شناسه حدیث :  ۲۹۳۲۹۲

  |  

نشانی :  إرشاد القلوب  ,  جلد۲  ,  صفحه۳۱۹  

عنوان باب :   الجزء الثاني [باب في فضائل و مناقب أمير المؤمنين علي بن أبي طالب و غزواته عليه السلام ] [في جوابه عليه السلام عن مسألة يهودي آخر ]

معصوم :   امام صادق (علیه السلام) ، امیرالمؤمنین (علیه السلام)

وَ بِحَذْفِ اَلْإِسْنَادِ مَرْفُوعاً إِلَى اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: لَمَّا بَايَعَ اَلنَّاسُ عُمَرَ أَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ شُبَّانِ اَلْيَهُودِ وَ هُوَ فِي مَسْجِدٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَ اَلنَّاسُ حَوْلَهُ فَقَالَ يَا عُمَرُ دُلَّنِي عَلَى أَعْلَمِكُمْ بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ بِكِتَابِهِ وَ سُنَّتِهِ فَأَوْمَأَ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَتَحَوَّلَ اَلرَّجُلُ إِلَيْهِ وَ سَأَلَهُ أَنْتَ كَذَلِكَ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ إِنِّي أَسْأَلُكَ عَنْ ثَلاَثٍ وَ ثَلاَثٍ وَ وَاحِدَةٍ فَقَالَ أَ فَلاَ قُلْتَ عَنْ سَبْعٍ قَالَ اَلْيَهُودِيُّ لاَ إِنَّمَا أَسْأَلُكَ عَنْ ثَلاَثٍ فَإِنْ أَصَبْتَ فِيهِنَّ سَأَلْتُكَ عَنْ ثَلاَثٍ بَعْدَهَا وَ إِنْ لَمْ تُصِبْ لَمْ أَسْأَلْكَ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَخْبِرْنِي إِذَا أَجَبْتُكَ بِالصَّوَابِ وَ اَلْحَقِّ وَ تَعْرِفُ ذَلِكَ وَ كَانَ اَلْفَتَى مِنْ عُلَمَاءِ اَلْيَهُودِ وَ أَحْبَارِهِمْ يَرَوْنَ أَنَّهُ مِنْ وُلْدِ هَارُونَ أَخِي مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ نَعَمْ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ بِالَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَئِنْ أَجَبْتُكَ بِالصَّوَابِ وَ اَلْحَقِّ لَتُسْلِمَنَّ وَ تَدَعُ اَلْيَهُودِيَّةَ فَحَلَفَ لَهُ وَ قَالَ مَا جِئْتُكَ إِلاَّ مُرْتَاداً أُرِيدُ اَلْإِسْلاَمَ فَقَالَ يَا هَارُونِيُّ سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ تُخْبَرْ إِنْ شَاءَ اَللَّهُ تَعَالَى- قَالَ اَلْيَهُودِيُّ أَخْبِرْنِي عَنْ أَوَّلِ شَجَرَةٍ نَبَتَتْ عَلَى وَجْهِ اَلْأَرْضِ وَ عَنْ أَوَّلِ عَيْنٍ نَبَعَتْ فِي اَلْأَرْضِ وَ عَنْ أَوَّلِ حَجَرٍ وُضِعَ عَلَى وَجْهِ اَلْأَرْضِ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَمَّا أَوَّلُ شَجَرَةٍ نَبَتَتْ عَلَى وَجْهِ اَلْأَرْضِ فَإِنَّ أَهْلَ اَلْأَرْضِ يَزْعُمُونَ أَنَّهَا اَلزَّيْتُونُ وَ قَدْ كَذَبُوا إِنَّمَا هِيَ اَلنَّخْلَةُ وَ هِيَ اَلْعَجْوَةُ هَبَطَ بِهَا آدَمُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مِنَ اَلْجَنَّةِ فَغَرَسَهَا وَ أَصْلُ اَلنَّخْلِ كُلِّهِ مِنْهَا وَ أَمَّا أَوَّلُ عَيْنٍ نَبَعَتْ عَلَى وَجْهِ اَلْأَرْضِ فَإِنَّ اَلْيَهُودَ يَزْعُمُونَ أَنَّهَا اَلْعَيْنُ اَلَّتِي فِي بَيْتِ اَلْمَقْدِسِ تَحْتَ اَلْحَجَرِ وَ كَذَبُوا إِنَّمَا هِيَ عَيْنُ اَلْحَيَاةِ اَلَّتِي اِنْتَهَى مُوسَى وَ فَتَاهُ إِلَيْهَا فَغَسَلاَ فِيهَا اَلسَّمَكَةَ اَلْمَالِحَةَ فَحَيِيَتْ وَ لَيْسَ مِنْ مَيِّتٍ يُصِيبُهُ ذَلِكَ اَلْمَاءُ إِلاَّ حَيِيَ وَ كَانَ اَلْخَضِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ شَرِبَ مِنْهَا وَ لَمْ يَجِدْهَا ذُو اَلْقَرْنَيْنِ وَ أَمَّا أَوَّلُ اَلْحَجَرِ وُضِعَ عَلَى وَجْهِ اَلْأَرْضِ فَإِنَّ اَلْيَهُودَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ اَلْحَجَرُ اَلَّذِي فِي بَيْتِ اَلْمَقْدِسِ وَ كَذَبُوا إِنَّمَا هُوَ اَلْحَجَرُ اَلْأَسْوَدُ وَ هَبَطَ بِهِ آدَمُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مِنَ اَلْجَنَّةِ فَوَضَعَهُ عَلَى اَلرُّكْنِ وَ اَلنَّاسُ يَسْتَلِمُونَهُ وَ كَانَ أَشَدَّ بَيَاضاً مِنَ اَلثَّلْجِ فَاسْوَدَّ مِنْ خَطَايَا اِبْنِ آدَمَ قَالَ اَلْيَهُودِيُّ فَأَخْبِرْنِي كَمْ لِهَذِهِ اَلْأُمَّةِ مِنْ إِمَامٍ هُدًى هَادِينَ مَهْدِيِّينَ لاَ يَضُرُّهُمْ خِذْلاَنُ مَنْ خَذَلَهُمْ وَ أَيْنَ مَنْزِلُ مُحَمَّدٍ مِنَ اَلْجَنَّةِ وَ مَنْ مَعَهُ مِنْ أُمَّتِهِ فِي اَلْجَنَّةِ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَمَّا قَوْلُكَ كَمْ لِهَذِهِ اَلْأُمَّةِ مِنْ إِمَامٍ هُدًى وَ أَيْنَ مَنْزِلُ مُحَمَّدٍ فِي اَلْجَنَّةِ وَ مَنْ مَعَهُ مِنْ أُمَّتِهِ فِي اَلْجَنَّةِ فَإِنَّ أَئِمَّةَ اَلْهُدَى اِثْنَا عَشَرَ وَ أَمَّا مَنْزِلُ مُحَمَّدٍ فَفِي أَشْرَفِ اَلْجِنَانِ وَ أَفْضَلِهَا جَنَّةِ عَدْنٍ وَ أَمَّا اَلَّذِينَ مَعَهُ فَالْأَئِمَّةُ اَلاِثْنَا عَشَرَ أَئِمَّةُ اَلْهُدَى قَالَ اَلْفَتَى صَدَقْتَ فَوَ اَللَّهِ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ إِنَّهُ لَمَكْتُوبٌ عِنْدِي بِإِمْلاَءِ وَ خَطِّ هَارُونَ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ فَأَخْبِرْنِي كَمْ يَعِيشُ وَصِيُّ مُحَمَّدٍ بَعْدَهُ وَ هَلْ يَمُوتُ مَوْتاً أَوْ يُقْتَلُ قَتْلاً قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَيْحَكَ أَنَا وَصِيُّ مُحَمَّدٍ أَعِيشُ بَعْدَهُ ثَلاَثِينَ سَنَةً لاَ أَزِيدُ يَوْماً وَ لاَ أَنْقُصُ يَوْماً ثُمَّ يُبْعَثُ أَشْقَاهَا شَقِيقُ عَاقِرِ نَاقَةِ صَالِحٍ فَيَضْرِبُنِي ضَرْبَةً فِي فَرْقِي فَتُخْضَبُ مِنْهُ لِحْيَتِي ثُمَّ بَكَى عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بُكَاءً شَدِيداً قَالَ فَصَرَخَ اَلْفَتَى وَ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ أَنَّكَ وَصِيُّهُ وَ خَلِيفَتُهُ وَ هَادِي اَلْأُمَّةِ وَ مُحْيِي اَلسُّنَّةِ مِنْ بَعْدِهِ وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِينَ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِينَ .
زبان ترجمه:

إرشاد القلوب / ترجمه رضایی ;  ج ۲  ص ۲۲۱

بعد فرمود:اى هارونى بپرس هر چه كه برايت آشكار شده ان شاء اللّٰه تعالى ترا پاسخ مى‌دهم عرضكرد خبر ده مرا از اولين درختى كه بر روى زمين روئيد حضرت امير المؤمنين فرمود اما اولين درخت كه در روى زمين روئيد همانا مردمان زمين گمان ميكنند درخت زيتون است ولى دروغ گفته‌اند همانا آن درخت خرما بود كه آدم از از بهشت آورد و كاشت و اصل همه‌ى خرماها از اوست. و اما اولين چشمه‌اى كه بر روى زمين جوشيد همانا يهود گمان ميكنند آن چشمه‌ايست كه در بيت المقدس زير سنگ است ولى دروغ گفته‌اند اولين چشمه همان چشمه‌ايست كه موسى و آن جوان بسويش رفتند در آن چشمه ماهى شور را شستند و سپس زنده شد و هر مرده‌اى كه بآن چشمه برسد زنده مى‌شود و چنين بود كه خضر از آن چشمه نوشيد و ذو القرنين آن را پيدا نكرد. و اما اولين سنگى كه بر روى زمين نهاده شد يهوديان خيال ميكنند همان سنگى است كه در بيت المقدس است ولى دروغ گفته‌اند آن سنگ حجر الاسود است كه آدم از بهشت آورده و بروى ركن گذاشته و مردم آن را استلام ميكنند و دست ميكشند آن سنگ از برف سفيدتر بود در نتيجه گناهان فرزندان آدم سياه شد،يهودى پرسيد مرا خبر ده كه چقدر براى اين امت امام است كه هدايت‌كنندگانند و واگذاشتن مردم بر ايشان زيانى نميرساند و خانه‌ى محمّد و يارانش كه با اويند در كجاى بهشت است‌؟امير المؤمنين عليه السّلام فرمود:اما گفته‌ى تو كه گفتى چند امام ارشادكننده براى امت است و در كجاى بهشت منزل محمّد صلّى اللّٰه عليه و اله و يارانش همانا امامان ارشادكننده دوازده نفرند و محمّد در بهترين جاهاى بهشت و برتر از همه جا بهشت عدن است و اما كسانى كه با آن حضرت امامان دوازده‌گانه ميباشند.يهودى گفت راست گفتى سوگند بآن خداوندى كه جز او خدائى نيست همانا بخط‍‌ و ديكته‌ى هارون بدست او نوشته شده و در پيش من است سپس عرضكرد خبر ده مرا كه چقدر وصىّ‌ محمّد صلّى اللّٰه عليه و اله بعد از او زندگى ميكند؟آيا باجل خود ميميرد يا كشته مى‌شود. فرمود:واى بر تو من وصىّ‌ محمّدم پس از او سى سال زندگى ميكنم نه يك روز كم نه زياد بعد برانگيخته مى‌شود شقى‌ترين و بدبخت‌ترين مردم شبيه پى‌كننده‌ى ناقه صالح سپس ضربتى بر فرق من زند كه از آن ضربت محاسنم رنگين شود. بعد على عليه السّلام گريه كرد گريه‌ى شديدى ناگاه جوان نصرانى فريادى كشيد و گفت«اشهد ان لا اله الا اللّٰه و ان محمّدا رسول اللّٰه و انك وصيه»و تو خليفه‌ى پيامبر و راهنماى تمام امتش و زنده‌كننده‌ى روش او بعد از او ميباشى« وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ‌ رَبِّ‌ اَلْعٰالَمِينَ‌ * » و صلى اللّٰه محمّد و آله اجمعين».

divider

إرشاد القلوب / ترجمه سلگی ;  ج ۲  ص ۲۱۴

از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه وقتى پس از مرگ ابى بكر مردم با عمر بيعت كردند،جوانى دانشمند از يهود در مسجد نزد وى آمد و پرسيد:داناترين شما به كتاب و سنّت كيست‌؟عمر به على عليه السّلام اشاره كرد،آن جوان خدمت امام عليه السّلام رفت و گفت:من از سه چيز و سه چيز و يك چيز از شما مى‌پرسم‌؟فرمود:چرا نمى‌گويى از هفت چيز؟! يهودى گفت:به اين جهت كه اول از سه چيز مى‌پرسم،اگر جواب درست دادى،از سه چيز بعدى مى‌پرسم و اگر جواب ندادى نمى‌پرسم‌؟! امام عليه السّلام فرمود:اگر پاسخ درست دادم،مسلمان مى‌شوى،اى هارونى‌؟ -زيرا خودش را از فرزندان هارون برادر موسى مى‌دانست-،جوان گفت:به همين منظور نزد شما آمده‌ام‌؟فرمود:سؤال كن به يارى خدا جوابت را خواهم داد. يهودى گفت:نخستين درختى كه بر روى زمين روييد،چه بود؟ 2-و اولين چشمه‌اى كه در زمين جارى شد،كدام چشمه بود؟ 3-و چه سنگى اولين بار،روى زمين افتاد؟امام عليه السّلام فرمود: (جواب سؤال اول)-مردم گمان دارند نخستين درخت،زيتون بود،اما چنين نيست،بلكه درخت خرمايى بود كه آدم آن را از بهشت آورد و در زمين كاشت و همۀ نخلها از آن درخت گرفته شده است و نامش«عجوه»بود. (جواب سؤال دوم)-اما نخستين چشمه به زعم يهود،چشمه‌اى است كه در بيت المقدس،در زير سنگ جارى گرديد،اما اشتباه كردند،بلكه اولين چشمه«عين الحيات»بود كه موسى و همراهش به آن رسيدند و ماهى نمكين را در آن شستند و زنده شد و هر ميّتى را كه در آن بشويند،زنده مى‌شود و خضر عليه السّلام از آن آب نوشيد و ذو القرنين به آن دست نيافت. (جواب سؤال سوم)اما نخستين سنگ به گمان يهود،سنگى است كه در بيت المقدس است،در حالى كه نخستين سنگ«حجر الاسود»بود كه آدم آن را از بهشت آورد و در«ركن»قرار داد و مردم آن را«استلام»مى‌كنند و در آغاز از برف سفيدتر بود،ولى به علت گناه فرزندان آدم،تدريجا سياه شد. يهودى پرسيد:اين امّت چند امام هادى و رهنما دارد كه ديگران نمى‌توانند آنها را گمراه كنند؟و منزل محمد صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم و همراهانش در بهشت كجاست‌؟و همراهانش كيانند؟فرمود:ائمۀ عليهم السّلام هدايت،دوازده نفرند،اما منزل محمد صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم در بهترين جاى بهشت است،كه:«جنّت عدن نام دارد و همراهان او،همان دوازده نفرند.جوان يهودى گفت:راست گفتى،به خدا سوگند اين مسائل به خط‍‌ هارون نوشته و نزد من نگهدارى مى‌شود،حال بگو كه آيا وصىّ‌ محمد صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم چقدر عمر مى‌كند؟و آيا به طور طبيعى مى‌ميرد،يا كشته مى‌شود؟ فرمود:من وصىّ‌ محمد صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم هستم و سى سال پس از او زندگى مى‌كنم، سپس شقى‌ترين امّت-كه همتاى قاطع ناقۀ صالح است-با شمشير بر فرقم مى‌زند،و محاسنم به خون سرم خضاب مى‌گردد. -و در اينجا امام عليه السّلام گريست- راوى گفت:جوان يهودى فرياد زد:اشهد ان لا اله الاّ اللّٰه و انّ‌ محمدا رسول اللّٰه،تو وصى و جانشين و هادى امّت و زنده‌كنندۀ سنّت،پس از او هستى، الحمد للّٰه ربّ‌ العالمين.

divider