شناسه حدیث :  ۲۹۳۲۷۲

  |  

نشانی :  إرشاد القلوب  ,  جلد۲  ,  صفحه۲۸۸  

عنوان باب :   الجزء الثاني [باب في فضائل و مناقب أمير المؤمنين علي بن أبي طالب و غزواته عليه السلام ] [خبر حبابة الوالبيّة ]

معصوم :   امیرالمؤمنین (علیه السلام) ، امام حسن مجتبی (علیه السلام) ، امام حسین (علیه السلام) ، امام سجاد (علیه السلام) ، امام باقر (علیه السلام) ، امام صادق (علیه السلام) ، امام کاظم (علیه السلام) ، امام رضا (علیه السلام)

وَ رُوِيَ مَرْفُوعاً إِلَى رُشَيْدٍ اَلْهَجَرِيِّ قَالَ: كُنْتُ وَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ سَلْمَانُ وَ أَبُو عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ قَيْسُ بْنُ وَرْقَاءَ وَ أَبُو اَلْقَاسِمِ مَالِكُ بْنُ اَلتَّيِّهَانِ وَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ بَيْنَ يَدَيْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِالْمَدِينَةِ إِذْ دَخَلَتْ عَلَيْهِ حَبَابَةُ اَلْوَالِبِيَّةُ وَ عَلَى رَأْسِهَا مِجْمَرَةٌ شِبْهُ اَلْمِنْسَفِ وَ عَلَيْهَا أَثْمَارٌ سَابِغَةٌ وَ هِيَ مُتَقَلِّدَةُ اَلْمُصْحَفِ وَ بَيْنَ أَنَامِلِهَا سُبْحَةٌ مِنْ حَصًى وَ نَوًى وَ سَلَّمَتْ وَ بَكَتْ كَثِيراً وَ قَالَتْ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ آهِ مِنْ فَقْدِكَ وَا أَسَفَاهْ عَلَى غَيْبَتِكَ وَ وَا حَسْرَتَاهْ عَلَى مَا يَفُوتُ مِنَ اَلْغَنِيمَةِ مِنْكَ لاَ نَلْهُو وَ لاَ نَرْغَبُ عَنْكَ وَ إِنَّنِي مِنْ أَمْرِي لَعَلَى يَقِينٍ وَ بَيَانٍ وَ حَقِيقَةٍ وَ إِنِّي لَقِيتُكَ وَ أَنْتَ تَعْلَمُ مَا أُرِيدُهُ- فَمَدَّ يَدَهُ اَلْيُمْنَى إِلَيْهَا وَ أَخَذَ مِنْهَا حَصَاةً بَيْضَاءَ تَلْمَعُ مِنْ صَفَائِهَا وَ أَخَذَ خَاتَمَهُ مِنْ يَدِهِ فَطَبَعَ بِهِ اَلْحَصَاةَ وَ قَالَ لَهَا يَا حَبَابَةُ هَذَا كَانَ مُرَادَكِ مِنِّي فَقَالَتْ إِي وَ اَللَّهِ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ هَذَا أُرِيدُهُ لَمَّا سَمِعْتُ مِنْ تَفَرُّقِ شِيعَتِكَ وَ اِخْتِلاَفِهِمْ مِنْ بَعْدِكَ فَأَرَدْتُ هَذَا اَلْبُرْهَانَ لِيَكُونَ مَعِي إِنْ عُمِّرْتُ بَعْدَكَ لاَ عُمِّرْتُ وَ يَا لَيْتَنِي وَ قَوْمِي وَ أَهْلِي لَكَ اَلْفِدَاءُ فَإِذَا وَقَعَتِ اَلْإِشَارَةُ أَوْ شَكَّتِ اَلشِّيعَةُ إِلَى مَنْ يَقُومُ مَقَامَكَ أَتَيْتُهُ بِهَذِهِ اَلْحَصَاةِ فَلَوْ فَعَلَ بِهَا مَا فَعَلْتَ عَلِمْتُ أَنَّهُ اَلْخَلَفُ مِنْ بَعْدِكَ وَ أَرْجُو أَنْ لاَ أُؤَجَّلَ لِذَلِكَ فَقَالَ لَهَا بَلَى وَ اَللَّهِ يَا حَبَابَةُ لَتَلْقَيْنَ بِهَذِهِ اَلْحَصَاةِ اِبْنَيَّ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَيْنَ وَ عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ وَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ وَ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى اَلرِّضَا وَ كُلٌّ إِذْ أَتَيْتِهِ اِسْتَدْعَى اَلْحَصَاةَ مِنْكِ فَطَبَعَهَا بِهَذَا اَلْخَاتَمِ لَكِ فَعِنْدَ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا تَرَيْنَ فِي نَفْسِكِ بُرْهَاناً عَظِيماً مِنْهُ وَ تَخْتَارِينَ اَلْمَوْتَ فَتَمُوتِينَ وَ يَتَوَلَّى أَمْرَكِ وَ يَقُومُ عَلَى حُفْرَتِكِ وَ يُصَلِّي عَلَيْكِ وَ أَنَا مُبَشِّرُكِ بِأَنَّكِ مَعَ اَلْمَكْرُورَاتِ مِنَ اَلْمُؤْمِنَاتِ مَعَ اَلْمَهْدِيِّ مِنْ ذُرِّيَّتِي إِذْ أَظْهَرَ اَللَّهُ أَمْرَهُ فَبَكَتْ حَبَابَةُ وَ قَالَتْ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَيْنَ هَذَا لِأَمَتِكَ اَلضَّعِيفَةِ اَلْيَقِينِ اَلْقَلِيلَةِ اَلْعَمَلِ لَوْ لاَ فَضْلُ اَللَّهِ وَ فَضْلُ رَسُولِهِ وَ فَضْلُكَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ حَقّاً لاَ سِوَاكَ فَادْعُ لِي يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ بِالثَّبَاتِ عَلَى مَا هَدَانَا اَللَّهُ إِلَيْهِ لاَ أُسْلَبُهُ وَ لاَ أُفْتَنُ فِيهِ وَ لاَ أَضَلُّ عَنْهُ فَدَعَا لَهَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ أَصْحَبَهَا خَيْراً قَالَتْ حَبَابَةُ فَلَمَّا قُبِضَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ بِضَرْبَةِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ مُلْجَمٍ لَعَنَهُ اَللَّهُ فِي مَسْجِدِ اَلْكُوفَةِ أَتَيْتُ مَوْلاَيَ اَلْحَسَنَ فَقَالَ أَهْلاً وَ سَهْلاً يَا حَبَابَةُ هَاتِي اَلْحَصَاةَ وَ طَبَعَهَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ أَخْرَجَ اَلْخَاتَمَ بِعَيْنِهِ فَلَمَّا مَضَى اَلْحَسَنُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِالسَّمِّ أَتَيْتُ اَلْحُسَيْنَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ مَرْحَباً يَا حَبَابَةُ هَاتِي اَلْحَصَاةَ فَأَخَذَهَا وَ خَتَمَهَا بِذَلِكَ اَلْخَاتَمِ فَلَمَّا اُسْتُشْهِدَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَضَيْتُ إِلَى عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ وَ قَدْ شَكَّ اَلنَّاسُ فِيهِ وَ مَالَتْ شِيعَةُ اَلْحِجَازِ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَنَفِيَّةِ فَصَارَ إِلَيَّ مِنْ كِبَارِهِمْ جَمْعٌ وَ قَالُوا يَا حَبَابَةُ اَللَّهَ اَللَّهَ فِينَا اِقْصِدِي عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ بِالْحَصَاةِ حَتَّى يَتَبَيَّنَ اَلْحَقُّ- فَصِرْتُ إِلَيْهِ فَلَمَّا رَآنِي رَحَّبَ بِي وَ قَرَّبَنِي وَ مَدَّ يَدَهُ وَ قَالَ هَاتِي اَلْحَصَاةَ فَأَخَذَهَا وَ طَبَعَهَا بِذَلِكَ اَلْخَاتَمِ ثُمَّ صِرْتُ بَعْدَهُ إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ إِلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ إِلَى مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ إِلَى عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَكُلٌّ يَفْعَلُ مِثْلَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَيْنِ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ ثُمَّ عَلَتْ سِنِّي وَ رَقَّ جِلْدِي وَ دَقَّ عَظْمِي وَ حَالَ سَوَادُ شَعْرِي وَ كُنْتُ بِكَثْرَةِ نَظَرِي إِلَيْهِمْ صَحِيحَةَ اَلْبَصَرِ وَ اَلْعَقْلِ وَ اَلْفَهْمِ وَ اَلسَّمْعِ فَلَمَّا صِرْتُ بِحَالٍ اِسْتَوْلَى اَلْكِبَرُ فِيهِ قُلْتُ لِمَوْلاَيَ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ تَغْفَلْ عَنِّي تَحْضُرُ جَنَازَتِي وَ تُصَلِّي عَلَيَّ كَمَا وَعَدَنِي جَدُّكَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ اِلْتَزِمِي فَإِنَّكِ مَعَنَا فَكَانَ مِنْ أَمْرِهَا أَنَّهَا ذَاتَ يَوْمٍ نَائِمَةٌ عَلَى فِرَاشِهَا إِذْ نَزَلَ اَلْحَمَامُ اَلْمَحْتُومُ فَأَيْقَظُوهَا فَإِذَا هِيَ قَدْ سَلَّمَتْ فَلَمَّا كَانَ مِنَ اَلْغَدِ وَ إِذَا بِرَسُولِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا عِنْدَهُمْ وَ عِنْدَهُ كَفَنٌ وَ حَنُوطٌ ثُمَّ قَامُوا فِي جَهَازِهَا فَصَلَّى عَلَيْهَا اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ لَقَّنَهَا ثُمَّ قَامَ عَلَى قَبْرِهَا يَبْكِي ثُمَّ قَالَ أَبْلِغِي آبَائِي مِنِّي اَلسَّلاَمَ .
زبان ترجمه:

إرشاد القلوب / ترجمه رضایی ;  ج ۲  ص ۱۵۹

و روايت شده از رشيد هجرى كه گفت من و سلمان و ابو عبد- الرحمن بن قيس بن ورقاء و ابو القاسم مالك بن تيهان و سهل بن حنيف در مدينه برابر امير المؤمنين بوديم ناگاه حبابه‌ى والبيّه بر آن حضرت وارد شد و بر فراز سرش منقلى بود شبيه غربالى كه گندم باد ميدهند و در ميان آن ميوه‌هاى دراز بود و قرآنى آويخته داشت تسبيحى از سنگريزه در دستش بود. سلام كرد و گريه فراوانى كرد و عرضكرد اى امير المؤمنين آه از آن وقتى كه از دست بروى،اسفا زمانى كه از ميان ما پنهان شوى، حسرتا از آن غنيمتى كه وجود تو باشد و فوت شود بازى نميكنم و از تو رو برنگردانيم و همانا من گفته‌ام را از روى يقين ميگويم من ترا ملاقات مى‌كنم و تو ميدانى چه اراده‌اى دارم.سپس حضرت دست راستش را بسوى او دراز كرد و ريگها را از وى گرفت ريگهاى سفيد ميدرخشيد انگشترش را از دست بيرون آورد ريگها را مهر كرد فرمود اى حبابه اين مراد و خواسته تو است عرضكرد آرى بخدا اى امير المؤمنين همين را اراده كردم چون كه شنيدم بعد از تو شيعيانت اختلاف ميكنند و پراكنده ميشوند من اراده‌ى اين برهان را كردم تا همراه من باشد اگر بعد از تو زنده باشم و اى كاش فاميل و اهل من قربانى تو گردند هنگامى كه اشاره واقع شود يا شيعيان تو در باره‌ى جانشينت شك نمايند. من اين ريگها را بياورم اگر آن جانشين هم انگشتر را در ريگها فرو برد آنچنان كه شما مهر كرديد ميدانم كه او جانشين بعد تو است اميدوارم درين جهت درنگى نكنم حضرت فرمود بخدا سوگند اى حبابه تو با اين ريگها فرزندم حسن،حسين،على بن الحسين،محمّد بن على جعفر بن محمّد،موسى بن جعفر،على بن موسى را ملاقات ميكنى و پيش هر يك از آنان بروى ريگها را از تو ميخواهند با همين انگشتر آنها را مهر مى‌كنند.سپس در پيش على بن موسى الرضا براى خود از آن حضرت برهانى بزرگ مى‌بينى از امامت آن حضرت سپس مرگ را اختيار ميكنى و تو ميميرى او متولى دفن و كفن و غسل تو مى‌شود و بر فراز قبرت مى‌ايستد و بر تو نماز ميگذارد و من بتو مژده ميدهم كه تو با زنان مؤمنه‌ى گرامى با مهدى از نسل من هنگامى كه خدا امر او را آشكار كند خواهى بود. حبابه گريه كرد و عرضكرد يا امير المؤمنين از كجا ممكن است اين امر براى پيروان سست عقيده و سست يقين و كم كردار تو اگر فضل خدا و فضل رسول و فضل تو نباشد،اى امير المؤمنين درست است كه جز تو كسى جانشين پيامبر نيست دعا كن اى امير المؤمنين براى من كه خدا مرا بدين عقيده پا بر جا نگهدارد و در اين عقيده مورد آزمايش قرار نگيرم و گمراه از اين عقيده نشوم حضرت امير المؤمنين براى او دعا كرد او شب را بخوبى به بامداد رساند. حبابه گفت چون حضرت امير المؤمنين به ضربت شمشير عبد- الرحمن بن ملجم لعنة اللّٰه عليه در مسجد كوفه درگذشت خدمت مولايم حسن بن على عليه السّلام رسيدم بمن فرمود اهلا و سهلا اى حبابه ريگهائى را كه امير المؤمنين مهر كرد با انگشترش بياور ناگاه ديدم همان انگشتر را بيرون آورد ريگها را مهر كرد. چون حضرت امام حسن بزهر درگذشت خدمت امام حسين رسيدم چون مرا ديد فرمود مرحبا اى حبابه ريگها را بياور ريگها را گرفت بهمان انگشتر مهر كرد چون امام حسين عليه السّلام شهيد شد خدمت امام على بن حسين رسيدم در حالى كه مردم در امامت آن حضرت شك داشتند شيعيان حجاز ميل به محمّد حنفيه كرده بودند گروهى از بزرگان شيعيان پيش من آمده بودند گفتند اى حبابه بخدا سوگند در باره‌ى ما و بخاطر ما بسوى على بن الحسين با همان ريگها برو تا اينكه حق روشن شود.بخدمت حضرت رسيدم چون مرا ديد آفرين گفت مرا بخود نزديك كرد و دست دراز نمود و فرمود ريگها را بياور تمام را با همان انگشتر مهر زد پس از او خدمت محمّد بن على عليهما السّلام رفتم بسوى جعفر بن محمّد و موسى بن جعفر و على بن موسى الرضا عليهم السّلام تمامشان مانند حضرت امير المؤمنين و حسن و حسين ريگها را مهر زدند بعد عمر من زياد شد پوستم نازك و استخوانم درهم كوبيده شد،سياهى موهايم تغيير كرد ولى من با بركت نگاه فراوان بسوى آنان چشم و خرد و فهم و گوشم درست بود. چون بحالى رسيدم كه پيرى بر من چيره شد در آن حال بمولايم على بن موسى الرضا عرضكردم از من فراموش نفرمائيد به جنازه‌ى من حاضر شويد نماز بر من بخوانيد آنچنان كه جدت امير المؤمنين بمن وعده فرموده حضرت فرمود:ملازم باش كه تو با مائى. و از جمله‌ى كارهاى حبابه است كه روزى در بستر خود خوابيده بود ناگاه مرگ قطعى بر او فرود آمد و او را بيدار كرد ناگاه او را ديدند كه سلام كرد چون فردا شد ديدند رسول على بن موسى الرضا پيش آنان است و در پيش او است كفن،حنوط‍‌ بعد براى تجهيز او حركت كردند حضرت رضا عليه السّلام بر او نماز خواند و تلقين داد بعد هم بر فراز قبرش ايستاد و گريه كرد بعد فرمود:اى حبابه پدران مرا از طرف من سلام برسان.

divider

إرشاد القلوب / ترجمه سلگی ;  ج ۲  ص ۱۵۳

«رشيد هجرى»گويد:من و«سلمان»و«ابو عبد الرحمن قيس بن ورقاء»و «مالك بن تيهان»و«سهل بن حنيف»در مدينه خدمت امير المؤمنين عليه السّلام بوديم در اين هنگام«حبابۀ والبيّه»با طبقى ميوه بر سر و قرآن برگردن و تسبيحى از سنگ در دست و مشغول ذكر وارد شد و سلام كرد و سخت گريست و گفت: يا على عليه السّلام آه از آن وقتى كه شما را از دست مى‌دهيم و از ميان ما غايب مى‌شوى‌؟و چه غنيمتى بزرگ از ما فوت مى‌شود،در آن روز،نبايد از شما گريزان باشيم(و بيزارى جوييم)زيرا من نسبت به امر خودم،به شما ايمان و يقين دارم،زيرا خدمت و محضرت را دريافته‌ام و اكنون مى‌دانى چه مى‌خواهم‌؟سپس امام عليه السّلام دست راست را به سمت او دراز كرد و سنگريزه‌هاى نورانى را از دستش گرفت و با مهر خود،آنها را ممهور نمود و به او فرمود:اى«حبابه» خواسته‌ات از من همين بود؟ گفت:آرى به خدا قسم اى امير المؤمنين عليه السّلام همين را مى‌خواستم زيرا شنيده‌ام پس از تو شيعيانت دچار اختلاف و تفرقه مى‌گردند،مى‌خواستم،اين برهان را،پس از شما در دست داشته باشم-البته اميد است زنده نمانم-اى كاش خود و كسانم فداى جان شما مى‌گشت،پس هنگامى كه اشاره‌اى(به امامت كسى)پس از شما واقع شد و شيعيان نسبت به جانشين شما مبتلا به ترديد،گشتند،اين سنگريزه‌ها را نزد او مى‌برم،اگر همين كارى را كه شما انجام داديد،او نيز انجام داد،مى‌فهمم كه او امام عليه السّلام است،اما از خدا مى‌خواهم،تا چنين روزى را نبينم‌؟ فرمود:آرى اى«حبابه»همين سنگريزه‌ها را نزد فرزندانم حسن و حسين و على و محمد و جعفر و موسى و على بن موسى الرضا عليه السّلام،خواهى برد(و تا آن روز زنده مى‌مانى)و برهان بزرگى در وجود خودت،نسبت به او مى‌يابى و مرگ را اختيار مى‌كنى و مى‌ميرى و او متولى امرت مى‌شود و بر گورت حاضر مى‌گردد و بر تو نماز مى‌خواند و من به تو مژده مى‌دهم كه با هزاران مؤمن و مؤمنه،در ركاب مهدى(عج)،از ذريۀ من،در هنگام ظهور خواهى بود(و به امر خدا زنده مى‌شوى). «حبابه»گريست و گفت:يا على عليه السّلام اگر فضل خدا و رسول صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم و شما نباشد،امت كم باور و قليل العمل،كجا و اين مقامات كجا؟از خدا بخواه كه من در كار دين،ثابت قدم و استوار باشم و اين عقيده از من گرفته نشود و در فتنه نيفتم و گمراه نگردم‌؟امام عليه السّلام برايش دعا كرد و بر جادۀ حق باقى ماند. «حبابه»گفت:وقتى امير المؤمنين عليه السّلام از ضربۀ ابن ملجم(لعنه اللّٰه)در مسجد كوفه،به شهادت رسيد نزد امام حسن عليه السّلام رفتم،به من فرمود:خوش آمدى،سپس سنگريزه‌هاى مهرشدۀ امير المؤمنين عليه السّلام را خواست و همان مهر را بيرون آورد،پس از شهادت امام حسن عليه السّلام به وسيلۀ سمّ‌(معاويه)،نزد امام حسين عليه السّلام رفتم. او نيز فرمود:خوش آمدى،و سپس با همان مهر سنگريزه‌ها را مهر زد. پس از شهادت او،خدمت امام سجاد عليه السّلام رسيدم و اين در حالى بود كه مردم در باره ايشان به شك افتاده بودند،و شيعيان حجاز به سوى«محمد بن حنيفه»گرويده بودند،و گروهى از بزرگان شيعه به دنبال من آمدند،و مرا سوگند دادند،كه سنگريزه‌ها را نزد على بن الحسين عليه السّلام ببرم،تا حق آشكار گردد،من هم نزد ايشان رفتم،و چون مرا ديد خوش آمد گفت:و نزد خود نشاند و دستش را دراز كرد و فرمود:سنگريزه‌ها را به من بده‌؟من هم آنها را خدمت ايشان دادم و با همان خاتم،ممهورشان نمود. پس از ايشان به اين ترتيب،نزد محمد بن على و جعفر بن محمد و موسى بن جعفر و على بن موسى الرضا عليهم السّلام رفتم و هر كدامشان همان كارى را كردند كه امير المؤمنين و حسن و حسين عليه السّلام كرده بودند،صلوات اللّٰه عليهم اجمعين. «حبابه»گويد:سنّ‌ من بالا رفت و استخوانهايم ضعيف و موهايم سپيد شد، ولى با اين حال،بينايى و عقل و فهم و شنواييم،را از دست نداده بودم. وقتى پير شده بودم،به امام على بن موسى الرضا عليه السّلام،عرض كردم؛مرا فراموش نفرما و بر جنازه‌ام حاضر شو و همان گونه كه جدّت على عليه السّلام به من وعده داده،بر من نماز بخوان. فرمود:بر دينت ملتزم باش،با ما خواهى بود. روزى بر بسترش خوابيده بود،و مرگ مقدّر فرا رسيد وقتى كه خواستند از خواب بيدارش كنند،ديدند از دنيا رفته است. عصر همان روز،فرستادۀ امام هشتم عليه السّلام برايش كفن و حنوط‍‌ آورد،وقتى او را تجهيز كردند،خود امام عليه السّلام بر او نماز گذارد و برايش تلقين گفت:و بر گورش ايستاد و گريه كرد و فرمود:سلام مرا به پدرانم برسان.

divider