شناسه حدیث :  ۱۰۳۹۲۴

  |  

نشانی :  الکافي  ,  جلد۱  ,  صفحه۲۵  

عنوان باب :   الجزء الأول كِتَابُ اَلْعَقْلِ وَ اَلْجَهْلِ

معصوم :   امام صادق (علیه السلام)

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ مُرْسَلاً قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : دِعَامَةُ اَلْإِنْسَانِ اَلْعَقْلُ وَ اَلْعَقْلُ مِنْهُ اَلْفِطْنَةُ وَ اَلْفَهْمُ وَ اَلْحِفْظُ وَ اَلْعِلْمُ وَ بِالْعَقْلِ يَكْمُلُ وَ هُوَ دَلِيلُهُ وَ مُبْصِرُهُ وَ مِفْتَاحُ أَمْرِهِ فَإِذَا كَانَ تَأْيِيدُ عَقْلِهِ مِنَ اَلنُّورِ كَانَ عَالِماً حَافِظاً ذَاكِراً فَطِناً فَهِماً فَعَلِمَ بِذَلِكَ كَيْفَ وَ لِمَ وَ حَيْثُ وَ عَرَفَ مَنْ نَصَحَهُ وَ مَنْ غَشَّهُ فَإِذَا عَرَفَ ذَلِكَ عَرَفَ مَجْرَاهُ وَ مَوْصُولَهُ وَ مَفْصُولَهُ وَ أَخْلَصَ اَلْوَحْدَانِيَّةَ لِلَّهِ وَ اَلْإِقْرَارَ بِالطَّاعَةِ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِكَ كَانَ مُسْتَدْرِكاً لِمَا فَاتَ وَ وَارِداً عَلَى مَا هُوَ آتٍ يَعْرِفُ مَا هُوَ فِيهِ وَ لِأَيِّ شَيْءٍ هُوَ هَاهُنَا وَ مِنْ أَيْنَ يَأْتِيهِ وَ إِلَى مَا هُوَ صَائِرٌ وَ ذَلِكَ كُلُّهُ مِنْ تَأْيِيدِ اَلْعَقْلِ .
زبان ترجمه:

اصول کافی / ترجمه مصطفوی ;  ج ۱  ص ۲۹

و فرمود: پايه شخصيت انسان عقل است و هوش و فهم و حافظه و دانش از عقل سرچشمه ميگيرند. عقل انسان را كامل كند و رهنما و بيناكننده و كليد كار اوست و چون عقلش بنور خدائى مؤيد باشد دانشمند و حافظ‍‌ و متذكر و با هوش و فهميده باشد و از اين رو بداند چگونه و چرا و كجاست و خير خواه و بدخواه خود را بشناسد و چون آن را شناخت روش زندگى و پيوست و جدا شده خويش بشناسد و در يگانگى خدا و اعتراف بفرمانش مخلص شود و چون چنين كند از دست رفته را جبران كرده برآينده مسلط‍‌ گردد و بداند در چه وضعى است و براى چه در اينجاست و از كجا آمده و بكجا ميرود؟ اينها همه از تأييد عقل است.

divider

اصول كافى / ترجمه كمره اى ;  ج ۱  ص ۶۹

23-فرمود:ستون هستى انسان عقل است،عقل سرچشمه هوش و فهم و حفظ‍‌ دانش است خرد او كامل كند و رهنما و آگاه كن و كليد كار او است،وقتى عقلش به نور مؤيد باشد دانشمند و حافظ‍‌ و يادآور و باهوش و فهميده بود و از اين رو بداند چگونه و چرا و كجا و خير خواه و بدخواه خود را بشناسد،وقتى اين را شناخت روش و پيوست و جدائى خود را بشناسد و در يگانه‌پرستى خدا و دل دادن به فرمانبرى مخلص گردد و چون چنين كند،از دست رفته را به چنگ آورد و بر آينده مسلط‍‌ گردد و بداند در چه وضعى است،براى چه در اينجا است،از كجا به اينجا آمده و به كجا مى‌رود.اينها همه از تأييد عقل است.

divider

اصول کافی / ترجمه آیت اللهی ;  ج ۱  ص ۴۳

23-فرمود:پايه شخصيت انسان عقل است،عقل سرچشمه هوش و فهم و حفظ‍‌ دانش است،عقل انسان را كامل مى‌كند و رهنما و آگاه‌كننده و كليد كار اوست و چون عقلش به نور الهى تأييد شده باشد دانشمند و حافظ‍‌ و يادآور و باهوش و فهميده باشد از اين‌رو بداند چگونه و چرا و كجا خيرخواه و بدخواه خود را بشناسد و چون آنرا شناخت روش زندگى و پيوست و جدائى خود را بشناسد و در يگانگى خدا و اعتراف به فرمانش مخلص گردد و چون چنين كند،از دست رفته را جبران كند و به چنگ آورد و بر آينده مسلط‍‌ گردد و بداند در چه وضعى است،براى چه در اينجاست،از كجا به اينجا آمده و به كجا مى‌رود.اينها همه از تأييدات عقل است.
توضيح:منظور از تأييد عقل صفا و پاكى اوست تا بتواند فيض را از مبدأ درك كند.اگر ذات خداوند را سرچشمه نور معنوى به حساب آوريم،عقل موجودى است كه توان درك اين نور و انعكاس آن را دارد.در حقيقت زاويه تابش نور حق به عقل همان تأييد عقل است و زاويه انعكاس آن،درك و حفظ‍‌ دانش است در صورتى كه عقل بخاطر تربيت ناروا و اخلاق فاسد متوقف مى‌شود و قادر به درك فيض نيست.

divider