوند را به وسيلۀ محمّد يا محمّد را به وسيلۀ خداوند شناختيد؟امام على عليه السّلام فرمودند:ما خدا را به وسيلۀ حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله نشناختيم،بلكه آن حضرت را به وسيلۀ خداوند شناختيم،آن زمانى كه خداوند ايشان را آفريد و در ايشان اندازه‌اى از طول و عرض قرار داد.پس با دليل،الهام و ارادۀ خداوند شناختم كه حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله تدبير يافته و ساخته‌شده است.همان‌طورى كه به فرشتگان،اطاعت از خود را الهام نمود و خود را بدون شباهت[به چيزى]و چگونگى به مردم معرّفى كرد.

divider

توحید صدوق / ترجمه جعفری ;  ج ۱  ص ۴۰۹

4-سلمان فارسى در يك حديث طولانى-كه در آن ورود جاثليق(يكى از رهبران اسقف‌هاى مسيحيان)را به همراه صد نفر از نصارى،و پرسشهايى كه جاثليق از ابو بكر پرسيد و ابو بكر نتوانست بيان كند.آنگاه او به خدمت امير المؤمنين على بن ابى طالب عليهما السّلام راهنمايى شد و از آن حضرت پرسشهايى كرد و حضرت آنها را پاسخ داده-گويد:از جمله از حضرت عليه السّلام پرسيد:تو خدا را به وسيلۀ محمّد صلّى اللّه عليه و آله شناختى،يا محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به وسيلۀ خدا شناختى‌؟»
على بن ابى طالب عليه السّلام فرمود:«من خدا را به وسيلۀ محمّد صلّى اللّه عليه و آله نشناختم،و ليكن محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به وسيلۀ خدا شناختم،آنگاه كه او را آفريد و اندازه‌ها را از طول و عرض در او احداث فرمود.پس شناختم كه آن حضرت تدبيرشدۀ مصنوع است كه خداوند به استدلال و اراده و الهامى از او،او را تدبير فرمود.چنان كه طاعت خود را به فرشتگان الهام نمود و خود را بى‌مانند و چون و چگونگى ذات به ايشان شناسانيده است.»

divider