شناسه حدیث :  ۱۰۳۹۰۹

  |  

نشانی :  الکافي  ,  جلد۱  ,  صفحه۱۱  

عنوان باب :   الجزء الأول كِتَابُ اَلْعَقْلِ وَ اَلْجَهْلِ

معصوم :   امام صادق (علیه السلام) ، حديث قدسی

عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ اَلْأَحْمَرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ اَلدَّيْلَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فُلاَنٌ مِنْ عِبَادَتِهِ وَ دِينِهِ وَ فَضْلِهِ فَقَالَ كَيْفَ عَقْلُهُ قُلْتُ لاَ أَدْرِي فَقَالَ إِنَّ اَلثَّوَابَ عَلَى قَدْرِ اَلْعَقْلِ إِنَّ رَجُلاً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ يَعْبُدُ اَللَّهَ فِي جَزِيرَةٍ مِنْ جَزَائِرِ اَلْبَحْرِ خَضْرَاءَ نَضِرَةٍ كَثِيرَةِ اَلشَّجَرِ ظَاهِرَةِ اَلْمَاءِ وَ إِنَّ مَلَكاً مِنَ اَلْمَلاَئِكَةِ مَرَّ بِهِ فَقَالَ يَا رَبِّ أَرِنِي ثَوَابَ عَبْدِكَ هَذَا فَأَرَاهُ اَللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ فَاسْتَقَلَّهُ اَلْمَلَكُ فَأَوْحَى اَللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ أَنِ اِصْحَبْهُ فَأَتَاهُ اَلْمَلَكُ فِي صُورَةِ إِنْسِيٍّ فَقَالَ لَهُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا رَجُلٌ عَابِدٌ بَلَغَنِي مَكَانُكَ وَ عِبَادَتُكَ فِي هَذَا اَلْمَكَانِ فَأَتَيْتُكَ لِأَعْبُدَ اَللَّهَ مَعَكَ فَكَانَ مَعَهُ يَوْمَهُ ذَلِكَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ لَهُ اَلْمَلَكُ إِنَّ مَكَانَكَ لَنَزِهٌ وَ مَا يَصْلُحُ إِلاَّ لِلْعِبَادَةِ فَقَالَ لَهُ اَلْعَابِدُ إِنَّ لِمَكَانِنَا هَذَا عَيْباً فَقَالَ لَهُ وَ مَا هُوَ قَالَ لَيْسَ لِرَبِّنَا بَهِيمَةٌ فَلَوْ كَانَ لَهُ حِمَارٌ رَعَيْنَاهُ فِي هَذَا اَلْمَوْضِعِ فَإِنَّ هَذَا اَلْحَشِيشَ يَضِيعُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ اَلْمَلَكُ وَ مَا لِرَبِّكَ حِمَارٌ فَقَالَ لَوْ كَانَ لَهُ حِمَارٌ مَا كَانَ يَضِيعُ مِثْلُ هَذَا اَلْحَشِيشِ فَأَوْحَى اَللَّهُ إِلَى اَلْمَلَكِ إِنَّمَا أُثِيبُهُ عَلَى قَدْرِ عَقْلِهِ .

کلامکم نور

مجله : مکاتبه و اندیشه

موضوع : میان رشته ای

صفحه ۹

مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ الدَّیْلَمِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام فُلَانٌ مِنْ عِبَادَتِهِ وَ دِینِهِ وَ فَضْلِهِ! فَقَالَ: کَیْفَ عَقْلُهُ؟ قُلْتُ: لَا أَدْرِی، فَقَالَ:

إِنَّ الثَّوَابَ عَلَی قَدْرِ الْعَقْلِ، إِنَّ رَجُلًا مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ کَانَ یَعْبُدُ اللَّهَ فِی جَزِیرَةٍ مِنْ جَزَائِرِ الْبَحْرِ خَضْرَاءَ نَضِرَةٍ کَثِیرَةِ الشَّجَرِ ظَاهِرَةِ الْمَاءِ، وَ إِنَّ مَلَکاً مِنَ الْمَلَائِکَةِ مَرَّ بِهِ فَقَالَ: یَا رَبِّ أَرِنِی ثَوَابَ عَبْدِکَ هَذَا، فَأَرَاهُ اللَّهُ تَعَالَی ذَلِکَ فَاسْتَقَلَّهُ الْمَلَکُ فَأَوْحَی اللَّهُ تَعَالَی إِلَیْهِ أَنِ اصْحَبْهُ، فَأَتَاهُ الْمَلَکُ فِی صُورَةِ إِنْسِیٍّ فَقَالَ لَهُ: مَنْ أَنْتَ؟ قَالَ: أَنَا رَجُلٌ عَابِدٌ بَلَغَنِی مَکَانُکَ وَ عِبَادَتُکَ فِی هَذَا الْمَکَانِ، فَأَتَیْتُکَ لِأَعْبُدَ اللَّهَ مَعَکَ، فَکَانَ مَعَهُ یَوْمَهُ ذَلِکَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ لَهُ الْمَلَکُ: إِنَّ مَکَانَکَ لَنَزِهٌ وَ مَا یَصْلُحُ إِلَّا لِلْعِبَادَةِ، فَقَالَ لَهُ الْعَابِدُ: إِنَّ لِمَکَانِنَا هَذَا عَیْباً، فَقَالَ لَهُ: وَ مَا هُوَ؟ قَالَ: لَیْسَ لِرَبِّنَا بَهِیمَةٌ فَلَوْ کَانَ لَهُ حِمَارٌ رَعَیْنَاهُ فِی هَذَا الْمَوْضِعِ فَإِنَّ هَذَا الْحَشِیشَ یَضِیعُ. فَقَالَ لَهُ ذَلِکَ الْمَلَکُ: وَ مَا لِرَبِّکَ حِمَارٌ، فَقَالَ: لَوْ کَانَ لَهُ حِمَارٌ مَا کَانَ یَضِیعُ مِثْلُ هَذَا الْحَشِیشِ. فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَی الْمَلَکِ إِنَّمَا أُثِیبُهُ عَلَی قَدْرِ عَقْلِهِ.

اصول کافی: ج ۱، کتاب العقل و الجهل، حدیث ۸

۷. سلیمان دیلمی گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم فلانی در عبادت و دیانت و فضیلت چنین و چنان است حضرت فرمود: عقلش چگونه است؟ گفتم: نمی‌دانم، فرمود: پاداش به اندازه عقل است. همانا مردی از بنی اسرائیل در یکی از جزایر دریا که سبز و خرم و پر آب و درخت بود عبادت خدا می‌کرد، یکی از فرشتگان از آنجا گذشت و عرض کرد: پروردگارا! مقدار پاداش این بنده‌ات را به من بنما. خداوند به او نشان داد و او آن مقدار را کوچک شمرد. خدا به او وحی کرد همراه او باش، پس آن فرشته به صورت انسانی نزد او آمد. عابد گفت: تو کیستی؟ گفت: مردی عابدم، چون از مقام و عبادات تو در این مکان آگاه شدم نزد تو آمدم تا با تو عبادت خدا کنم. پس آن روز را با او بود، چون صبح شد فرشته به او گفت: جای پاکیزه‌ای داری، و فقط برای عبادت خوب است. عابد گفت: اینجا یک عیب دارد. فرشته گفت: چه عیبی؟ عابد گفت: خدای ما چهارپایی ندارد، اگر او خری داشت در اینجا می‌چراندیم، به راستی این علف از بین می‌رود! فرشته گفت: پروردگار که خر ندارد، عابد گفت: اگر خری داشت چنین علفی تباه نمی‌شد. پس خدا به فرشته وحی کرد: همانا او را به اندازه عقلش پاداش می‌دهم (یعنی حال این عابد مانند مستضعفین و کودکان است که چون سخنش از روی ساده دلی و ضعف خرد است مشرک و کافر نیست، لیکن عبادتش هم پاداش عبادت عالم خدا شناس را ندارد).

divider

تفسیر سورة الملک ۱

مجله : المنطلق

موضوع : میان رشته ای

صفحه ۳۶

هذه الجملة قد شغفت اقطار المفسرین‌ و اسماع الباحثین و القارئین فلماذا لم تذکر الآیة المبارکة

ایکم اکثر عملا

بل قالت‌ احسن عملا لماذا لم یکن المعیار الکمیة انما اصبح المقیاس و المیزان هو الکیفیة فالمراد هو العمل و لکن ای الاعمال هل الکثرة ام الجودة ایهما افضل متکلم یتکلم اکثر من عشرة ساعات و لکن بمحتوی فارغ و اسلوب احمق‌ و اخر یتکلم لحظات و لکن ببصیرة و هدف‌ و معنی بلا شک الشخص الثانی مفضل اکثر من الشخص الأول،فقلیل باستفادة خیر من‌ کثیر بفارغ اقل جودة،هکذا تفضل الکیفیة علی الکمیة فالعمل الحسن یفضل بکثیر علی‌ العمل الکثیر و لکن و من الطرائف التی تذکر بهذا الصدد ان بعض الزاهدین کانوا یتفاخرون انهم بالأمس قد صلوا اکثر من مئة رکعة و لکن بعدها ماذا فی الواقع ان العمل‌ الحسن لا یکفی لوحده ان یکون طریق‌ الکمال بل لا بد من قرین و صدیق یرافقه‌ للوصول الی الکمال فمن هو القرین و الرفیق، الوعی و المعرفة هذا هو خیر صاحب یرافق‌ صاحبه و قد جاءت بروایات کثیرة حول‌ التشجیع فی التفکیر و التدبر و القیام بالعمل‌ بالمعرفة و العبادة بوعی کامل و قد نقل الکلینی‌ فی الکافی قصة فی هذا المصداق عن... قلت لأبی عبد اللّه(ع)فلان من عبادته و دینهو فضله فقال کیف عقله قلت لا ادری فقال انالثواب علی قدر العقل ان رجلا من بنیاسرائیل کان یعبد اللّه فی جزیرة من جزائر البحر،خضراء نضرة کثیرة الشجر ظاهرة الماء و ان ملکا من الملائکة مر به فقال ارنیثواب عبدک هذا فاراه اللّه تعالی ذلک فاستقلهالملک فاوصی اللّه تعالی الیه ان اصحبه فاتاهالملک فی صورة انسّی فقال له من انت قال انا رجل عابد بلغنی مکانک و عبادتک فی هذا المکان فاتیتک لا عبد اللّه معک فکان معه یومهذلک فلما أصبح قال له الملک أن مکانک‌ نزه و ما یصلح الا لعباده فقال له العابد ان‌ مکاننا هذا عیبا فقال له و ما هو قال لیس لدینا بهیمة فلو کان للّه حمار رعیناه فی هذا الموضعفان الحشیش یضیع فقال له ذلک الملک و ما لربک حمار فقال لو کان له حمار ما کان یضیعمثل هذا الحشیش فأوصی اللّه الی الملک انما اثیبه علی قدر عقله.

اذن مقیاس العمل الحسن الادراک و الاثابة علی قدر عقله فالعابد الذی یتصور علی ان‌ ل للّه حمار هو الذی یتصور ان اللّه ینزل فی کل

divider